Vì sao người dân chưa mặn mà với xe buýt?

Sau gần hai tháng vận động, người dân đi xe buýt ở Thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa mặn mà với phương tiện giao thông công cộng này. Còn nhiều ý kiến phàn nàn: Xe chạy không đúng giờ; thái độ phục vụ hành khách chưa tốt và... sợ bị rạch túi, bị móc tiền... Vậy, cần phải làm gì để người dân gắn bó với xe buýt?

Đi xe buýt chưa tiện

Trước đây, chị Bùi Thị Tuyết Mai, ngụ tại khu phố 10, phường 4, quận Tân Bình làm việc cho một công ty nước ngoài ở đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1 thường đi xe buýt tuyến Ngã tư An Sương - Bến Thành. Nhưng gần một năm nay, chị đã phải mua xe máy để đi làm và mỗi tháng phải chi thêm 300.000 đồng mua xăng. Lý do chị nêu thật đơn giản: “Đi xe buýt hay trễ giờ làm việc do kẹt đường. Đi trễ giờ nhiều lần sẽ bị cắt tiền thưởng, hoặc bị buộc phải thôi việc”. Nếu sử dụng phương tiện xe buýt đi làm việc, chị Mai phải ra điểm chờ xe trên đường Cộng Hòa từ lúc 6 giờ 30 phút (sớm hơn khi đi làm bằng xe máy một giờ, trong khi chị còn phải đưa hai đứa con nhỏ tới trường). Cháu Nguyễn Thanh Tuấn, ngụ ở phường 9, quận Phú Nhuận, là sinh viên năm thứ nhất của trường Đại học Nông – Lâm nằm trên địa bàn quận Thủ Đức than thở: “Đi xe buýt “phập phù” lắm chú ơi. Con phải đi hai chặng mới đến được trường. Nhưng hồi này xe đến điểm đậu thường chậm hơn so với lộ trình, nên mấy lần con bị muộn học”.

Nhiều người dân vẫn chọn xe máy làm phương tiện đi lại.

Sợ mất cắp và... bị mắng

Hiện nay, trong các hoạt động kinh doanh, người ta thường có câu nói quen thuộc là “Chăm sóc khách hàng”. Nhưng đối với hoạt động xe buýt, “thượng đế” không được chăm sóc chu đáo, mà còn bị “hành” rất khổ sở.

Có mặt trên một chuyến xe buýt tuyến Bến Thành – Suối Tiên trong ngày chủ nhật, chúng tôi cứ nghĩ “Tuyến xe buýt mẫu” phải rất an toàn. Nhưng khi xe dừng tại bến của khu du lịch Suối Tiên, mọi người giật mình nghe thấy tiếng kêu thất thanh: “Ai móc hết tiền của tôi rồi”. Chị Lê Thị Mùi – tên người bị nạn, ngụ tại huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, cho biết, hơn hai triệu đồng trong túi đã bị kẻ cắp móc sạch. Từ đầu năm đến nay, công an và bảo vệ khu du lịch Suối Tiên đã phát hiện và bắt giữ hơn 20 vụ trộm cắp trên xe buýt và tại khu vực bãi xe. Nhiều người dân khác cũng phản ánh với chúng tôi, trên các tuyến xe An Sương – Bến Thành, Tân Sơn Nhất – Bến Thành, An Sương – Bến xe miền Đông… cũng thường xuyên xảy ra nạn trộm cắp. Bọn bất lương thường đứng gần cửa lên xuống, khi thấy đông người là ra tay. Đa số các lái xe, nhân viên nhận ra bọn trộm cắp nhưng không có hành động ngăn chặn để bọn chúng lộng hành.

Thời gian qua, chúng tôi cũng nhận được nhiều lời kêu ca của nhân dân về thái độ phục vụ của nhà xe. Gần đây, khi đi trên một chiếc xe buýt tuyến Tân Sơn Nhất – Bến Thành, tôi thấy một cụ già đưa tờ 100.000 đồng cho nhân viên thu vé. Cô này trợn mắt lên nói: “Bộ bà đánh đố con hả. Sao bà đi xe buýt mà không chuẩn bị tiền lẻ”. Nếu như mọi người không can ngăn, chắc cô nhân viên ấy đã bắt cụ già phải xuống xe đổi tiền lẻ. Trên nhiều tuyến xe buýt khác ở Thành phố Hồ Chí Minh, vẫn còn tình trạng lái xe, nhân viên bán vé la lối, mắng mỏ hành khách. Một số lái xe do bực tức với hành khách đã phanh gấp, hay khách chưa xuống hẳn đã cho xe chạy làm mọi người giúi giụi vào nhau, thậm chí có em nhỏ đã bị ngã xuống đường rách cả da tay. Chị Lưu Hoàng Yến, ngụ trên đường Trần Hưng Đạo, quận 5 nói: “Thà mỗi ngày bỏ ra chục nghìn mua xăng, để không phải đi xe ồn ào, không bị ai la lối còn hơn là đi xe buýt”.

Cần có lộ trình khả thi

Không ai phủ nhận được việc đi xe buýt sẽ tiết kiệm được tiền cho người dân và giảm nạn ùn tắc giao thông. Theo thống kê sơ bộ của Sở Giao thông - Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày chi phí nhiên liệu phục vụ cho đi lại của thành phố hết gần 80 tỷ đồng. Nếu người dân đi lại bằng xe buýt ít nhất một ngày trong tuần, sẽ tiết kiệm được gần 5 tỷ đồng/năm. Nhưng thực tế, xe buýt ở Thành phố Hồ Chí Minh cũng như các tỉnh, thành phố khác chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của nhân dân, nên số người sử dụng phương tiện này chưa cao.

Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Lê Hoàng Quân cho rằng: “Nếu xe buýt chạy an toàn, đúng giờ, đúng tuyến đi lại của mọi người, thái độ phục vụ tốt đối với hành khách, thì không cần phải vận động nhiều”.

Theo chúng tôi, để thực hiện tốt tư tưởng chỉ đạo này, trước hết cần phải nâng cao chất lượng kỹ thuật và chất lượng phục vụ của xe buýt. Ngoài ra, các đơn vị chủ quản cần khảo sát lộ trình đi lại của người dân, để phối hợp với Sở Giao thông - Vận tải thành phố bố trí luồng tuyến, tần suất hoạt động của xe cho phù hợp. Bên cạnh đó, để cuộc vận động này đạt kết quả tốt, cán bộ, đảng viên và công chức Nhà nước cần phải gương mẫu thực hiện trước.

Bài và ảnh: LÊ PHI HÙNG