leftcenterrightdel
Cán bộ y tế hướng dẫn cách chế biến thực phẩm cho người dân.

Ngay từ đầu giờ sáng, tại Trạm Y tế xã Y Sơn, huyện Hạ Hòa, nhiều bà mẹ đang nuôi con nhỏ dưới 5 tuổi, phụ nữ có thai, cùng các trẻ em đã đến tham dự đông đủ buổi tập huấn, trình diễn bữa ăn bổ sung cho trẻ. Tại buổi tập huấn, các cán bộ tập huấn trạm y tế đã hướng dẫn việc lựa chọn 4 nhóm thực phẩm, cách chế biến bữa ăn bổ sung cho từng nhóm tuổi, thực phẩm chế biến là những thực phẩm sẵn có tại địa phương và từ mô hình vườn ao chuồng gia đình. Tiếp đến các bà mẹ được thực hành cách chế biến bữa ăn cho chính con mình, áp dụng từ những kiến thức mà cộng tác viên dinh dưỡng vừa truyền đạt. Các cháu bé có mặt tại buổi trình diễn đã được thưởng thức các bát bột trứng, bột thịt, bột tôm, cua,… do chính cán bộ Trạm Y tế xã và các bà mẹ chế biến.

Qua buổi thực hành bữa ăn bổ sung, bữa ăn hợp lý các bà mẹ được trang bị kiến thức thực hành về dinh dưỡng hợp lý như: Sử dụng đa dạng các loại thực phẩm sẵn có ở địa phương cho bữa ăn gia đình; tăng cường ăn các loại rau, củ và trái cây; các loại hạt (đậu, đỗ, vừng lạc…); hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn có nhiều đường ngọt, muối, chất béo; không ăn mặn. Bên cạnh đó, các bà mẹ còn được hướng dẫn cân và đo chiều cao cho trẻ và các thành viên trong gia đình thường xuyên để phát hiện sớm nguy cơ thiếu cân, thừa cân, béo phì, thấp còi ở trẻ em; đồng thời duy trì cân nặng ở mức “nên có” với người trưởng thành để phòng tránh thừa cân, béo phì cũng như suy dinh dưỡng... Ngoài ra, việc phát triển mô hình vườn ao chuồng tạo nguồn thực phẩm an toàn, giàu dinh dưỡng cho bữa ăn của gia đình, đặc biệt là bữa ăn của bà mẹ và trẻ em cũng được khuyến khích nhân rộng.

leftcenterrightdel
Các cán bộ y tế Trạm Y tế xã Y Sơn, huyện Hạ Hòa đo chiều cao cho bé.

Theo TS, BS Nguyễn Văn Tiến, Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong những thập kỷ gần đây, người dân Việt Nam đã có nhiều thay đổi về chế độ ăn uống và thói quen ăn uống vì lý do toàn cầu hóa, đô thị hóa và tăng thu nhập. Cụ thể, người dân Việt Nam đã thay đổi từ các món ăn chủ yếu làm từ thực vật và giàu chất xơ (gạo và rau, củ, quả) sang chế độ ăn uống giàu calo, nhiều tinh bột mịn, đường, chất béo, muối, thực phẩm chế biến sẵn, thịt và các sản phẩm nguồn gốc động vật khác. Tuy nhiên, sự kết hợp của chế độ ăn uống thiếu lành mạnh và lối sống ít vận động đã khiến tỷ lệ thừa cân béo phì và các bệnh không lây nhiễm gia tăng nhanh chóng ở Việt Nam. Từ cuộc điều tra năm 2017-2018 tại 75 trường (tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông) thuộc 25 xã, phường của TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Thái Nguyên, Nghệ An, Sóc Trăng của Viện Dinh dưỡng quốc gia cho thấy có sự tồn tại đồng thời cả hai thái cực về suy dinh dưỡng dẫn đến thiếu cân, hoặc thừa cân dẫn đến béo phì ở trẻ em và có sự khác biệt theo vùng. Trẻ em ở vùng nông thôn có tỷ lệ suy dinh dưỡng (thiếu cân, chiều cao thấp) nhiều hơn ở thành phố, ngược lại thì thừa cân béo phì lại tập trung cao ở vùng thành thị, đồng thời cấp học càng thấp thì tỷ lệ thừa cân, béo phì càng cao. 

Tuần lễ "Dinh dưỡng và Phát triển" năm 2019 nhấn mạnh đến việc phát triển mô hình vườn-ao-chuồng trên cơ sở bảo vệ môi trường để tạo ra nguồn thực phẩm an toàn; sử dụng đa dạng các loại thực phẩm sẵn có ở địa phương cho bữa ăn gia đình; tăng cường ăn các loại rau, củ, trái cây và các loại hạt; hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn có chứa nhiều đường, muối, chất béo; nâng cao chất lượng bữa ăn học đường, đảm bảo đầy đủ và cân đối dinh dưỡng; khuyến khích các hoạt động thể lực và duy trì lối sống năng động, lành mạnh; thực hiện chăm sóc dinh dưỡng sớm trong 1.000 ngày đầu đời của trẻ nhằm phòng, chống bệnh không lây nhiễm, thừa cân, béo phì, suy dinh dưỡng thấp còi, qua đó nâng cao thể lực, tầm vóc và trí tuệ khi trưởng thành.

Tin, ảnh: NGUYỄN TIẾN