Đổi mới thực chất để kiến tạo thể chế phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ mở ra một nhiệm kỳ mới mà còn khởi động một chặng đường với những đòi hỏi cao hơn, khắt khe hơn về chất lượng lập pháp và hiệu quả hành động. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững song hành với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, Quốc hội không thể chỉ dừng lại ở vai trò “làm luật” mà phải thực sự trở thành trung tâm kiến tạo thể chế phát triển.

Quốc hội thảo luận tại hội trường chiều 10-4. Ảnh: TTXVN 

Thông điệp được Tổng Bí thư Tô Lâm đề cập rất rõ tại phiên khai mạc kỳ họp đó là: Chuyển đổi căn bản từ tư duy “làm luật cho đủ” sang “làm luật để phát triển”; từ “pháp luật tốt trên giấy” sang “pháp luật tốt trong cuộc sống”. Đây không phải là sự điều chỉnh kỹ thuật mà là một bước chuyển về tầm nhìn và tư duy chiến lược. Pháp luật, trong cách tiếp cận mới, không chỉ là công cụ quản lý mà phải trở thành động lực mở đường, giải phóng và khơi thông mọi nguồn lực của xã hội. Một hệ thống pháp luật chậm đổi mới, thiếu đồng bộ sẽ trở thành lực cản; ngược lại, một hệ thống pháp luật tiến bộ, linh hoạt sẽ là bệ phóng cho nền kinh tế bứt phá.

Nếu như Tổng Bí thư xác lập yêu cầu và chuẩn mực của công tác lập pháp thì Chủ tịch Quốc hội đã cụ thể hóa bằng phương châm hành động rõ ràng. Trong bài phát biểu nhậm chức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cam kết: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng lập pháp, “thận trọng trong phương pháp nhưng quyết liệt trong hành động”, tập trung hoàn thiện, đồng bộ thể chế để đất nước phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao, hướng tới tăng trưởng hai con số thì mỗi điểm nghẽn về cơ chế, chính sách đều có thể làm chậm lại cả guồng máy phát triển. Yêu cầu “đi trước một bước về thể chế” vì thế mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Quốc hội, với vai trò lập pháp tối cao, phải chủ động nhận diện sớm những nút thắt, không chờ thực tiễn bức bách mới tháo gỡ. Luật pháp phải đi cùng, đi trước thực tiễn để tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, cho các mô hình kinh doanh mới, cho các lực lượng sản xuất mới hình thành và phát triển. Đặc biệt, phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.

Một nhiệm kỳ mới đã bắt đầu. Định hướng chiến lược và phương châm hành động về đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp đã được xác nhận và thống nhất cao. Trọng trách này đặt lên vai từng đại biểu Quốc hội khóa XVI các cơ quan của Quốc hội. Một Quốc hội “đổi mới, hành động, hiệu quả” không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu mà phải được đo đếm bằng chất lượng từng dự án luật, bằng mức độ cải thiện thực chất của môi trường đầu tư, kinh doanh, bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Kỳ vọng đã rõ. Vấn đề còn lại là hành động. Nếu giữ vững được bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết, Quốc hội khóa XVI hoàn toàn có thể tạo ra một dấu ấn đậm nét: Một Quốc hội thực sự kiến tạo phát triển, xứng đáng là Quốc hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.