Các bác sĩ tiến hành khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết, xác định bệnh nhân A bị quai bị có biến chứng viêm tinh hoàn bên trái. Được biết, 5 ngày trước đó, bệnh nhân có tiếp xúc với một người bạn mắc quai bị. Nằm điều trị bên cạnh giường bệnh nhân A là bệnh nhân Đ.T.V (63 tuổi, ở Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm) cũng nhập viện do mắc quai bị từ 5 ngày trước đây. Khai thác tiền sử bệnh án cho thấy, bệnh nhân không rõ nguồn lây từ đâu, vì người thân trong gia đình không có ai mắc bệnh. Bệnh nhân chưa tiêm vắc-xin phòng bệnh quai bị.
PGS,TS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, hiện khoa cũng đang điều trị cho bệnh nhân nam B.T.T (sinh năm 1994, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội) nhập viện bởi một bên tinh hoàn sưng to khiến bệnh nhân đau đớn. Trước đó 4 ngày bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng quai bị đầu tiên, sau khi tiếp xúc với người bạn mắc quai bị. Sau vài ngày sưng đau tuyến nước bọt mang tai, sốt, bệnh nhân xuất hiện sốt cao, sưng đau một bên tinh hoàn bên trái. Gia đình vội đưa bệnh nhân đi khám vì lo sợ sau này sẽ bị vô sinh. Sau 4 ngày điều trị, sức khỏe bệnh nhân ổn định nhưng tuyến nước bọt mang tai và tinh hoàn vẫn còn đau. Bệnh nhân cần được theo dõi lâu dài về khả năng gây biến chứng teo tinh hoàn có thể dẫn đến vô sinh.
Bác sĩ Bệnh viện E Hà Nội khám cho bệnh nhân mắc quai bị. Ảnh: THANH XUÂN
PGS,TS Đỗ Duy Cường cho biết, teo tinh hoàn là nỗi lo lớn nhất của nam giới trưởng thành khi mắc quai bị. Bởi khi vi-rút tấn công, tinh hoàn sưng to gấp 2-3 lần bình thường, người bệnh rất đau. Sau 7 ngày, dù không điều trị, phần lớn tinh hoàn cũng sẽ giảm sưng đau và trở về bình thường. Nếu được điều trị bằng các thuốc chống viêm, giảm đau, tình trạng sưng đau sẽ giảm nhanh hơn. Tuy nhiên, bệnh nhân cần được theo dõi sát đề phòng biến chứng teo tinh hoàn sau này. Đáng chú ý ở bệnh này là trước khi khởi bệnh một tuần, vi-rút đã có thể lây sang người khác và ngay cả khi đã khỏi bệnh vẫn có vi-rút lây lan. Biểu hiện của bệnh ban đầu là sốt nhẹ, nhức đầu, mệt mỏi, mất cảm giác ngon miệng, sau đó sốt tăng dần lên đến 39,5°C-40°C, các tuyến mang tai, gần tai bắt đầu sưng lên và đau, làm cho việc nhai, nuốt đau đớn… Tiếp theo, người bệnh có thể bị viêm tinh hoàn (ở nam giới), viêm buồng trứng (ở nữ giới). Viêm tinh hoàn do quai bị hay gặp nhất ở lứa tuổi dậy thì và thanh thiếu niên mới trưởng thành. Bệnh quai bị ít gây tử vong nhưng phụ nữ có thai mắc quai bị có thể bị sảy thai, đẻ non, ở nam giới tuổi trưởng thành nếu viêm tinh hoàn nặng cả hai bên có thể dẫn đến vô sinh. Tuy nhiên, để đánh giá bệnh nhân có bị biến chứng teo tinh hoàn hay không thì cần được theo dõi chặt chẽ sau này. Người dân không nên quá lo lắng bởi 70% bệnh nhân mắc quai bị chỉ bị sưng một bên, chỉ có 30% sưng đau hai bên tinh hoàn với kích thước to gấp 2-3 lần bình thường và trong vòng một tuần là hết sưng.
Theo PGS,TS Đỗ Duy Cường, tiêm vắc-xin phòng bệnh quai bị vẫn là biện pháp tốt nhất, có tác dụng kích thích cho trẻ em sản sinh kháng thể kháng quai bị, kháng thể đạt mức độ cao nhất sau khi tiêm chủng 6-7 tuần. Bắt đầu tiêm từ 9 tháng tuổi thì tiêm 3 lần (lúc trẻ 9 tháng tuổi, lần 2 sau lần thứ nhất 6 tháng, lần 3 khi trẻ từ 4-12 tuổi. Nếu bắt đầu tiêm từ 12 tháng tuổi thì tiêm 2 lần (lần 1 lúc trẻ 12 tháng tuổi và lần 2 khi trẻ từ 4-12 tuổi. Tiêm chủng khẩn cấp được chỉ định cho trẻ từ 12 tháng tuổi, trẻ vị thành niên và người lớn nếu đã có tiếp xúc với bệnh nhân quai bị nhưng chưa có tiền sử mắc quai bị và chưa được tiêm chủng theo lịch phòng bệnh quai bị.
AN AN