Phát biểu tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu: 50 năm tới, thành phố phải viết tiếp một chương phát triển mới “lớn hơn, đẹp hơn, xứng đáng hơn, rực rỡ hơn”. Đây là thông điệp có ý nghĩa sâu sắc về tư duy phát triển, năng lực quản trị và trách nhiệm thực thi của một đô thị đặc biệt trong kỷ nguyên mới.
Vinh dự lịch sử và trách nhiệm đầu tàu
Việc thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử, văn hóa đặc biệt. Đó không chỉ là một quyết định về tên gọi, mà còn là sự kết tinh tình cảm thiêng liêng, lòng biết ơn sâu nặng của nhân dân cả nước đối với Bác Hồ kính yêu; đồng thời gửi gắm niềm tin vào vai trò, vị thế và sứ mệnh của thành phố trong tiến trình phát triển đất nước.
50 năm qua, TP Hồ Chí Minh đã chứng minh vai trò đặc biệt ấy bằng những đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển. Từ một đô thị vừa bước ra khỏi chiến tranh, thành phố đã trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đầu tàu trong nhiều lĩnh vực, nơi thử nghiệm nhiều cơ chế mới, mô hình mới, cách làm mới. Năng động, sáng tạo, nghĩa tình đã trở thành phẩm chất nổi bật và cũng là nguồn lực mềm tạo nên sức sống của thành phố.
Tuy nhiên, nhìn lại 50 năm không phải để bằng lòng với những thành tựu đã đạt được, mà để xác định rõ hơn trách nhiệm trong chặng đường phía trước. Một thành phố mang tên Bác phải đặt ra cho mình những chuẩn mực phát triển cao hơn. Đó không chỉ là yêu cầu về quy mô kinh tế, tốc độ tăng trưởng hay năng lực đóng góp ngân sách, mà còn là yêu cầu về chất lượng phát triển, văn hóa đô thị, quản trị hiện đại, đời sống nhân dân và trách nhiệm dẫn dắt đối với vùng và cả nước.
Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc TP Hồ Chí Minh phải viết tiếp chương phát triển mới “lớn hơn, đẹp hơn, xứng đáng hơn, rực rỡ hơn” vì vậy có ý nghĩa rất sâu sắc. “Lớn hơn” là lớn hơn về tầm nhìn, khát vọng và năng lực cạnh tranh. “Đẹp hơn” là môi trường sống nhân văn hơn, văn minh hơn, đáng sống hơn. “Xứng đáng hơn” là xứng đáng với tên gọi thiêng liêng, với niềm tin của nhân dân cả nước. “Rực rỡ hơn” là tạo nên những thành tựu mới, có sức lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
 |
Chương trình văn nghệ tại Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2-7-1976 / 2-7-2026).
|
Trong bối cảnh mới, TP Hồ Chí Minh không thể chỉ tiếp tục phát triển bằng những lợi thế truyền thống. Thành phố cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu, công nghiệp văn hóa, dịch vụ chất lượng cao và năng lực kết nối quốc tế. Cạnh tranh giữa các đô thị hiện nay không chỉ là cạnh tranh về vốn, đất đai, lao động, mà là cạnh tranh về thể chế, nhân tài, công nghệ, sáng tạo, chất lượng sống và bản sắc văn hóa.
Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển của TP Hồ Chí Minh rộng hơn, tiềm năng lớn hơn, nhưng yêu cầu quản trị cũng cao hơn. Không gian lớn hơn đòi hỏi tư duy điều phối mạnh hơn; cơ chế đặc thù đòi hỏi trách nhiệm thực thi cao hơn; quy mô siêu đô thị đòi hỏi hạ tầng đồng bộ hơn, bộ máy linh hoạt hơn, đội ngũ cán bộ đủ năng lực hơn và phương thức phục vụ người dân, doanh nghiệp chuyên nghiệp hơn.
Bởi vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển hóa vinh dự lịch sử thành động lực phát triển, chuyển hóa tiềm năng thành năng lực cạnh tranh, chuyển hóa cơ chế thành kết quả, chuyển hóa khát vọng thành hành động cụ thể. Đây là điều kiện để TP Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và cửa ngõ hội nhập quan trọng của đất nước.
Văn hóa thực thi và thước đo nhân dân
Một điểm nổi bật trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là yêu cầu đổi mới tư duy, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện, bảo đảm các chủ trương đúng phải nhanh chóng đi vào cuộc sống. Đây là thông điệp có ý nghĩa rất thời sự, nhất là khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi tốc độ, hiệu quả và trách nhiệm cao hơn trong thực thi chính sách.
Thực tiễn cho thấy, nhiều địa phương không thiếu chủ trương đúng, không thiếu định hướng lớn, không thiếu tiềm năng phát triển. Vấn đề nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Một chủ trương tốt nếu chậm được triển khai sẽ làm giảm hiệu quả chính sách. Một cơ chế đặc thù nếu không được vận dụng chủ động, sáng tạo, đúng pháp luật và đúng lợi ích chung sẽ khó tạo ra lợi thế thực chất. Một tầm nhìn lớn nếu không gắn với nguồn lực, lộ trình, trách nhiệm và tiêu chí đánh giá cụ thể sẽ khó trở thành kết quả phát triển.
Vì vậy, xây dựng văn hóa thực thi phải được xem là nhiệm vụ trung tâm trong chặng đường phát triển mới của TP Hồ Chí Minh. Văn hóa thực thi trước hết là tinh thần nói đi đôi với làm, làm đến cùng, làm có kết quả, làm vì người dân và doanh nghiệp. Đó là sự rõ ràng trong phân công, minh bạch trong trách nhiệm, quyết liệt trong tháo gỡ điểm nghẽn, nghiêm túc trong kỷ luật công vụ, đồng thời khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
TP Hồ Chí Minh từng là nơi khởi phát nhiều mô hình đổi mới quan trọng. Truyền thống dám nghĩ, dám làm ấy cần tiếp tục được phát huy trong điều kiện mới, nhưng phải đặt trong khuôn khổ của quản trị hiện đại, kỷ cương, minh bạch và hiệu quả. Đổi mới không có nghĩa là làm khác một cách tùy tiện; sáng tạo không thể tách rời trách nhiệm giải trình; phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực; cơ chế đặc thù phải đi cùng kết quả đặc thù.
Trong chặng đường tới, TP Hồ Chí Minh cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn lớn về hạ tầng, giao thông, nhà ở, môi trường, nguồn nhân lực chất lượng cao, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản trị đô thị, liên kết vùng và huy động nguồn lực xã hội. Những vấn đề này cần tầm nhìn dài hạn, cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng và hệ thống chỉ tiêu đo lường cụ thể.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đặt ra yêu cầu chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân, coi đây là mục tiêu cao nhất và thước đo thực chất nhất của phát triển. Xét đến cùng, mọi mô hình tăng trưởng, mọi cơ chế đặc thù, mọi công trình hạ tầng, mọi chiến lược phát triển đều phải hướng đến con người, vì con người và phục vụ hạnh phúc của nhân dân.
TP Hồ Chí Minh phải là nơi người dân được sống an toàn hơn, thuận tiện hơn, nhân văn hơn; nơi người lao động có việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn; nơi người nghèo đô thị, người nhập cư, công nhân, người yếu thế có cơ hội tiếp cận nhà ở, y tế, giáo dục và các dịch vụ thiết yếu; nơi trẻ em có không gian phát triển lành mạnh; cộng đồng được thụ hưởng nhiều hơn các thiết chế văn hóa, không gian xanh, không gian công cộng.
Trong ý nghĩa đó, văn hóa phải trở thành một thành tố quan trọng trong chiến lược phát triển TP Hồ Chí Minh. Văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần được chăm lo, mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, nền tảng tạo nên chất lượng sống, bản sắc đô thị và sức cạnh tranh lâu dài. Thành phố có điều kiện để phát triển mạnh công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, du lịch văn hóa, kinh tế đêm, các không gian nghệ thuật, thiết kế, truyền thông, điện ảnh, âm nhạc, thời trang, lễ hội và dịch vụ sáng tạo.
Một thành phố mang tên Bác không chỉ cần phát triển nhanh, mà phải phát triển đúng hướng; không chỉ cần giàu mạnh, mà phải văn minh, nghĩa tình; không chỉ cần hội nhập quốc tế, mà phải giữ được bản sắc và phẩm giá dân tộc; không chỉ cần tăng trưởng kinh tế, mà phải nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân.
50 năm qua, TP Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt trong tiến trình phát triển đất nước. 50 năm tới, yêu cầu đặt ra sẽ cao hơn, nhiệm vụ nặng nề hơn, thách thức phức tạp hơn, nhưng cơ hội cũng lớn hơn. Điều quan trọng nhất là mỗi cơ chế phải tạo ra động lực mới, mỗi chính sách phải đi vào cuộc sống nhanh hơn, mỗi cán bộ phải nâng cao trách nhiệm phục vụ nhân dân, mỗi nguồn lực phải được sử dụng hiệu quả hơn, mỗi thành tựu phát triển phải được đo bằng chất lượng sống và niềm tin của người dân.
Đó chính là cách thiết thực nhất để TP Hồ Chí Minh không chỉ tự hào mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn làm cho tên gọi thiêng liêng ấy tiếp tục tỏa sáng bằng thành tựu, văn hóa, con người, khát vọng và trách nhiệm trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.