QĐND - Lịch sử Đại đội 9, Tiểu đoàn xe tăng 198, đơn vị tham gia trận đánh Tà Mây-Làng Vây, mở ra truyền thống “Đã ra quân là đánh thắng” của Binh chủng Tăng-Thiết giáp anh hùng được ghi lại chân thực và khá đặc biệt qua cuốn nhật ký “Những chặng đường truyền thống của Đại đội 9” được thực hiện bởi Thiếu úy, liệt sĩ Bùi Minh Can, Chính trị viên Đại đội 9, Tiểu đoàn 198.

Trang bìa của cuốn sổ “Những chặng đường truyền thống của Đại đội 9”. 

Nhật ký mở đầu bằng ghi chép về buổi sinh hoạt chi bộ Đại đội 9 ngày 6-11-1967, khi đơn vị đang bí mật hành quân trên đường Trường Sơn. Từ đó, những khó khăn, gian khổ, những tâm tư, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ Đại đội 9 được Bùi Minh Can ghi lại khá trung thực, sinh động. Đặc biệt, thông qua nhật ký, chúng ta hình dung ra cảnh hành quân của bộ đội tăng vào chiến trường. Cuộc hành quân chủ yếu được thực hiện vào ban đêm. Để giữ bí mật, các xe tuyệt đối không được bật đèn pha, mà phải sử dụng đèn gầm có lắp thêm thiết bị hạn chế ánh sáng. Những đêm mù sương, các đồng chí trưởng xe phải đi bộ trước mũi xe, khoác vải trắng dẫn đường. Các kíp xe phải dùng cành cây tươi che bớt bụi lửa phóng ra từ ống xả, khi lá khô phải kịp thời thay cành cây mới; khi dừng nghỉ nấu ăn phải đào bếp Hoàng Cầm. Do hành quân đường dài, nên bánh đỡ nặng và xích xe bị hư hỏng nhiều. Đơn vị phải khắc phục bằng cách đảo xích bên phải sang trái và ngược lại, lắp xen kẽ mảnh xích lành với mảnh xích hỏng để tiếp tục hành quân... Sau hơn 50 ngày đêm, vượt hơn 1000km đường qua nhiều địa hình phức tạp, dưới mưa bom, bão đạn của quân thù, toàn tiểu đoàn đã đến vị trí tập kết với 100% trang bị chiến đấu… Đại đội xe tăng 9, Tiểu đoàn 198 là đơn vị chủ lực đã đóng góp lớn vào Chiến thắng Tà Mây-Làng Vây năm 1968.

Bùi Minh Can quê ở xã Toàn Thắng, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Hưng (cũ). Học hết lớp 10, anh không vào đại học mà xung phong nhập ngũ vào "Binh chủng thép” rồi vinh dự là những chiến sĩ xe tăng đầu tiên đưa xe vào chiến trường Quảng Trị. Anh ngã xuống trên chiến trường chống Mỹ năm 1972, nhưng đồng đội của anh đã tiếp tục ghi lại nhật ký “theo các vệt xích xe tăng” đến tận ngày toàn thắng.

Hiện nay, cuốn sử chép tay “Những chặng đường truyền thống của Đại đội 9” của liệt sĩ Bùi Minh Can được bảo quản và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Lực lượng Tăng-Thiết giáp.

Bài và ảnh: NGỌC NỮ