* TS, nhà báo Trần Bá Dung (Trưởng ban Nghiệp vụ, Hội Nhà báo Việt Nam):
Trau dồi bản lĩnh cách mạng của người cầm bút
Thời đại bùng nổ thông tin tạo cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với người làm báo. Đó là, sức ép cạnh tranh thông tin giữa các loại hình báo chí và giữa báo chí truyền thống với mạng xã hội; sự bùng nổ, tràn ngập đến bão hòa thông tin với người tiếp nhận; sự thay đổi cách thức, tâm lý tiếp nhận thông tin ở công chúng; thông tin nhiễu khó kiểm chứng… Điều đó đòi hỏi người phóng viên cần trau dồi bản lĩnh cách mạng của người cầm bút. Về chính trị, lập trường phải rõ ràng và vững vàng: Làm báo là để phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân, từ một mẩu tin, một phát ngôn của mình, ngay cả trên mạng xã hội. Chính trị vững vàng và đúng đắn thì mới thấm nhuần và nêu cao được trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân của nhà báo. Về nghiệp vụ, cần có bản lĩnh nghề nghiệp. Nhà báo chấp nhận dấn thân trong nghề nghiệp, không ngại gian khổ, thiệt thòi, hiểm nguy, kiên quyết tỏ rõ thái độ, đấu tranh không khoan nhượng để bảo vệ cái tốt, bảo vệ lẽ phải, ngăn chặn và chống lại cái xấu, cái sai trái, bất công, tiêu cực, tham nhũng, lãng phí… Hơn lúc nào hết, cần giữ gìn danh giá nghề nghiệp, không bị sa ngã trước sức cám dỗ vật chất và lợi ích cá nhân khác, không để bị ai đó mua danh nhà báo, tờ báo, trở thành người viết thuê vụ lợi. Không chạy theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận công chúng để rút tít, viết bài, đăng ảnh, dùng từ… một cách giật gân, rẻ tiền, bất chấp văn hóa dân tộc và nhân văn nghề báo, bất chấp trách nhiệm đối với xã hội. Bản lĩnh còn là luôn luôn làm giàu tri thức văn hóa, kiến thức và kỹ năng nghề báo sắc sảo, nêu cao đạo đức nghề nghiệp trong sáng, để có thể nhanh chóng sàng lọc thông tin, không bị mất phương hướng, bị lôi theo dòng xoáy thông tin xô bồ hàng giờ hàng phút tác động đến nghề báo, nhà báo. (HỒNG ANH ghi)
Phóng viên Báo Quân đội tác nghiệp tại đơn vị.
* PGS, TS Hà Huy Phượng, Giảng viên cao cấp, Phó trưởng Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Giữ vững bản lĩnh chính trị của người làm báo
Trong thời đại bùng nổ truyền thông, nhất là các phương tiện truyền thông mới, trong đó có mạng xã hội, thông tin lẫn lộn, khó phân biệt đúng, sai. Báo chí là đại diện phát ngôn cho tập thể, mạng xã hội là phát ngôn cá nhân. Phần đa công chúng mong chờ, tin cậy vào những phát ngôn đại diện cho lợi ích tập thể. Tuy nhiên, nếu những phát ngôn tập thể không còn đem lại lợi ích cho số đông của công chúng nữa thì họ sẽ tin vào những phát ngôn cá nhân, nhất là phát ngôn cá nhân trên các trang mạng xã hội, bất luận đó là những phát ngôn sai trái. Do đó, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của các nhà báo là phải đưa tin, phân tích, bình luận các sự kiện, vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm một cách mới, nhanh nhạy, chân thực, khách quan và đem lại lợi ích cho công chúng. Chính trị suy cho cùng chính là những vấn đề liên quan đến lợi ích của tập thể, cá nhân.
Người làm báo thời nào cũng cần phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn nhạy cảm với cái mới, trung thực, có trách nhiệm và biết bảo vệ lợi ích chung, trong đó có chính lợi ích của nhà báo. Mỗi khi đặt bút viết tin, bài, các nhà báo cần nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là viết cái gì, viết cho ai, viết để làm gì và viết như thế nào? Nếu trả lời tốt các câu hỏi như trên, có nghĩa chúng ta đã là một nhà báo có bản lĩnh chính trị vững vàng. Bên cạnh đó, các nhà báo cũng cần phải luôn trau dồi ý thức chính trị, tư tưởng, vốn sống thực tiễn nhiều hơn nữa, có như vậy bản lĩnh chính trị mới vững vàng, ngòi bút mới sắc bén. (HOÀNG NHƯỠNG ghi)
* Lâm Văn Bảng (Chủ nhiệm CLB đọc báo Bảo tàng chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày)
Cảm ơn người chiến sĩ cầm bút thời hội nhập
Chúng tôi, những cựu chiến binh một thời đầu đội bom rơi, băng qua đạn địch, nhằm thẳng quân thù mà bắn, đã nhiều lần đồng hành với những chiến sĩ cầm bút, cầm máy ghi lại hình ảnh dưới làn đạn pháo của địch, viết nên những trang sách, báo dưới mưa bom, bão đạn. Trong những thời điểm ấy, có đồng chí đã anh dũng hy sinh khi đang tác nghiệp, nhưng cũng có những đồng chí mặc cho chất độc hoành hành, vẫn lạc quan yêu đời, cùng đất nước đón ngày toàn thắng. Chiến tranh đã qua đi hơn 41 năm qua, Đảng lãnh đạo nhân dân vượt qua muôn vàn gian khó. Tuy nhiên, ngày nay ở thời mở cửa, sự cám dỗ đời thường, tinh vi, nham hiểm len lỏi từng giờ, từng phút, hiện hữu hàng ngày, chính vì vậy đòi hỏi người chiến sĩ cầm bút ngày nay phải có bản lĩnh vững vàng, lập trường kiên định, có trí tuệ và lòng đam mê nghề nghiệp, dám phanh phui trước công luận những kẻ đi ngược lại lợi ích của nhân dân. Điều tra một sự vụ không đơn giản, đòi hỏi người cầm bút phải vượt qua sự cám dỗ đời thường, vượt qua mọi sự đe dọa, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp bảo vệ cái đúng, đả phá cái sai, góp phần mang lại cuộc sống bình yên cho xã hội. (ĐỨC THỊNH ghi)
* Nhà báo Đồng Mạnh Hùng (Tổng biên tập Báo Tiếng nói Việt Nam)
Đưa tin không ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia
Công chúng ngày nay luôn đòi hỏi báo chí phải có những thông tin độc, lạ, mới; trước đòi hỏi đó, nhiều nhà báo đã “lao” vào đời sống để kiếm tìm đề tài mới với những góc nhìn lạ và độc đáo. Tuy nhiên, nếu nhà báo say sưa với những thông tin đó mà quên đi bản chất đích thực của báo chí là phản ánh đúng sự thật thì chắc chắn sẽ mắc phải những sai lầm.
Để tránh được những sai lầm đó, mỗi nhà báo cần nâng cao bản lĩnh chính trị, nâng cao kỹ năng và luôn lấy đạo đức nghề báo làm kim chỉ nam để biết nhận ra những cái đúng, cái sai; để biết biểu dương và phê phán đúng người, đúng việc. Việc đưa tin nhanh là cần thiết, nhưng phải biết nói không với những tin ảnh hưởng tới lợi ích quốc gia, dân tộc; những tin giật gân, câu khách ảnh hưởng tới đời sống riêng tư của người khác. Các cơ quan báo chí cũng cần có những quy định, chế tài cụ thể về việc đưa tin để giúp các nhà báo tránh được những sai sót đáng tiếc. (VĂN THI ghi)
* Bùi Ngọc Anh (xóm 3, xã Hoa Nam, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình)
Tìm hiểu kỹ trước khi viết bài
Trong thời kỳ công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, nhà báo phải có bản lĩnh, biết “gạn đục khơi trong”, biết đâu là “tư liệu tươi”, đâu là “tư liệu khô” để dành và đâu là thông tin tham khảo bổ sung kiến thức nền. Nhà báo không thể ngồi một chỗ để xào xáo thông tin từ các bài báo khác, nguy hiểm hơn là lấy thông tin từ các trang mạng xã hội mà phải đi thực tế, tôn trọng quy trình tác nghiệp “chân đi, tai nghe, mắt thấy, tay sờ, miệng hỏi và óc suy nghĩ” thì mới có được những ấn phẩm tươi mới, phản ánh đúng sự thật. Quá trình tác nghiệp không được nóng vội, thiếu phân tích để chạm vào những vấn đề nhạy cảm, mang tính chất riêng tư. Viết bài không được thêm “mắm, muối” làm sai lệch bản chất sự việc, ảnh hưởng tới uy tín của tổ chức, cá nhân… Bởi sự hàm oan của dư luận xã hội do báo chí gây ra rất lớn, có khi hơn cả một bản án của tòa tuyên. Ngoài ra, người làm báo cần phải có trách nhiệm cao với công việc, với những gì mình đưa tới bạn đọc, cần loại bỏ ngay các mục đích câu view, câu like, chạy theo lợi nhuận làm ảnh hưởng xấu tới cộng đồng. (HẢI HOÀNG ghi)