Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao chất lượng thực thi

Tham dự cuộc họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cùng các Phó chủ tịch Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Báo cáo tại cuộc họp cho biết, trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan của Quốc hội đã triển khai 164 nhiệm vụ; trong đó có 12 nhiệm vụ thường xuyên, 114 nhiệm vụ hoàn thành, 38 nhiệm vụ đang triển khai và không có nhiệm vụ quá hạn.

Theo kế hoạch, từ tháng 7 đến cuối năm 2026, khối lượng công việc của Quốc hội sẽ đặc biệt lớn, trọng tâm là chuẩn bị Kỳ họp không thường lệ và Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Các cơ quan của Quốc hội sẽ tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Triển khai công tác của Đảng ủy Quốc hội, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội; kiện toàn tổ chức bộ máy; chuẩn bị nội dung các kỳ họp Quốc hội; nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); đồng thời chăm lo công tác cán bộ, tăng cường xây dựng Đảng và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Điểm nghẽn hiện nay chủ yếu nằm ở chất lượng tổ chức thực hiện

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương những kết quả đạt được của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban và Văn phòng Quốc hội trong 6 tháng đầu năm; nhấn mạnh, những kết quả đó đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong bối cảnh khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu ngày càng cao.

Theo Chủ tịch Quốc hội, với 114/164 nhiệm vụ đã hoàn thành và không có nhiệm vụ quá hạn, Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, tạo cơ sở pháp lý cho Chính phủ điều hành phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18% - mức cao nhất trong 15 năm trở lại đây; thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 62% dự toán, tăng 17,4%; niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhân dân tiếp tục được củng cố.

Đề cập tới một trong những dấu ấn nổi bật của Quốc hội thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Quốc hội đã đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; các cơ quan đã nâng cao chất lượng tham mưu, phối hợp, từng bước hình thành phương thức làm việc mới, lề lối mới và khí thế mới trong hoạt động của Quốc hội. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI vào công tác xây dựng pháp luật, xử lý hồ sơ đã góp phần rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả công việc.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, điểm nghẽn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở chủ trương, chính sách mà ở chất lượng tổ chức thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Từ thực tiễn 6 tháng đầu năm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị toàn hệ thống tiếp tục quán triệt xuyên suốt: Đổi mới tổ chức phải đi đôi với đổi mới tư duy; hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao chất lượng thực thi; kỷ luật phải đi liền với trách nhiệm; hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng kết quả cụ thể, bằng chất lượng phục vụ đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân.

Xây dựng Quốc hội số phải trở thành phương thức quản trị mới

Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Chủ tịch Quốc hội xác định tiếp tục lấy hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của Quốc hội. Trong đó, yêu cầu tập trung chuẩn bị chu đáo Kỳ họp không thường lệ và Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, giải quyết dứt điểm những nội dung còn tồn đọng.

Cùng với đó, hoạt động giám sát phải tiếp tục đổi mới theo hướng thực chất, tăng cường hậu kiểm, theo dõi đến cùng việc thực hiện các kết luận giám sát, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; mỗi quyết sách của Quốc hội phải bảo đảm căn cứ chính trị đúng, cơ sở pháp lý vững, luận cứ khoa học chắc và tính khả thi cao.

Nhấn mạnh yêu cầu tạo bước đột phá về chuyển đổi số, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, xây dựng Quốc hội số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà phải trở thành phương thức quản trị mới. Theo Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu là xây dựng một hệ thống quản trị số đồng bộ, thông minh, trong đó toàn bộ dữ liệu, hồ sơ, văn bản được số hóa, liên thông và khai thác hiệu quả, giúp cán bộ có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, chính xác, thay cho phương thức tìm kiếm thủ công, phân tán như trước đây. Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đẩy mạnh khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giảm tối đa các khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao chất lượng phục vụ đại biểu Quốc hội và hoạt động của các cơ quan Quốc hội.

Để thực hiện hiệu quả công tác chuyển đổi số trong Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội giao Văn phòng Quốc hội rà soát toàn bộ kế hoạch đầu tư, mua sắm trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số; yêu cầu tập trung giải ngân dứt điểm trong năm 2026. "Điều quan trọng là tuyệt đối không để xảy ra tình trạng mua sắm hình thức, lãng phí, thiết bị mua về rồi để đắp chiếu", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đổi mới tư duy, quyết liệt hành động để nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội

Đề cập nhiệm vụ xây dựng nền hành chính hiện đại trong Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ kết quả"; đồng thời tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Các ý kiến phát biểu tại cuộc họp.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Phó chủ tịch Quốc hội tiếp tục phát huy vai trò trên từng lĩnh vực được phân công, bám sát chương trình, kế hoạch; tăng cường làm việc trực tiếp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội và các bộ, ngành để tháo gỡ khó khăn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ. 

Đối với công tác xây dựng Đảng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc kiểm điểm phải được tiến hành nghiêm túc, thực chất, tuyệt đối tránh hình thức. Những đơn vị kiểm điểm sơ sài, không chỉ rõ ưu điểm, hạn chế và giải pháp khắc phục phải tổ chức kiểm điểm lại.

Đồng thời, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban cần tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, thẩm tra và giám sát; mỗi báo cáo thẩm tra phải thực sự có chính kiến, có phản biện, có kiến nghị rõ ràng; mỗi cuộc giám sát phải tạo được chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện; mỗi dự án luật phải góp phần tháo gỡ ít nhất một điểm nghẽn của thực tiễn.

Đối với Văn phòng Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện công tác tham mưu, phục vụ theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng AI, giảm tối đa giấy tờ, hội họp không cần thiết, nâng cao chất lượng phục vụ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và lãnh đạo Quốc hội.

Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng, tiến độ, hiệu quả công việc của cơ quan mình

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh vai trò người đứng đầu các cơ quan của Quốc hội phải thực sự là trung tâm đoàn kết, hạt nhân đổi mới và là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng, tiến độ, hiệu quả công việc của cơ quan mình.

Đối với đội ngũ đại biểu Quốc hội chuyên trách, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, quán triệt sâu sắc yêu cầu của Đảng về xây dựng đội ngũ đại biểu Quốc hội xứng đáng với niềm tin của nhân dân. “Mỗi đại biểu cần quán triệt yêu cầu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: "Nhiệm vụ người đại biểu Quốc hội phải làm xứng đáng với sự tin tưởng của nhân dân, tin tưởng của Đảng" - Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ, Chủ tịch Quốc hội cho rằng điều trăn trở nhất không phải là khối lượng công việc ngày càng nhiều mà là làm sao để mỗi công việc được thực hiện đúng hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho Quốc hội cũng như xã hội.

Kỳ vọng vào 6 tháng cuối năm, Chủ tịch Quốc hội gửi tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan của Quốc hội thông điệp: "Đổi mới tư duy để nâng tầm tham mưu; quyết liệt hành động để nâng cao hiệu quả; giữ vững kỷ cương để củng cố niềm tin; lấy kết quả làm thước đo, lấy nhân dân làm mục tiêu phục vụ".

Bày tỏ tin tưởng vào truyền thống đoàn kết, bản lĩnh chính trị và tinh thần trách nhiệm cao của các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội khẳng định các cơ quan của Quốc hội sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026, tạo khí thế mới, động lực mới, củng cố niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với Quốc hội.