Bước đi mới để thích ứng với già hóa dân số

Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngay tại cộng đồng

Phóng viên (PV): Thưa ông, mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày được triển khai tại Trạm Y tế phường Long Biên có gì khác với viện dưỡng lão hay trung tâm dưỡng lão không?

Bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy: Phường Long Biên là một trong 6 phường của Hà Nội được lựa chọn triển khai thí điểm Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi và cũng là địa phương đầu tiên dự kiến đưa mô hình vào hoạt động, khai trương ngày 6-6-2026.

Đây không chỉ là mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi mà còn góp phần khai thác hiệu quả tài sản công dôi dư sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Cơ sở vật chất hiện có được tận dụng để phục vụ cộng đồng, tạo thêm không gian sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và nâng cao đời sống tinh thần cho người cao tuổi. Mô hình được kỳ vọng trở thành điểm mẫu để đánh giá hiệu quả và từng bước nhân rộng trong thời gian tới, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đây cũng là bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; phát huy vai trò y tế cơ sở, chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.

ThS, bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên.

Qua khảo sát, trung bình mỗi người cao tuổi mắc từ 3-7 bệnh mạn tính, phần lớn là các bệnh không lây nhiễm. Vì vậy, tại mô hình này, người cao tuổi vừa được chăm sóc ban ngày vừa được quản lý sức khỏe thường xuyên. Các cụ sẽ được truyền thông, tư vấn để nâng cao nhận thức về bệnh tật, chế độ chăm sóc và điều trị; được nhân viên y tế theo dõi, nhắc nhở dùng thuốc, luyện tập và chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

Điểm khác biệt lớn nhất là đây không phải mô hình lưu trú dài hạn như viện dưỡng lão hay trung tâm dưỡng lão. Các cụ đến vào buổi sáng và trở về nhà vào buổi chiều. Mô hình hướng tới xây dựng không gian sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe ngay tại địa bàn dân cư; hỗ trợ theo dõi sức khỏe, tư vấn, chăm sóc ban đầu, phục hồi chức năng, giao lưu, rèn luyện thể chất, chăm sóc tinh thần và tăng cường kết nối cộng đồng cho người cao tuổi. Các cụ được phục vụ bữa trưa, nghỉ ngơi buổi trưa và tham gia các hoạt động phù hợp với tình trạng sức khỏe. Chiều đến, con cháu sẽ đón các cụ trở về nhà.

Mục tiêu của chúng tôi là chăm sóc người cao tuổi ngay từ khi còn khỏe mạnh, kéo dài thời gian sống khỏe thay vì chờ đến khi các cụ suy yếu mới can thiệp. Đây cũng chính là tinh thần chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh mà Nghị quyết 72 đặt ra.

Nhờ sự quan tâm của thành phố và địa phương, một phần cơ sở vật chất công được giao cho ngành y tế quản lý đã được tận dụng để hình thành trung tâm này, vừa phát huy hiệu quả tài sản công vừa bổ sung thêm cơ sở chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Người cao tuổi tham gia sinh hoạt tại mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi.

Xây dựng “gia đình thứ hai” cho người cao tuổi

PV: Hiện nay đã có bao nhiêu người đăng ký tham gia mô hình, thưa ông?

Bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy: Mặc dù đang trong giai đoạn truyền thông và mới khai trương nhưng đã có rất nhiều người quan tâm đến mô hình. Tại cơ sở, công suất tối đa khoảng 40 người nếu tham gia đầy đủ cả ngày. Tuy nhiên, thực tế có nhiều cụ chỉ tham gia theo một số khung giờ nên số lượng đăng ký hiện đã lên tới gần 70 người. Hiện đã có gần một nửa số chỉ tiêu chính thức đã được đăng ký sử dụng dịch vụ dài hạn.

PV: Chi phí tham gia mô hình dự kiến là bao nhiêu, thưa ông?

Bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy: Qua tham khảo nhiều mô hình tương tự, chi phí tại các cơ sở tư nhân hiện dao động từ khoảng 12-18 triệu đồng mỗi tháng. Đối với mô hình của chúng tôi, do sử dụng cơ sở công nên không phát sinh chi phí thuê mặt bằng, mức dự kiến chỉ khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng. Khoản kinh phí này bao gồm tiền ăn, điện, nước sinh hoạt, giường nghỉ, cơ sở vật chất, chi phí chăm sóc và một phần hỗ trợ đội ngũ phục vụ. Chúng tôi dự kiến cần khoảng 5 nhân viên phục vụ chuyên trách bên cạnh đội ngũ cán bộ y tế hiện có. Tính bình quân, chi phí vận hành khoảng 250.000 đồng/người/ngày, từ thứ Hai đến thứ Sáu; cuối tuần các cụ sinh hoạt cùng gia đình.

ThS, bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên trò chuyện với người cao tuổi tại cơ sở.

PV: Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày?

Bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy: Chúng tôi xác định đây là “gia đình thứ hai” của người cao tuổi. Tại đây, các cụ được giao lưu, vui chơi, sinh hoạt cộng đồng, được chăm sóc sức khỏe thường xuyên và có cán bộ y tế đồng hành mỗi ngày.

Những bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh cơ xương khớp đều được theo dõi và hỗ trợ điều trị phù hợp. Nếu thuộc phạm vi bảo hiểm y tế chi trả, các cụ được khám, chữa bệnh theo đúng quy định. Các dịch vụ thư giãn bổ sung như ngâm chân thuốc bắc, xoa bóp, bấm huyệt sẽ có chi phí riêng.

Chúng tôi mong muốn nơi đây không chỉ là địa điểm chăm sóc sức khỏe mà còn là mái nhà thứ hai, nơi người cao tuổi được yêu thương, được quan tâm và có thêm niềm vui trong cuộc sống. Với chúng tôi, đây cũng là sự tri ân, báo hiếu đối với thế hệ đi trước. Bởi chúng tôi, ngoài vị trí là nhân viên y tế, chúng tôi cũng là những người con trong gia đình. “Thêm một ngày vui, thêm một ngày khỏe là thêm một ngày có ích”, đó chính là giá trị lớn nhất mà mô hình và chúng tôi hướng tới.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!