Bài 2: “Khó” và “vướng” ở cả 3 khâu

Chưa vui khi “vượt” chỉ tiêu

Nói về nguyên nhân của thực trạng đảng viên xin ra khỏi Đảng, đồng chí Huỳnh Bách Chiến, Bí thư Huyện ủy Xuyên Mộc phân tích:

- Có nhiều nguyên nhân, nhưng chắc chắn nguyên nhân đầu tiên là do công tác “tạo nguồn” chưa tốt nên “sản phẩm đầu ra” chưa thể đạt như mong muốn. Trong đó, việc bắt buộc đạt chỉ tiêu 2% đảng viên nhập ngũ theo chủ trương của Đảng ủy Quân khu 7 đối với từng địa phương “vô hình trung” gây khó cho cơ sở, dẫn đến tình trạng bấp bênh về chất lượng đảng viên nhập ngũ.

Lãnh đạo huyện Xuyên Mộc và nhiều cán bộ chủ trì cấp xã, thị trấn đều thống nhất cho rằng, chủ trương của Đảng ủy Quân khu 7 về tuyển chọn đảng viên nhập ngũ là hoàn toàn đúng đắn, có tác dụng “kép”; vừa nâng cao chất lượng chính trị thanh niên nhập ngũ, vừa tạo nguồn cán bộ cho hệ thống chính trị cơ sở. Với nỗ lực rất lớn, giai đoạn 2002-2016, tỷ lệ đảng viên nhập ngũ bình quân của tỉnh BR-VT đạt 2,92%/năm (vượt chỉ tiêu đề ra). Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ cơ sở không xem đây là niềm vui, mà cho rằng, số liệu trên chỉ phản ánh đơn thuần về mặt số lượng, chưa “thể hiện” đầy đủ chất lượng nguồn đảng viên nhập ngũ. Con số này có biểu hiện bấp bênh theo từng năm, từng đợt tuyển quân, ở từng địa phương, mà chưa thật sự vững chắc, thực chất.

Nguyên nhân của vấn đề trên là hiện nay ở nhiều địa phương của BR-VT công tác phát triển đảng viên đã khó, nên việc lựa chọn đảng viên nhập ngũ càng khó khăn hơn. Ở nhiều nơi, vì phấn đấu theo chỉ tiêu, cán bộ cơ sở buộc lòng phải làm vòng, làm tắt, làm chưa đúng nguyên tắc trong lựa chọn, phát triển Đảng. Một số đảng viên được kết nạp Đảng để nhập ngũ chưa thật “chín muồi” nhiều mặt, nhất là nhận thức chính trị, dễ dẫn đến hệ lụy về việc đối tượng chưa toàn tâm, toàn ý gắn bó với Đảng mỗi khi gặp biến cố, khó khăn. Thậm chí, nhiều trường hợp còn mơ hồ về mục đích, ý nghĩa, động cơ vào Đảng; một số đồng chí có biểu hiện cơ hội, quan niệm vào Đảng là dịp để tiến thân, để làm cán bộ, công chức… mà chưa thật sự tự giác thiết tha xin vào Đảng.

Số liệu khảo sát trong toàn tỉnh BR-VT cũng minh chứng cho thực tế đó. Từ năm 2002-2016, trong số 627 đảng viên nhập ngũ, thì có đến 396 đồng chí kết nạp trước 6 tháng; không ít trường hợp chỉ được kết nạp trước thời điểm lên đường nhập ngũ một thời gian ngắn. Trong khi, tỷ lệ đảng viên chính thức nhập ngũ chiếm tỷ lệ rất thấp… Đối chiếu những con số thống kê trước nhập ngũ với tình trạng đảng viên là QNXN bỏ sinh hoạt Đảng, cho thấy: Phần nhiều, đảng viên được kết nạp chưa đủ 6 tháng; trong khi số đảng viên chính thức vào quân đội đều phát huy tốt vai trò, trách nhiệm. Khi xuất ngũ về địa phương, số đảng viên chính thức trước khi nhập ngũ tiếp tục phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ; thực hiện đúng, đủ trách nhiệm của người đảng viên.

Theo đồng chí Hồ Thị Xuân Hà, Trưởng phòng Tổ chức đảng, đảng viên (Ban Tổ chức Tỉnh ủy BR-VT), hiện nay điều kiện và chất lượng nguồn phát triển Đảng của địa phương gặp không ít khó khăn. Thanh niên trong độ tuổi sẵn sàng nhập ngũ trình độ học vấn thấp, nhất là ở những vùng ven biển, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nên khó lựa chọn tạo nguồn. Mặt khác, năng lực tổ chức đoàn ở các thôn, ấp còn nhiều hạn chế, việc phát hiện, giáo dục, tạo nguồn thanh niên ưu tú giới thiệu cho Đảng không đạt chất lượng như mong muốn. Việc bảo đảm nguyên tắc và quy định về người giới thiệu vào Đảng (người giới thiệu thứ nhất) gặp khó khăn do thanh niên không đủ thời gian cùng sinh hoạt, công tác một năm theo quy định. Đồng chí Trịnh Văn Dũng, Phó trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Châu Đức, thẳng thắn:

 

- Việc kết nạp đảng viên chưa đúng nguyên tắc, làm vội, chạy theo chỉ tiêu chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng chất lượng đảng viên nhập ngũ chưa tốt. Đó cũng là lý do gián tiếp dẫn đến tình trạng “thất thoát” đảng viên xuất ngũ tại địa phương như thời gian qua.

Vỡ mộng công chức “nghèo”

Cùng với những điểm “khó” và “vướng” trong công tác tạo nguồn phát triển Đảng, thì việc “bí” đầu ra cho đối tượng là đảng viên xuất ngũ hiện nay cũng là bài toán đau đầu đối với cấp ủy, chính quyền các cấp ở BR-VT. Đồng chí Nguyễn Hải La, Chủ tịch UBND thị trấn Phước Bửu (huyện Xuyên Mộc) nói:

- Tôi cho rằng chủ trương của trên là đúng đắn. Chúng ta phấn đấu tạo nguồn đảng viên nhập ngũ, cũng là cách tạo nguồn cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, hiện khung biên chế ở các xã, phường, thị trấn cơ bản đủ nên không có chỗ để sắp xếp, cũng không thể để trống vị trí “chờ” đảng viên là QNXN trở về địa phương mới “bố trí” công tác...

Từ thực trạng đó, 15 năm qua, toàn tỉnh BR-VT có 915 đảng viên là QNXN thì chỉ bố trí công tác trong hệ thống chính trị-xã hội địa phương được 125 đồng chí; bố trí làm cán bộ ban CHQS xã, phường, công an xã và thôn, ấp, đội trưởng là 184 đồng chí... Thế nhưng, khó hơn là do trình độ văn hóa và chuyên môn của đảng viên xuất ngũ không đáp ứng các quy định của Chính phủ. Phần đông QNXN chỉ tốt nghiệp THPT; một số được đào tạo nghề nhưng chuyên môn hoàn toàn không phù hợp với nhu cầu cơ sở... Hơn nữa, chính bản thân QNXN cũng không thể kiên trì theo đuổi giấc mơ làm công chức. Họ phải trải qua quá trình chờ đợi lâu dài, phấn đấu bền bỉ, nhưng đến khi được tuyển dụng thì cuộc sống gặp vô vàn khó khăn do thu nhập từ nguồn lương quá thấp.

Theo khảo sát của chúng tôi, hiện tại, trong biên chế của các xã, thị trấn như: Xuyên Mộc, Bình Ba, thị trấn Phước Bửu, thị trấn Ngãi Giao... đảng viên là QNXN được bố trí ở các cương vị: Cán bộ dân vận, chủ tịch MTTQ, dân quân, phó ấp, bí thư chi đoàn... với mức thu nhập bình quân chỉ khoảng 1 đến 3 triệu đồng. Ví như, trường hợp đồng chí Nguyễn Văn Hoàng (sinh năm 1986), đảng viên chính thức tháng 9-2006, nhập ngũ năm 2007, xuất ngũ tháng 1-2009, phải trải qua gần 10 năm phấn đấu, cách đây hai năm anh mới được “bổ nhiệm” cương vị Phó ban ấp Nhân Tiến. Thế nhưng, mức phụ cấp hiện tại của đồng chí này chỉ vỏn vẹn 726.000 đồng/tháng. Vì lý do đó, Nguyễn Văn Hoàng băn khoăn:

- Tôi yêu quê hương, gia đình, phát huy truyền thống cha anh nên gắn bó với công việc chung, nhưng nếu chỉ trông chờ vào đồng lương để sống là không thể. Vì vậy, ngoài tham gia công tác xã hội, tôi phải tích cực làm kinh tế gia đình, nhưng xem ra vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Theo khảo sát của chúng tôi, đảng viên là QNXN chưa hài lòng với thu nhập. Họ cho rằng, đó chính là nguyên nhân khiến nhiều công chức cơ sở ở các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long xin nghỉ việc đồng loạt như vừa qua. Đó cũng là lý do dẫn đến thực trạng, một số đảng viên sau xuất ngũ lập trường tư tưởng dao động, khi được các cấp bố trí nhiệm vụ ở thôn, ấp, khu phố thì không nhận nhiệm vụ, vì chế độ trợ cấp thấp.

Thế nhưng, xét ở một nghĩa nào đó thì “có vẫn hơn không”, được làm công chức vẫn là niềm mong mỏi của nhiều đảng viên QNXN. Bởi lẽ, sau xuất ngũ, trở về địa phương, phần đông trong số QNXN không thể tìm được việc làm, đành khăn gói đi làm công nhân, làm thuê ở nhiều nơi. Theo thống kê, đến nay, số đảng viên là QNXN chưa thể bố trí công tác và tạo công ăn việc làm trong hệ thống chính trị ở BR-VT chiếm 66,23% so với tổng số đảng viên xuất ngũ về địa phương.

Ra khỏi tổ chức vì… mưu sinh

Làm việc với chúng tôi, lãnh đạo các cấp ở BR-VT đều khẳng định: Tình trạng đảng viên là QNXN không tham gia sinh hoạt Đảng phần nhiều do tác động của khách quan. Anh em vì mưu sinh mà không có điều kiện thực hiện trách nhiệm của người đảng viên, chứ họ đều có nhận thức chính trị khá tốt. Đánh giá đó là hoàn toàn có cơ sở. Tại mỗi điểm mà chúng tôi đến làm việc, ngoài đại diện của Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Đảng ủy Quân sự tỉnh, huyện ủy, cán bộ xã, phường đều có những đảng viên trẻ là QNXN đang đi làm ăn xa, thậm chí đã xin ra khỏi Đảng, về tham dự... Đồng chí Lê Văn Cường vào đảng năm 2013, xuất ngũ tháng 8-2016, ở Suối Lúp (Bình Ba, Châu Đức), không giấu được vẻ mệt mỏi sau chặng đường dài, nhưng giọng chắc nịch:

- Được đứng vào hàng ngũ của Đảng là vinh dự lớn của tôi và gia đình. Do đó, dù đang làm ăn xa, tôi vẫn cố gắng về tham gia sinh hoạt Đảng ở địa phương. Đó cũng là lý do hôm nay tôi có mặt ở đây để được trò chuyện với các đồng chí.

Được biết, Lê Văn Cường xuất ngũ tháng 8-2016. Do không có việc làm tại địa phương, anh phải đi làm thuê tận Đồng Tháp. Xa xôi là vậy, nhưng anh đều đặn bố trí thời gian về tham gia sinh hoạt Đảng ở Chi bộ Suối Lúp. Mỗi lần thực hiện trách nhiệm đảng viên như vậy, anh không chỉ tiêu tốn về thời gian, mà còn có những vấn đề về tài chính; đồng thời còn gặp phải hàng chục “cái khó”, “cái khổ”, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả “làm công, ăn lương” của chàng công nhân xa quê.

Trường hợp như Lê Văn Cường vẫn còn là may mắn, rất nhiều đảng viên khi đi làm công nhân tại các doanh nghiệp, nơi chưa có tổ chức Đảng, dù rất muốn về địa phương tham gia sinh hoạt, nhưng “lực bất tòng tâm”. Họ không thể đi lại hàng trăm cây số trong 1-2 ngày, kinh phí xe cộ lại khá cao so với mức thu nhập của người lao động... Hơn thế, nhiều chủ doanh nghiệp vô cùng khắt khe về thời gian, nền nếp lao động theo hướng công nghiệp. Nhiều ông chủ kiên quyết đuổi việc nếu công nhân bỏ dây chuyền sản xuất, tự ý về địa phương với bất cứ lý do gì, trong khi sự can thiệp của tổ chức Đảng, cấp ủy, chính quyền địa phương đối với doanh nghiệp hết sức hạn chế.

Trước những “rào vướng” như vậy, dần dà, nhiều đảng viên phải đành lòng “bỏ” chế độ sinh hoạt, dẫn đến vi phạm nguyên tắc của Đảng. Dù đã có nhiều giải pháp giàu tính nhân văn, sáng tạo được các cấp ủy, chính quyền vận dụng... nhưng cuối cùng để giữ nghiêm kỷ luật của Đảng, tổ chức buộc phải xóa tên đảng viên khỏi danh sách, hoặc khai trừ Đảng với nhiều đồng chí không thực hiện đầy đủ chế độ, quy định của người đảng viên. Số khác, đành lòng viết đơn xin ra khỏi Đảng, chấp nhận “rút lui có trật tự” một cách có lý, có tình... Tất nhiên, cũng không thể phủ nhận một thực tế, một số đảng viên sau khi xuất ngũ lập trường tư tưởng dao động...

(còn nữa)