Theo đó, căn cứ vào Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính đang trình Quốc hội xem xét thông qua, Cục Cảnh sát giao thông sẽ nghiên cứu, tham mưu Bộ Công an trình Chính phủ ban hành nghị định thay thế Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26-12-2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 238/2026/NĐ-CP ngày 26-6-2026).

Một nội dung đáng chú ý là đối với hành vi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông, Cục Cảnh sát giao thông dự kiến đề xuất cơ chế xử lý theo từng trường hợp cụ thể như sau:

Với hành vi xe đi qua vạch dừng khi đèn vàng, đề xuất không bị xử phạt.

Đối với trường hợp khi đèn đỏ, người điều khiển phương tiện vượt qua vạch dừng nhưng dừng lại, không tiếp tục di chuyển và không gây cản trở giao thông, hình thức xử lý được đề xuất tăng dần theo số lần vi phạm. Cụ thể, lần đầu phạt cảnh cáo; lần thứ hai phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe; lần thứ ba áp dụng phạt tiền lũy kế, có thể gấp 3 lần, đồng thời trừ điểm giấy phép lái xe.

Ảnh minh họa. Nguồn: qdnd.vn 

Với hành vi khi đèn đỏ vượt vạch dừng và tiếp tục di chuyển, mức xử lý nghiêm khắc hơn. Ngay lần vi phạm đầu tiên, người điều khiển phương tiện đã bị phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe. Lần thứ hai, phạt tiền lũy kế (có thể gấp 2 lần) và trừ điểm giấy phép lái xe. Lần thứ ba, mức phạt tiền lũy kế có thể gấp 3 lần, đồng thời trừ điểm giấy phép lái xe.

Nhiều ý kiến cho rằng, đề xuất xử phạt đối với hành vi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông theo hướng phân loại cụ thể hành vi và số lần vi phạm nói trên là hợp lý, bởi đã phân biệt tương đối rõ hành vi vi phạm do vô tình và các hành vi cố ý cũng như mức độ vi phạm.

Thực tế cho thấy, do nhiều nguyên nhân cả chủ quan và khách quan như tâm lý, thiếu tập trung quan sát, điều kiện hạ tầng giao thông…, không ít người vượt qua vạch dừng khi đèn đỏ nhưng phát hiện kịp thời và dừng lại, không gây hậu quả nghiêm trọng. Đây thường là vi phạm do vô ý, việc phạt cảnh cáo lần đầu và xử phạt (phạt tiền, trừ điểm giấy phép lái xe) nếu tái phạm là phù hợp, tạo cơ hội cho người vi phạm sửa chữa. Nếu ngay từ lần vi phạm đầu tiên đã bị xử phạt như hành vi cố tình vượt đèn đỏ thì có phần chưa đúng với bản chất, mục đích của việc xử phạt vi phạm.

Ngược lại, hành vi vượt qua vạch dừng khi đèn đỏ và vẫn tiếp tục di chuyển thường là cố tình, cần xử lý nghiêm ngay từ lần vi phạm đầu tiên, đồng thời cần tăng nặng nếu tái phạm.

Bên cạnh đó, để các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được thực hiện hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của người tham gia giao thông, cũng cần nghiên cứu áp dụng các mức xử phạt sao cho vừa tạo sự răn đe, vừa phù hợp với thực tiễn.