Hiện nay, mạng lưới, trang thiết bị và đội ngũ cán bộ y tế cũng như chất lượng khám, chữa bệnh (KCB) ở vùng DTTS đã có những chuyển biến tích cực. Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, đến nay, vùng DTTS và miền núi có 99,5% số xã có trạm y tế, trong đó 83,5% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia (tăng gấp hai lần so với năm 2015); 77,2% số trạm y tế có bác sĩ. Đặc biệt, Nhà nước có chính sách cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cho đồng bào DTTS đang sống ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn (đồng bào DTTS đang sinh sống tại các xã khu vực II đã đạt chuẩn nông thôn mới vẫn tiếp tục được hưởng chính sách này), thiết thực tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào trong KCB, bảo vệ sức khỏe. Nếu như năm 2016 có 91% người DTTS có thẻ BHYT thì đến nay, con số này là hơn 96%.

Theo đồng chí Phùng Quốc Huy, Phó trưởng phòng Chính sách xã hội, Vụ Chính sách dân tộc, Ủy ban Dân tộc, mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, nhất là tỷ lệ người DTTS có thẻ BHYT cao, tuy nhiên, việc KCB theo thẻ BHYT cho đồng bào cũng còn những bất cập. Trước hết, do điều kiện kinh tế khó khăn, khoảng cách từ nhà đến các cơ sở y tế xa, giao thông đi lại không thuận lợi, cộng với nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế... ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của đồng bào. Ngoài ra, hiện nay, tỷ lệ bác sĩ/vạn dân ở vùng DTTS và miền núi còn thấp; thiếu cán bộ y tế có trình độ cao, chuyên môn sâu; còn gần 20% trạm y tế xã chưa đủ điều kiện KCB BHYT, cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đồng bộ... Điều này đã dẫn tới tình trạng "thừa thẻ, thiếu người" (tuy tỷ lệ người DTTS được cấp thẻ BHYT cao nhưng trên thực tế, số lượt người đến các cơ sở y tế KCB BHYT còn thấp). Theo số liệu thống kê của Ủy ban Dân tộc, những năm gần đây, tỷ lệ KCB BHYT của đồng bào DTTS và miền núi ở tuyến xã trung bình chỉ khoảng 20%, với mức chi KCB BHYT mỗi năm là hơn 2,5%. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn chi phí KCB BHYT tuyến cơ sở vùng DTTS và miền núi không sử dụng hết, phải điều tiết ngược cho các vùng khác, làm giảm hiệu quả chính sách BHYT-một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng của Đảng, Nhà nước.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác KCB BHYT vùng đồng bào DTTS, giúp đồng bào được thụ hưởng đầy đủ quyền được KCB và các chính sách theo quy định của Luật BHYT, thời gian tới cần tăng cường hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến về quyền và lợi ích khi KCB BHYT cho đồng bào; đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và đặc biệt là đội ngũ cán bộ y tế ở tuyến cơ sở bảo đảm đủ về số lượng, tốt về chất lượng. Bên cạnh đó, cần bổ sung thêm những chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển y học dân tộc, kết hợp các bài thuốc, phương pháp chữa bệnh cổ truyền có giá trị của các DTTS với y học hiện đại... giúp đồng bào có thể lựa chọn, tiếp cận những phương pháp điều trị phù hợp.

PHƯƠNG HIỀN