Năm 1989, đồng chí Đỗ Minh Chánh hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại Trung đoàn 8 (còn gọi là Trung đoàn 156), Sư đoàn 339, Quân khu 9 và trở về quê ở xã Đông Thuận, TP Cần Thơ.

Vốn quen cuộc sống quân ngũ nên đầu năm 1993, có bạn rủ lên giữ rừng Tràm Chim là ông vác ba lô lên đường ngay. “Thấy ở đây bình yên như trong Quân đội nên tôi ở luôn tới giờ”, CCB Đỗ Minh Chánh chia sẻ.

Cựu chiến binh Đỗ Minh Chánh (người cầm lái) trong lần lái máy cày kiểm tra phòng cháy, chữa cháy tại Vườn quốc gia Tràm Chim khi còn công tác.

CCB Đỗ Minh Chánh nhớ lại, thời điểm đó, quanh Vườn quốc gia Tràm Chim hoang vu, dân cư thưa thớt, nước nhiễm phèn trong vắt như mắt mèo, nhìn xuống thấy cá tung tăng bơi lội, cỏ mọc dày đặc và đặc biệt vang danh vì “muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lội tựa bánh canh”.

Nhờ bản lĩnh Bộ đội Cụ Hồ được trui rèn trong Quân đội nên ông không thấy lạ với cảnh này và dần mê cảnh bình yên với chim chóc, lá hoa, cá tôm, rắn, chuột... Năm 1994, ông cưới vợ và “cắm rễ” ở vùng đệm thuộc ấp K8, xã Tam Nông để canh giữ rừng tràm, bảo vệ các loài động vật, thực vật từ đó tới nay. Trước đây, mỗi năm khi những cơn gió heo may bắt đầu thổi, đồng nước cạn dần cũng là lúc những cánh sếu lại chấp chới bay về kiếm ăn, sinh sản, có năm lên đến cả ngàn con, múa hót rân trời. Đây cũng là lúc nhiệm vụ của CCB Đỗ Minh Chánh trở nên căng thẳng: Vừa giữ rừng, bảo vệ đàn sếu, canh cháy, vừa rải thức ăn cho sếu ăn.

Ông vẫn nhớ mãi kỷ niệm cách đây hơn 20 năm được ôm chú sếu đầu đỏ cổ trụi, to, cao từ ngoài bãi năng vào trạm gác để các nhà khoa học nghiên cứu. Dù đến cuối năm 2026, CCB Đỗ Minh Chánh mới đúng tuổi nghỉ hưu, nhưng lãnh đạo Vườn quốc gia Tràm Chim đã ưu ái giải quyết cho ông nghỉ sớm nửa năm để lo sắp xếp chuyện gia đình sau hơn 3 thập niên miệt mài với công tác giữ rừng...

Đồng chí Đặng Tiên Khoa, Trưởng phòng Quản lý bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng Vườn quốc gia Tràm Chim nhận xét: “Hơn 3 thập niên gắn bó với nhiệm vụ canh giữ rừng tràm, bảo vệ các loài động vật hoang dã... CCB Đỗ Minh Chánh luôn nêu cao trách nhiệm, nhiệt tình với công việc được giao và hòa đồng, giúp đỡ mọi người để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ông rất mê rừng tràm, mê chim sếu nên thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân quanh vùng đệm và du khách chung tay bảo vệ rừng, bảo vệ chim và các loài động vật, thực vật”.