Đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng núi huyện Chợ Đồn (tỉnh Bắc Kạn) vẫn thường gọi Trạm xá quân y Kho K380 (Binh chủng Pháo binh) là “Bệnh viện bộ đội”. Bởi một lẽ, 30 năm đơn vị đóng quân trên địa bàn là 30 năm cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên của đơn vị gắn bó, thương yêu, giúp đỡ đồng bào cả về vật chất và tinh thần. Đặc biệt, Trạm xá quân y của đơn vị đã trở thành địa chỉ tin cậy của nhân dân. Mỗi khi có bệnh, dù nặng hay nhẹ, Trạm xá quân y là nơi đồng bào nghĩ tới đầu tiên.

Đại tá Phạm Văn Lợi, Chủ nhiệm Kho K380, người có 12 năm gắn bó với đồng bào huyện Chợ Đồn, cho biết: “Trung tâm y tế huyện cách xa hơn 14km, Bệnh viện đa khoa tỉnh thì còn xa gấp mấy lần nữa. Giao thông đường rừng núi khúc khuỷu, đi lại khó khăn, nên khi “đổ bệnh” đồng bào tìm đến trạm xá đơn vị. Chị đừng cho rằng chúng tôi ở gần, mà quan trọng hơn là thái độ, lòng nhiệt tình của đội ngũ y sĩ, bác sĩ đối với người bệnh”.

Trung úy, bác sĩ Nguyễn Văn Tâm, Trạm xá trưởng, Kho K380, kiểm tra sức khỏe cho ông Lý Văn Thịnh, 76 tuổi, dân tộc Tày ở thôn Nà Ruồng.

Chúng tôi đến thăm trạm xá vào cuối buổi sáng, đúng lúc gặp ông Lý Văn Thịnh, 76 tuổi, người dân tộc Tày, ở thôn Nà Ruồng, xã Bằng Lẵng đang vào tìm “bác sĩ bộ đội” xin “cái thuốc”. Nhà ông cách đơn vị gần 10km đường rừng. Ông đi từ tờ mờ sáng, bây giờ mới đến nơi. Trước đây, ông hay bị đau đầu, chóng mặt, tức ngực... “bác sĩ bộ đội” khám bệnh và cho thuốc uống, ông đã đỡ rất nhiều. Nay ông muốn đến xin bộ đội thêm “cái thuốc” để có “sức khỏe” lên nương làm rẫy, đón Tết cùng vợ, con. Ngoài ông Thịnh, chúng tôi còn gặp bà Hoàng Thị Chu, 52 tuổi, dân tộc Tày, ở xã Bình Trung. Nhà bà Chu cũng cách đơn vị 20 cây số. Bà nhờ anh con rể chở bằng xe gắn máy vượt qua nhiều đèo dốc tìm đến trạm xá cũng để xin bộ đội thêm “cái thuốc” phòng những ngày vui Tết, đón Xuân.

Trung úy, bác sĩ Nguyễn Văn Tâm, Trạm xá trưởng, cho chúng tôi biết: “Bà Chu bị sỏi thận. Một hôm, bà đau bụng quằn quại, được người dân báo tin, thế là chúng tôi cử đội cấp cứu đi ngay. Khi chúng tôi tới, bà Chu đang lăn lộn trên giường, còn con cháu thì tập trung nhổ hết hàng rào xung quanh nhà, bắt gà, đồ xôi... để cúng “đuổi con ma” theo hướng dẫn của thầy mo. Thuyết phục mãi, bà Chu mới đồng ý để “bác sĩ bộ đội” khám bệnh. Chúng tôi chẩn đoán là đau sỏi thận, sơ cứu ban đầu rồi đưa bà đến Trung tâm y tế huyện để siêu âm. Do xác định đúng bệnh, điều trị đúng thuốc, nên vài ngày sau, bà Chu đã bình phục”.

30 năm đơn vị gắn bó với đồng bào huyện Chợ Đồn, có biết bao kỷ niệm, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Câu chuyện về việc tuyên truyền bà con từ bỏ những phong tục, tập quán lạc hậu, nhất là mỗi khi có người nhà đau ốm cũng đủ để ai nghe được, biết được tạo nên một cuốn tiểu thuyết hấp dẫn. Tuy nhiên, với cán bộ, chiến sĩ Kho K380 thì họ lại viết cuốn tiểu thuyết đó bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Vừa kiên trì tuyên truyền, vận động, vừa bằng những việc làm cụ thể, bằng trách nhiệm và tình cảm của mình, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã góp phần tạo nên cuộc sống mới trên vùng đất còn nhiều khó khăn này. Chính vì tin và nghe theo lời bộ đội, nhiều người dân địa phương không may bị ốm, bị tai nạn đã được các thầy thuốc đơn vị cứu chữa kịp thời. Trạm xá đã cấp cứu kịp thời nhiều trường hợp đồng bào đi rừng, chặt củi, cây đổ, rắn cắn, trâu húc... Gần đây, ông Lý Văn Thịnh, 72 tuổi, người dân tộc Tày, bị rắn cắn được người nhà đưa vào trạm xá trong tình trạng toàn thân tím tái, huyết áp tụt... Các thầy thuốc đơn vị tiến hành nhiều biện pháp kỹ thuật, truyền dịch chống sốc, trợ tim, trợ lực... kịp thời giúp ông thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

- Trạm xá đơn vị có “thần dược”?-Tôi hỏi Trung úy, bác sĩ Nguyễn Văn Tâm, anh tiết lộ:

-Tận dụng “thế mạnh sẵn có” của đơn vị là đóng quân trên địa bàn rừng núi, gần nguồn dược liệu thiên nhiên. Hằng tuần, đơn vị tổ chức cho bộ đội vào rừng tìm lá thuốc, nấu cao, chữa bệnh cho bộ đội và nhân dân theo phương pháp đông-tây y kết hợp. Bởi vậy, tỉ lệ chữa bệnh không dùng thuốc ở trạm xá chiếm hơn 50%. Trung bình mỗi năm, trạm xá nấu gần 50kg cao đông dược, chữa các bệnh thông thường về xương khớp, phong thấp, xoang...đạt hiệu quả cao. Cao “Thực vật ngũ gia bì” (của tập thể cán bộ quân y ở trạm xá) đạt giải nhất Hội thi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật năm 2009 do Binh chủng Pháo binh tổ chức; Đề tài nghiên cứu khoa học “Vi phẫu thuật” (của Trung úy, bác sĩ Nguyễn Văn Tâm, Trạm xá trưởng), đạt giải nhì Hội thao kỹ thuật tuổi trẻ toàn quốc. Ngoài ra, trạm xá còn xây dựng vườn thuốc nam rộng 300m2 để nhân giống các loại cây thuốc quý hiếm, bào chế thuốc xoa bóp giúp bộ đội tự chăm sóc sức khỏe trong điều kiện dã ngoại.

Được sự chỉ đạo và hỗ trợ tích cực của Đảng ủy, chỉ huy Kho K380, mặc dù số lượng cán bộ, nhân viên không nhiều, nhưng trung bình mỗi năm, trạm xá tiếp nhận, cấp cứu, điều trị cho hàng trăm lượt bà con dân bản. Riêng năm 2009, các thầy thuốc của đơn vị đã khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho 460 lượt người dân; điều trị tại trạm xá 52 lượt người; cấp cứu 29 ca... bảo đảm an toàn tuyệt đối.

“Bệnh viện bộ đội” ở Kho K380 không chỉ chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ nhân dân, mà còn là biểu tượng đẹp về phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ giữa núi rừng Việt Bắc. 

Bài và ảnh: Mai Phương