Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, thầy giáo Lưu Hải Nam (sinh năm 1998), giảng viên Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội chọn cho mình một hành trình thầm lặng, đó là đưa công nghệ đến gần hơn với những người lớn tuổi.
Các phòng học của thầy Lưu Hải Nam không khang trang, không bảng đen, phấn trắng mà thường được tổ chức tại nhà văn hóa tổ dân phố hoặc các trung tâm cộng đồng. Học viên là những cán bộ, công chức đã nghỉ hưu, những người cao tuổi mong muốn bắt nhịp với cuộc sống hiện đại. Điều khiến nhiều người cảm phục là tất cả buổi học đều được tổ chức hoàn toàn miễn phí.
Chia sẻ với chúng tôi, thầy Lưu Hải Nam cho biết: “Nhiều lần chứng kiến cha mẹ và người lớn tuổi loay hoay với chiếc điện thoại thông minh, không biết cách gọi video cho con cháu hay lúng túng khi quét mã QR, thanh toán điện tử... tôi có suy nghĩ mình cần phải làm điều gì đó để giúp người thân và những người lớn tuổi dễ tiếp cận hơn với những tiện ích của thời đại số”. Từ suy nghĩ đó, thầy Nam cùng với các đồng nghiệp tổ chức các lớp “bình dân học vụ số” tại nhiều nơi khác nhau, từ trung tâm nuôi dưỡng người có công ở phường Hà Đông (Hà Nội) đến hội trường khu dân cư hay các tổ dân phố... Với thầy Nam, mục tiêu lớn nhất là giúp người lớn tuổi không cảm thấy “lạc lõng” khi xã hội đang chuyển dịch mạnh mẽ sang môi trường số.
 |
Thầy giáo Lưu Hải Nam hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh tại lớp học kỹ năng số miễn phí ở Hà Nội. Ảnh do nhân vật cung cấp
|
Nội dung các buổi học được xây dựng bám sát nhu cầu thực tế hằng ngày. Các cô, chú tham gia lớp học không chỉ học cách sử dụng ứng dụng số mà còn được hướng dẫn cách nhận diện lừa đảo trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, thầy Nam còn đưa cả trí tuệ nhân tạo vào bài giảng, nhiều cô chú tỏ ra thích thú khi biết có thể dùng AI để làm thơ, tra cứu mẹo vặt, tìm công thức nấu ăn hay giải trí. Với những nỗ lực bền bỉ, thầy giáo Lưu Hải Nam đã được Chủ tịch UBND TP Hà Nội tặng bằng khen vì những đóng góp trong chiến dịch “45 ngày đêm ra quân hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số tại các xã, phường trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp” trên địa bàn TP Hà Nội.
“Bình dân học vụ số” là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về nâng cao dân trí số. Đó là sự kế thừa tinh thần “diệt giặc dốt”, phong trào hướng tới phổ cập tri thức, kỹ năng số cho toàn dân. Việc làm rõ tính cấp thiết, vai trò và định hướng triển khai phong trào theo hướng toàn dân, toàn diện và thực chất có ý nghĩa quan trọng trong thu hẹp khoảng cách số, phát huy nguồn lực con người.
Nếu “Bình dân học vụ số” là mệnh lệnh của thời đại, là lời đáp tất yếu của lịch sử trước nguy cơ “mù số” trong kỷ nguyên mới, thì vấn đề đặt ra không còn là “có làm hay không”, mà là phải làm như thế nào để phong trào này trở thành hiện thực sống động, tạo ra chuyển biến thực chất, sâu rộng và bền vững trong toàn xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu phát triển, mà còn là đòi hỏi mang tính sống còn đối với năng lực cạnh tranh quốc gia, trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu diễn ra quyết liệt.
“Bình dân học vụ số” được khởi xướng như một phong trào mang tính thời đại, nhưng giá trị đích thực không nằm ở quy mô phát động, mà ở khả năng chuyển hóa thành hành động thực chất, trở thành động lực phát triển trong kỷ nguyên số. Đây là thước đo trực tiếp năng lực lãnh đạo, điều hành và kiến tạo của hệ thống chính trị. Nếu không vượt qua “quán tính phong trào”, “Bình dân học vụ số” khó tạo ra chuyển biến thực chất.