Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn) đánh giá, dự thảo luật quy định thông tin cuộc họp nội bộ cơ quan, đơn vị; tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ không được tiếp cận là đúng. Nhưng nếu không cụ thể hóa, dễ bị lạm dụng nhiều thông tin cần được công khai hoặc khi thông tin công dân yêu cầu lại cho là thông tin nội bộ.

Dự thảo luật lần này cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh, tức là ngoài các cơ quan nhà nước còn có các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công ích. Trong khi công dân và doanh nghiệp rất cần được tiếp cận một số thông tin phục vụ cho kinh doanh, học tập, sinh hoạt hằng ngày mà không được tiếp cận. Vì vậy, cần thiết phải quy định rõ, có tính liệt kê loại thông tin nào được coi là thông tin nội bộ, công việc nội bộ của cơ quan.

Ảnh minh họa: hanoimoi.vn

Đối với phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn TP Hà Nội) chia sẻ, dự thảo luật có quy định: Đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin được tiếp cận, các cơ quan, đơn vị sẽ xem xét quyết định cung cấp một phần hồ sơ, tài liệu, phần thông tin công dân được tiếp cận nếu có thể phân tách hợp lý. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và tránh tình trạng cơ quan có trách nhiệm lấy lý do không thể phân tách để từ chối cung cấp toàn bộ tài liệu, cần bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết tiêu chí, quy trình kỹ thuật để phân tách thông tin hoặc quy định rõ cơ quan từ chối phải có văn bản giải trình lý do không thể phân tách hợp lý.

Thực tế cho thấy, trong xã hội hiện đại, thông tin là nguồn dữ liệu quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Nhưng ở một góc độ khác, thông tin cũng chính là “con dao hai lưỡi” nếu nó nằm trong tay của tội phạm hoặc được sử dụng với những mục đích xấu. Nếu thiết chế không chặt chẽ, cơ chế tiếp cận thông tin có thể bị lợi dụng. Các đối tượng tội phạm có thể thu thập thông tin để phục vụ cho mục đích xâm phạm an ninh quốc gia và thực hiện các hoạt động phạm tội khác như khai thác dữ liệu để trục lợi, lừa đảo hoặc kích động xã hội. 

Do đó, dự thảo luật cần xác lập rõ nguyên tắc xuyên suốt là minh bạch thông tin nhưng không được tạo ra lỗ hổng về an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu. Dự thảo luật cần có quy định ràng buộc trách nhiệm của bên cung cấp thông tin cũng như bên sử dụng thông tin. Từ đó tạo sự cân bằng giữa việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân và việc bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, bí mật Nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo các chuẩn mực pháp lý hiện đại.