Đất đã bán, được làm sổ đỏ, vẫn kiện ra tòa
Cuối năm 1992, ông Nguyễn Văn Quang và bà Nguyễn Hồng Vân (vợ ông Quang) thỏa thuận với ông Nguyễn Đức Ước, khu 3, xóm Chàng, xã Tiên Kiên, huyện Phong Châu (nay là khu 15, thị trấn Hùng Sơn, huyện Lâm Thao) mua mảnh đất diện tích 350m2 với giá 17 triệu đồng. Ngày 29-8-1993, hai bên làm biên bản bàn giao đất trước sự chứng kiến của ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Tiên Kiên; ông Hoàng Thanh Bình, cán bộ quản lý ruộng đất; ông Nguyễn Văn Lục, trưởng khu vực. Ngày 5-12-1998, UBND huyện Phong Châu (nay là huyện Lâm Thao) cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số P456430 đối với thửa đất này cho gia đình ông Nguyễn Văn Quang.
Diện tích đất đang tranh chấp giữa gia đình ông Nguyễn Văn Quang và ông Nguyễn Đức Ước.
Ngày 25-4-2016, khi thấy gia đình ông Ước tự ý tiến hành san ủi mặt bằng, xây móng trên phần đất của gia đình mình, ông bà Quang-Vân ra ngăn lại và báo cáo chính quyền địa phương. UBND thị trấn Hùng Sơn tiến hành lập biên bản và ra quyết định đình chỉ thi công, yêu cầu tháo dỡ công trình song phía gia đình ông Ước không thực hiện. Quá bức xúc, ông bà Quang-Vân khởi kiện ra tòa án vụ việc trên.
Đặt cọc hay đã thanh toán?
Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 19-1-2017, Hội đồng xét xử, TAND tỉnh Phú Thọ cho rằng: Việc mua bán đã xảy ra, nhưng chưa ngã ngũ và kết thúc. Biên bản bàn giao đất do UBND xã Tiên Kiên lập chỉ có dấu và chữ ký của ông Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Tiên Kiên (đại diện bên giao đất) và chữ ký bà Vân (đại diện của bên nhận đất), nhưng không có chữ ký của ông Ước. Hai bên có giao nhận cho nhau số tiền là 17 triệu đồng từ cuối năm 1992, nhưng đó không phải là số tiền để mua bán mà chỉ là số tiền đặt cọc. Còn giá trị mảnh đất mà ông Ước định bán là 110 triệu đồng. Theo đó, TAND tỉnh Phú Thọ quyết định: “Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Hồng Vân, ông Nguyễn Văn Quang đòi ông Nguyễn Đức Ước phải trả 216m2 đất ở khu 15, thị trấn Hùng Sơn, huyện Lâm Thao; chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Đức Ước hủy Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số P456430. Buộc ông Ước phải trả lại cho bà Vân, ông Quang số tiền 74.358,737 đồng (gồm 17 triệu đồng tiền đặt cọc và 57.358.737 đồng tiền lãi).
Ông Nguyễn Văn Quang cho rằng: “Khi mua đất của ông Ước, vợ chồng tôi trực tiếp giao tiền cho ông Ước đầy đủ (17 triệu đồng). Việc mua bán có lập thành biên bản và hai bên đã ra xác định mốc giới mảnh đất. Sau đó vợ chồng tôi nộp toàn bộ hồ sơ liên quan đến mảnh đất cho UBND xã Tiên Kiên để báo cáo UBND huyện Phong Châu và suốt bao nhiêu năm qua gia đình tôi luôn thực hiện nghiêm việc đóng thuế sử dụng đất với địa phương. Cuối năm 1992, đầu năm 1993, giá mảnh đất 17 triệu đồng là phù hợp, bởi ngay trước đó, ông Ước định bán mảnh đất này cho ông Nguyễn Đình Hòa (ở khu 11, thị trấn Hùng Sơn) với giá 15 triệu đồng, nhưng ông Hòa cho là giá quá cao, lại chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên không mua. Ông Hòa đã có văn bản xác nhận sự việc. Vì vậy, mức giá của mảnh đất là 110 triệu đồng như ông Ước và Hội đồng xét xử nhận định là không phù hợp”.
Theo ông Đinh Văn Hùng, Chủ tịch UBND thị trấn Hùng Sơn: Vào thời điểm năm 1998, UBND huyện Phong Châu thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân của xã Tiên Kiên, trong đó có cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Nguyễn Văn Quang; gia đình ông Ước cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất liền kề. Kể từ đó đến thời điểm tháng 5-2016, giữa hai gia đình không hề xảy ra tranh chấp.
Cần xem lại bản án
Để xác minh tính đúng đắn việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Quang, chúng tôi đã làm việc với ông Lê Trọng Quảng, Phó trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lâm Thao, nhưng ông này cho biết: “Hiện hồ sơ vụ án đang được TAND tỉnh Phú thọ thụ lý nên chúng tôi không thể cung cấp thông tin”. Tuy nhiên, trong bản tự khai gửi TAND tỉnh Phú Thọ, ông Cao Xuân Hải, Phó chủ tịch UBND huyện Lâm Thao cung cấp: UBND huyện căn cứ vào hồ sơ xét duyệt của xã Tiên Kiên và đối chiếu với hồ sơ địa chính lưu trữ để ra quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện, trong đó có gia đình bà Nguyễn Hồng Vân là đúng theo quy định của Luật Đất đai vào thời điểm năm 1998.
Luật sư Đỗ Thanh Hương, Giám đốc Công ty luật TNHH Anh Minh cho rằng: Tại buổi bàn giao đất có ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Tiên Kiên; ông Hoàng Thanh Bình, cán bộ quản lý ruộng đất; ông Nguyễn Văn Lục, trưởng khu vực; chủ hộ nhận đất là bà Nguyễn Hồng Vân và người bán đất là ông Nguyễn Đức Ước. Do mẫu biên bản giao đất thời điểm đó chỉ có đại diện cơ quan giao đất và chủ hộ nhận đất ký, đây là lỗi của đại diện chính quyền chứ không phải lỗi của công dân. Bên cạnh đó, hai bên cùng thống nhất với nội dung: Ông bà Quang, Vân có giao cho ông Ước và ông Ước có nhận số tiền 17 triệu đồng, song ông bà Quang, Vân không còn giữ giấy tờ chứng minh việc mua bán (do đã nộp cho UBND xã Tiên Kiên), nhưng ông Ước cũng không chứng minh được đây chỉ là tiền đặt cọc. Do đó tòa án sơ thẩm không thể căn cứ vào lời khai của ông Ước để khẳng định số tiền 17 triệu đồng chỉ là tiền đặt cọc. Hội đồng xét xử sơ thẩm không có cơ sở pháp lý khi thụ lý yêu cầu phản tố của ông Ước, cũng như không có thẩm quyền để thu hồi và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông bà Quang-Vân.
Chúng tôi đã liên hệ với TAND tỉnh Phú Thọ để làm rõ sự việc nhưng bà Chánh văn phòng TAND tỉnh Phú Thọ cho biết: "Do ông Nguyễn Văn Quang có đơn kháng cáo nên hiện nay chúng tôi đã chuyển toàn bộ hồ sơ lên TAND tối cao và không thể trả lời".
Vì tính công minh của pháp luật và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng của tỉnh Phú Thọ cần được xem xét khách quan, giải quyết vụ việc một cách thỏa đáng.
Bài và ảnh: ĐỨC THỊNH-VĂN THI