Xe lăn đạp chân COGY nằm trong dự án “Đào tạo nhân lực phục hồi chức năng và phát triển mô hình phục hồi chức năng sử dụng xe lăn đạp chân tại Việt Nam”. Đây là một chương trình của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp với Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai thực hiện trong thời gian 3 năm, từ tháng 3-2014 đến nay. Khác với những loại xe thông thường dành cho người khuyết tật, xe COGY không chỉ giúp họ di chuyển một cách thoải mái, không cần sự trợ giúp của người khác mà còn hỗ trợ phục hồi chức năng hiệu quả cho những bệnh nhân bị liệt nửa người, tai biến mạch máu não, chấn thương cột sống, viêm đa dây thần kinh… Thậm chí, nhiều bệnh nhân bị liệt hai chi dưới không hoàn toàn, đã hồi phục nhờ luyện tập với xe lăn đạp chân.
Bệnh nhân sử dụng xe lăn đạp chân tại Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai.
Trao đổi với chúng tôi, kỹ thuật viên Nguyễn Hải Linh đã giới thiệu một trường hợp điển hình điều trị tại trung tâm và có tiến triển hồi phục tốt, đó là bệnh nhân Giáp Văn Bắc (sinh năm 1962, ở Thái Bình). Khi mới nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng liệt hai nửa người do xuất huyết cả hai bên não năm 2014, ảnh hưởng tới toàn bộ cơ thể. Đầu tháng 12-2016, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng không thể tự ngồi, đứng, đi lại được, miệng bị méo, dù các phản xạ về nhận biết vẫn bình thường. Theo nhận định của các bác sĩ thì khả năng phục hồi để có thể tự đi lại rất khó với bệnh nhân này. Tuy nhiên, do cơ vận động của bệnh nhân vẫn còn nên sau một thời gian tập luyện với chiếc xe lăn đạp chân, bệnh nhân có thể đi lại như bình thường.
PGS, TS Lương Tuấn Khanh cho biết, trung tâm hiện có 12 bệnh nhân đang được phục hồi chức năng bằng xe lăn đạp chân. Khác với những loại xe thông thường dành cho người khuyết tật, xe lăn đạp chân không chỉ giúp họ di chuyển một cách thoải mái, không cần sự trợ giúp của người khác mà còn hỗ trợ phục hồi chức năng hiệu quả cho những bệnh nhân bị liệt nửa người, tai biến mạch máu não, chấn thương cột sống, viêm đa dây thần kinh… Khi sử dụng xe lăn thông thường, bệnh nhân không sử dụng chân khiến cho cơ bắp suy yếu dần; nhưng với xe COGY, bệnh nhân vừa có thể tự chuyển động bằng đôi chân của mình, vừa có thể rèn luyện để duy trì lực cơ bắp. Bộ Y tế Việt Nam đã cấp chứng nhận cho xe COGY là dụng cụ phục hồi chức năng mới. Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu hướng tới việc áp dụng bảo hiểm y tế cho phương pháp trị liệu phục hồi chức năng bằng xe COGY.
Xe COGY được đưa vào sử dụng ở Nhật Bản từ năm 2010 với chi phí 3.000USD/chiếc. Với mong muốn giúp người khuyết tật Việt Nam phục hồi chức năng, hòa nhập cộng đồng, phía Nhật Bản cũng đã hỗ trợ 13 xe COGY cho các cơ sở y tế tại 6 địa phương. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có hơn 200 bệnh nhân được sử dụng xe COGY trong phục hồi chức năng.
Bài và ảnh: THU HƯƠNG