Dược bệnh viện chuyển từ bảo đảm cung ứng sang quản trị sử dụng thuốc

Phát biểu tại hội nghị, GS, TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, thuốc là một trong những can thiệp phổ biến nhất trong y học, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu thiếu một hệ thống quản trị chặt chẽ.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, sai sót liên quan đến thuốc gây thiệt hại khoảng 42 tỷ USD/năm và đã phát động sáng kiến “Medication Without Harm - Sử dụng thuốc không gây tổn hại”, với mục tiêu giảm 50% các tổn hại nghiêm trọng, có thể phòng tránh. Một tổng quan gồm 13 nghiên cứu tại Mỹ cũng cho thấy, sự tham gia của dược sĩ trong chuyển tiếp điều trị có thể làm giảm khoảng 37% sai sót thuốc.

GS, TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại Hội nghị khoa học dược bệnh viện lần thứ nhất - năm 2026.

Những con số đó khẳng định, dược bệnh viện không chỉ là mua, bảo quản và cấp phát thuốc, mà là một cấu phần thiết yếu của an toàn người bệnh, chất lượng điều trị và hiệu quả hệ thống y tế. Nhiều quốc gia đã chuyển từ tư duy quản lý thuốc sang tối ưu hóa sử dụng thuốc, đưa dược sĩ vào nhóm điều trị, tham gia theo dõi liệu trình, quản lý kháng sinh, giám sát thuốc nguy cơ cao và tư vấn người bệnh.

Quang cảnh hội nghị.

Tại Việt Nam, từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 131/2020/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động dược lâm sàng của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nhiều bệnh viện đã đưa dược sĩ xuống khoa điều trị, triển khai thông tin thuốc, cảnh giác dược, quản lý kháng sinh, theo dõi nồng độ thuốc và tư vấn người bệnh. Một số mô hình đã tiệm cận thực hành quốc tế. Tuy nhiên, kết quả triển khai chưa đồng đều. Ở không ít cơ sở, nguồn lực của khoa dược vẫn tập trung chủ yếu cho cung ứng, mua sắm và thủ tục hành chính; dược sĩ lâm sàng chưa thực sự là thành viên thường xuyên của nhóm điều trị. Nhân lực và điều kiện thực hành còn chênh lệch; dữ liệu phân tán; hệ thống thông tin chưa kết nối đầy đủ; chưa có bộ chỉ số thống nhất để đo lường kết quả. Nếu không giải quyết đồng bộ những vấn đề này, dược lâm sàng rất dễ dừng ở việc có bộ phận, có kế hoạch, có báo cáo, nhưng chưa tạo ra thay đổi thực chất đối với người bệnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn mong muốn, sau hội nghị sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, đưa dược bệnh viện Việt Nam chuyển từ bảo đảm cung ứng sang quản trị sử dụng thuốc, từ thực hiện nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ hoạt động hỗ trợ trở thành một trụ cột của chất lượng điều trị và an toàn người bệnh. Thứ trưởng đề nghị các đơn vị cần chuyển mạnh từ quản lý cung ứng thuốc sang quản trị toàn diện quá trình sử dụng thuốc. Bảo đảm đủ thuốc, đúng chất lượng, kịp thời vẫn là nhiệm vụ nền tảng. Nhưng thước đo cuối cùng không phải đã mua và cấp phát bao nhiêu thuốc, mà là thuốc có được sử dụng đúng, an toàn, hiệu quả và mang lại giá trị tốt nhất cho người bệnh hay không.