Phát triển lĩnh vực chăm sóc giảm nhẹ

Đối với những người mắc những bệnh đe dọa cuộc sống thì cần phải áp dụng những nguyên tắc về chăm sóc giảm nhẹ ngay từ khi chẩn đoán bệnh cho đến cuối đời và hỗ trợ người nhà sau khi người bệnh qua đời. Nếu thiếu dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ thì các cơ sở y tế khó có thể cung cấp đầy đủ và toàn diện dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu cho bệnh nhân để làm giảm sự đau đớn và chịu đựng do bệnh tật gây ra, nâng cao khả năng tuân thủ điều trị của người bệnh. Phương pháp CSGN chính là chăm sóc toàn diện để làm sao người bệnh giảm được nỗi đau cũng như sang chấn về mặt tinh thần và xã hội. Thậm chí, không chỉ có người bệnh được chăm sóc, mà cả người nhà của bệnh nhân cũng được chăm sóc để tránh bị sang chấn. Với mong muốn phát triển lĩnh vực CSGN và bảo đảm công bằng cho người bệnh, Bệnh viện Xanh Pôn đã mời GS, TS Eric L.Krakauer, Giám đốc các chương trình quốc tế Trung tâm chăm sóc giảm đau (CSGĐ) của Đại học Y khoa Harvard (Mỹ), chuyên gia giảm đau hàng đầu thế giới hỗ trợ về CSGN và CSGĐ.

GS, TS Eric L.Krakauer cho biết: “Cách đây vài năm, tôi được chứng kiến bác sĩ Bùi Văn Giang, Phó giám đốc Bệnh viện Xanh Pôn cùng các bác sĩ điều trị cắt cơn đau cho bệnh nhân. Tôi thực sự ngạc nhiên bởi ngay cả ở Mỹ cũng chỉ có vài chuyên gia thực hiện nổi những kỹ thuật khó như vậy. Đó cũng chính là lý do để tôi nhiều lần quay trở lại Việt Nam với mục đích thúc đẩy những phương pháp CSGN”. Theo GS Eric, mặc dù chưa có thống kê chính xác, nhưng số người được tiếp cận với CSGN rất ít. Ở các nước kém phát triển có tới 83% người có nhu cầu không tiếp cận được, còn ở những nước phát triển thì khoảng 75% người có nhu cầu được tiếp cận điều trị. 

Theo bác sĩ Bùi Văn Giang, do số lượng bệnh nhân cần CSGĐ ngày càng đông nên việc thành lập trung tâm điều trị giảm đau, đào tạo về chăm sóc và giảm đau cho bệnh nhân của khu vực Hà Nội hoặc lớn hơn nữa là khu vực miền Bắc là rất cần thiết. Bác sĩ Giang nhận định, Xanh Pôn là bệnh viện đi đầu trong việc triển khai các kỹ thuật điện quang can thiệp để điều trị giảm đau. Tuy nhiên, các kỹ thuật này chỉ là mảng nhỏ trong CSGN, vì còn nhiều phương pháp khác làm giảm đau đớn cho bệnh nhân, đòi hỏi sự quan tâm của toàn xã hội trong việc triển khai. Tức là cần có sự phối hợp giữa bệnh nhân- người nhà bệnh nhân-cộng đồng với nhân viên y tế từ cấp cơ sở đến bệnh viện. Hiện Bệnh viện Xanh Pôn chưa triển khai CSGN theo hệ thống, mà các bác sĩ nhờ vào chuyên môn của mình để điều trị giảm đau cho bệnh nhân, hoặc thực hiện nhiều biện pháp CSGN. Ví dụ như có thái độ nhẹ nhàng với bệnh nhân cũng là một khía cạnh trong CSGN.

Hiện nay, WHO đã ban hành chiến lược gồm 6 bước để triển khai mạng lưới CSGN cho từng nước. WHO đã ban hành hướng dẫn sử dụng thuốc giảm đau tại Việt Nam, trong đó có morphine. Việc CSGĐ tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, vì rất ít bác sĩ được phép kê morphine cho bệnh nhân. GS Eric đang cùng Bộ Y tế Việt Nam cố gắng phát triển hệ thống bác sĩ ở tuyến quận, huyện; xã, phường có thể kê đơn morphine cho bệnh nhân trong điều trị giảm đau. Đánh giá từ 5 địa phương: Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, An Giang, TP Hồ Chí Minh, thì khả năng tiếp cận của bệnh nhân với CSGN rất hạn chế. Chính phủ chưa thể triển khai ngay được nhưng Hà Nội có thể có cơ chế đặc thù để phát triển, đáp ứng nhu cầu CSGN rất lớn của người bệnh. Chúng ta cũng phải thúc đẩy vai trò của nhân viên y tế cộng đồng, để người dân hiểu được vai trò của CSGN. Nếu tạo được hệ thống CSGN tốt thì sẽ giảm được gánh nặng chi phí y tế cho người dân, cho xã hội cũng như giảm được thời gian nằm điều trị của bệnh nhân và tỷ lệ nhập viện.

GS Eric khẳng định: “Không chỉ ở nước nghèo, ở những nước phát triển, sự mất công bằng trong CSGN vẫn là điều không thể chấp nhận được và chúng ta phải đấu tranh để bảo đảm tính công bằng trong điều trị”.

Bài và ảnh: THU HƯƠNG