Không gì sánh được tình bằng hữu!

* Ghi chép của phóng viên Báo Quân đội nhân dân   

Viết tiếp câu chuyện hòa bình

Điều ấn tượng trong không gian tại Lễ trao Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lev N.Tolstoy năm 2026 là hình ảnh đại văn hào Nga, người suốt đời dùng ngòi bút bảo vệ phẩm giá con người và khơi dậy khát vọng hòa bình. Logo giải thưởng cũng rất giàu tính biểu tượng với chim bồ câu ngậm cành ô liu bay trên quả địa cầu được hai bàn tay nâng đỡ. Sức nóng của sự kiện thu hút hàng trăm đại biểu, truyền tải thông điệp giữa một thế giới nhiều biến động: Hòa bình và lòng nhân ái vẫn là điểm gặp gỡ của nhân loại.

Khán phòng vang dội những tràng pháo tay khi ban tổ chức xướng tên mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lên vị trí danh dự, đón nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lev N.Tolstoy năm 2026. Đó là một khoảnh khắc xúc động, lắng đọng và tự hào. Bởi bạn bè quốc tế không chỉ thấy sự hiện diện một nhà lãnh đạo được vinh danh vì những đóng góp cho hòa bình và hợp tác giữa các dân tộc mà còn về một Việt Nam từng bị chiến tranh tàn phá nhưng đã vươn dậy, tái thiết, phát triển và hội nhập, sẵn sàng chung tay kiến tạo tương lai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin chứng kiến trao văn kiện hợp tác giữa hai nước. Ảnh: PHẠM KIÊN

Truyền thông các nước đánh giá rất cao sự kiện này. Trên các trang báo lớn của Nga lập tức đăng tải hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận giải thưởng. Hãng Sputnik của Nga đã thực hiện cuộc phỏng vấn độc quyền ông Đồng Huy Cương, Phó chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), chia sẻ nhận định việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được trao giải thưởng “không chỉ là sự ghi nhận dành cho một cá nhân mà còn thể hiện sợi dây bền chặt trong quan hệ Nga-Việt, một sự đồng cảm về giá trị của hòa bình”.

Quả vậy, dù cách xa về địa lý, hai dân tộc Việt Nam và Nga thấu hiểu giá trị của hòa bình, luôn trân trọng mối thâm tình được nhiều thế hệ hai nước dày công vun đắp. Đặt nền móng cho tình hữu nghị ấy là từ khi nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc đến với Luận cương của Lênin rồi gắn bó với Liên Xô ở nhiều giai đoạn lịch sử.

Chiều muộn 7-9, trong khán phòng Bulgakov, khách sạn Four Seasons ở thủ đô Moscow, cuộc tiếp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các cựu chiến binh và thành viên Hội Hữu nghị Nga-Việt kéo dài hơn thường lệ bởi những câu chuyện ân tình. Nhiều vị tướng Nga lừng lẫy một thuở, mái tóc nay đã bạc, trên ngực lấp lánh huân chương, tự hào hồi tưởng một thời chia lửa với Việt Nam. Được mời phát biểu, Thiếu tướng Pozdeev Anatoli Filipovich, 96 tuổi, nguyên là chuyên gia quân sự Liên Xô tại Việt Nam, tay chống gậy, đôi chân tập tễnh nhưng giọng nói hào sảng: “Xin giới thiệu với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về những con người ngồi đây. Họ là những cựu binh cách đây 50-60 năm đã sát cánh cùng Việt Nam. Chúng tôi còn nhớ lời di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về khát vọng thống nhất hai miền Nam-Bắc. Và khát vọng ấy của Người, các bạn đã làm được. Chúng tôi không chỉ chứng kiến mà còn được tham gia công cuộc ấy. Chúng tôi cũng rất vui khi được chứng kiến đất nước Việt Nam từng chịu bao đau thương hồi sinh và phát triển mạnh mẽ”.

Lắng nghe những câu chuyện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất xúc động và khẳng định: Việt Nam không bao giờ quên những người bạn, người đồng chí, người anh em Xô viết, trong đó có Nga, đã dành cho đất nước và nhân dân Việt Nam sự giúp đỡ vật chất, tinh thần, kể cả sự hy sinh xương máu trong suốt hai cuộc kháng chiến và kiến thiết đất nước cũng như phát triển và hội nhập. Đó là tài sản quý báu, tạo nên sức sống đặc biệt của quan hệ giữa hai nước.

Ngạn ngữ Nga có câu: “Mọi sự giàu sang chẳng sánh được tình bằng hữu”. Trong quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga hôm nay, tình bằng hữu ấy hiện diện qua những con người và công trình cụ thể. Đó là nhiều thế hệ cán bộ, nhà khoa học, kỹ sư Việt Nam trưởng thành từ các trường đại học của Liên Xô và Nga, trở về góp sức xây dựng đất nước; là những công trình năng lượng, những liên doanh dầu khí hoạt động trên thềm lục địa Việt Nam và Nga. Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin từng khẳng định: Mối quan hệ đặc biệt tốt đẹp Nga-Việt đã vượt qua thử thách của thời gian, không hề bị tác động bởi những diễn biến nhanh chóng trên thế giới và có nhiều điểm sáng.

“Làm giàu” bằng những thành quả hợp tác mới

Chuyến thăm Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân lần này tiếp nối dòng chảy hữu nghị hợp tác truyền thống, song diễn ra mạnh mẽ, sôi động hơn. Từ sự hiểu biết và tin cậy, lãnh đạo hai nước bước vào các cuộc hội đàm, hội kiến, gặp gỡ với tinh thần cởi mở, thẳng thắn, đi sâu vào những vấn đề hai bên cùng quan tâm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần đặt vấn đề: Điều quan trọng là tiếp tục chuyển hóa sự tin cậy chính trị và tình cảm tốt đẹp giữa hai dân tộc thành những chương trình, dự án và công trình hợp tác có ý nghĩa. Điều ấy chạm đến sự quan tâm chung của lãnh đạo Nga, nhất là tạo được đột phá trong các lĩnh vực chiến lược tương lai như khoa học, công nghệ, năng lượng, kinh tế biển và nguồn nhân lực.

Sáng 8-9, tại tầng 2 khách sạn Four Seasons đã diễn ra một bữa ăn sáng đặc biệt giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam với Trợ lý Tổng thống, Chủ tịch Hội đồng Biển Liên bang Nga Nikolai Patrushev và các đại biểu. Từ phòng ăn khách sạn, ông Nikolai Patrushev ra cửa đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước như chào mừng một người thân trong gia đình. Trong bầu không khí gần gũi, ông Nikolai Patrushev nhắc lại ấn tượng về chuyến thăm Việt Nam vào tháng 9-2025, đặc biệt là nhiều kết quả của chuyến thăm đã và đang được triển khai rất tích cực. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất vui mừng và chia sẻ rằng hàng hải và giao thông vận tải là lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với mục tiêu gia tăng thương mại, kết nối kinh tế hai nước. Hai bên cần nghiên cứu phát triển các tuyến vận tải biển hiệu quả, tăng cường kết nối giữa các cảng biển, doanh nghiệp vận tải và logistics hai nước.

Ông Nikolai Patrushev mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ, triển khai hiệu quả các kế hoạch, bản ghi nhớ hợp tác, nhất là phát huy hơn nữa vai trò của Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga. Cuộc gặp gỡ trong bữa ăn sáng thân tình nhưng mang lại nhiều hiệu quả thiết thực khi hai bên cùng trao đổi, làm sâu sắc hơn hợp tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, phòng, chống các loại tội phạm và các nguy cơ an ninh phi truyền thống trên biển.

Một thông tin rất vui trong khuôn khổ chuyến thăm là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin chứng kiến Lễ khánh thành phòng xét nghiệm phòng, chống dịch bệnh (Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga), mở ra cơ hội hợp tác mới cho hai nước trong lĩnh vực khoa học. Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko gọi Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga là một “công cụ hợp tác độc đáo” trong việc tạo ra tri thức khoa học. Điều này là bởi gần 4 thập kỷ qua, các nhà khoa học hai nước đã cùng nghiên cứu về những vấn đề liên quan trực tiếp đến con người, môi trường và an ninh phát triển.

Rõ ràng trong giai đoạn phát triển mới, con người không thể chậm trễ trước xu thế phát triển của khoa học-công nghệ. Với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”, Diễn đàn khoa học công nghệ Việt Nam-Liên bang Nga là bước khởi động tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới của hai nước. Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát đi thông điệp mạnh mẽ, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi tư duy hợp tác khoa học-công nghệ: Không chỉ dừng lại ở mức độ trao đổi chuyên gia hay đào tạo cán bộ, mà hai bên phải hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Khoa học-công nghệ cần phải trở thành một trụ cột mới, một biểu tượng mới trong mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga.

Thông điệp hợp tác, phát triển tiếp tục được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cụ thể hóa trong các cuộc gặp với những tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu của Nga trong ngày 9-9. Các đối tác này đều hoạt động trong các ngành xu hướng mới, điển hình như năng lượng tái tạo (Zarubezhneft); trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ vũ trụ (AFK Sistema); y sinh, vaccine thế hệ mới (Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga). Tại các cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đều nhấn mạnh tinh thần hợp tác thực chất, hướng tới việc ký kết dự án khả thi, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và trực tiếp sản xuất tại Việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu chung.

Chuyến thăm Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thành công rất tốt đẹp. Những kết quả đạt được trong chuyến thăm lần này càng thêm khẳng định niềm tin tưởng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khi trả lời phỏng vấn Hãng thông tấn TASS của Nga: “Khi quá khứ được trân trọng, hiện tại được vun đắp và tương lai được cùng nhau kiến tạo, tình hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga không chỉ được gìn giữ như một di sản vô giá của lịch sử, mà sẽ tiếp tục được làm giàu bằng những thành quả hợp tác mới, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển”.