Đúng 8 giờ sáng nay, 10-11, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội bắt đầu tiến hành Phiên chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực y tế.

Là người đầu tiên ngồi "ghế nóng", Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long nhận được nhiều chất vấn của các đại biểu.

Ưu tiên phủ vắc xin ngừa Covid-19 cho các địa phương vào nửa đầu tháng 11

Đại biểu Đặng Hồng Sỹ (Bình Thuận) chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long về tình trạng ở một số địa phương người dân chưa được tiêm mũi 1 vắc xin trong khi ở địa phương khác bắt đầu triển khai tiêm cho trẻ em và tính đến mũi 3. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Y tế nêu nguyên tắc phân bổ vắc xin.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, việc này dựa trên Nghị quyết 21 của Chính phủ. Trong đó, có địa bàn ưu tiên trọng điểm và có đối tượng ưu tiên.

“Chúng tôi tập trung ưu tiên cho những tỉnh, thành phố có tình hình dịch hết sức phức tạp hoặc những tỉnh, thành phố có nguy cơ rất cao, khu công nghiệp, đầu tàu kinh tế, đầu mối giao thông, mật độ dân cư đông. Trên cơ sở đó, trong thời gian qua, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong phân bổ vắc xin”, Bộ trưởng nói.

Về chiến lược tiêm, chúng ta cũng tập trung cho đối tượng ưu tiên trước như người cao tuổi trên 50, 65 tuổi vì đây là nhóm người rủi ro nhất.

leftcenterrightdel
 Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long trả lời chất vấn các đại biểu. Ảnh: Trọng Hải

Ở một số địa phương đã triển khai tiêm cho trẻ 12-17 tuổi, Bộ trưởng cho biết việc này sẽ ưu tiên cho địa bàn trọng điểm trước, còn trong tháng 11 sẽ cố gắng bao phủ phạm vi toàn quốc, theo nguyên tắc “tuổi cao hơn tiêm trước, tuổi thấp hơn tiêm sau”.

Riêng về việc tiêm mũi 3, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết Bộ Y tế mới mới có kế hoạch, chưa triển khai và dự kiến thực hiện vào cuối tháng 12.

Tuy nhiên, Bộ trưởng khẳng định mục tiêu ưu tiên vẫn là phủ toàn bộ vắc xin cho dân số nhanh nhất; mục tiêu là 2 tuần đầu tháng 11 phủ toàn bộ mũi 1 cho các địa phương và trả mũi 2. Khi đó, chúng ta mới tính đến tiêm mũi 3 cho người cao tuổi, người có bệnh lý nền.

Bộ Y tế đang thúc đẩy sản xuất test kháng nguyên

Trả lời câu hỏi “liệu có lợi ích nhóm trong vấn đề loạn giá xét nghiệm?” của đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp), và chất vấn “vì sao Việt Nam đã sản xuất được kit, test xét nghiệm Covid-19 nhưng vẫn phải nhập ở nước ngoài” của đại biểu Đặng Hồng Sỹ (Bình Thuận), Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long xin phép dành nhiều thời gian hơn để giải đáp.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết nước ta là một trong 4 nước đã phân lập và giải trình tự gene thành công với virus.

Tháng 4, 5 vừa qua, Bộ đã chỉ đạo, phối hợp Công ty Việt Á, Học viện Quân Y, Công ty Thái Dương để sản xuất test RT-PCR.

“Số lượng test RT-PCR cơ bản đáp ứng đủ. Chúng ta đã thúc đẩy sản xuất test nhanh kháng nguyên, hiện nay có 2 đơn vị sản xuất test nhanh kháng nguyên và có 2 đơn vị tiếp tục có chuyển giao công nghệ từ Pháp. Chúng tôi đang thúc đẩy sản xuất để bảo đảm sử dụng trong nước”, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Về sản xuất kháng thể, theo Bộ trưởng, có 2 đơn vị sản xuất được kháng thể. Chúng tôi cố gắng để bảo đảm đủ cung ứng test nhanh.

leftcenterrightdel
Các đại biểu Quốc hội tại phiên họp. Ảnh: Trọng Hải 

Bảo đảm minh bạch, công khai giá vật tư y tế

Về trang thiết bị y tế và sinh phẩm chẩn đoán, trước đây, theo Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long,  không thuộc mặt hàng quản lý theo Luật Giá.

Theo đó, giá cả của các mặt hàng này cũng khác nhau giữa các hãng, các nước. Giá sinh phẩm cũng khác nhau qua từng thời điểm, nếu cung ít - cầu nhiều thì giá thành cao hơn.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhắc lại vào hồi đầu năm 2020, giá khẩu trang, găng tay, máy thở do khan hiếm đã bị đẩy lên cao, các quốc gia có tình trạng tranh mua trong thời điểm đầu…

Tuy nhiên, thời gian qua do nhiều doanh nghiệp tham gia vào nên đã làm giảm giá những mặt hàng này – Bộ trưởng cho biết.

Biện pháp được Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long đưa ra là từng bước minh bạch hóa việc cung ứng trang thiết bị, vật tư y tế, yêu cầu các công ty công khai, niêm yết giá trên Cổng thông tin của Bộ Y tế.

Đồng thời, Bộ Y tế cũng liên tục yêu cầu các doanh nghiệp tăng nguồn cung, hạ giá thành sản phẩm; tăng cường cấp phép để tạo cạnh tranh giữa các đơn vị.

“Hiện nay chúng ta đã cấp phép cho 131 sản phẩm sinh phẩm chẩn đoán, trong đó test nhanh là 60, RT-PCR là 43, và kháng thể là 28”, Bộ trưởng thông tin.

Cùng với đó, Bộ trưởng cho biết đã tăng cường vận động, hỗ trợ từ các nước với khoảng trên 50 triệu test. Ngành y tế cũng nêu ra yêu cầu về việc giảm giá thành, theo đó, Bộ đã có hướng dẫn về gộp mẫu với cả test nhanh (gộp 3-5) và test RT-PCR (gộp 10-20).

“Điều này được cho phép về mặt chuyên môn và giảm giá thành”, Bộ trưởng nói.

Đồng thời, Bộ trưởng cũng khẳng định Bộ Y tế liên tục có điều chỉnh về việc xét nghiệm tùy từng thời điểm, mức độ dịch trên quan điểm “hiệu quả, tiết kiệm”.

Bộ trưởng cũng cho biết thêm, trước ngày 1-7, lượng test nhanh sử dụng không nhiều nhưng sau 1-7, Bộ Y tế tiên lượng thị trường sôi động hơn vì việc xét nghiệm nhiều hơn.

Vì vậy, Bộ yêu cầu các địa phương triển khai theo hướng “thực thanh thực chi”. Theo đó, nếu người dân tự nguyện đến xét nghiệm và thu phí thì chỉ được thu theo giá đầu vào, nên có hiện tượng chênh lệch giá giữa các đơn vị và các đơn vị tư nhân.

“Do quá bận trong công tác phòng, chống dịch nên đến tận tháng 9, khi Bộ chỉ đạo giá test chỉ được thu theo đúng giá đầu vào, thì các đơn vị nhận lỗi do mải mê quá nên không thực hiện được. Chúng tôi đã yêu cầu các địa phương nghiêm khắc nhắc nhở và chấn chỉnh việc thu thế này”, Bộ trưởng giải thích.  

Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định, Bộ đã có văn bản và Thủ tướng đã liên tục nhắc nhở các địa phương phải thực hiện đúng quy định về pháp luật, bảo đảm không có lợi ích nhóm, không được tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Đồng thời, việc đấu thầu mua sắm trang thiết bị và sinh phẩm y tế vì thế đã được đưa vào chương trình thanh tra năm 2022.

HẰNG PHƯƠNG