Một trong những thành tựu nổi bật của Việt Nam trong năm 2008 là bảo đảm được an sinh xã hội trong điều kiện kinh tế khó khăn chồng chất. Dự báo nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2009 của Việt Nam sẽ tiếp tục khó khăn. Trong 5 nhóm giải pháp cấp bách của Chính phủ nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, khắc phục đình trệ sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì bảo đảm an sinh xã hội được coi là một trong những nhóm giải pháp cốt lõi bởi an sinh xã hội vừa là động lực vừa là mục tiêu của sự phát triển...

Ngân sách Nhà nước chi 42,3 nghìn tỷ đồng bảo đảm an sinh xã hội

Theo số liệu chính thức của Tổng cục Thống kê, trong năm 2008, để bảo đảm an sinh xã hội, ngân sách Nhà nước đã chi kịp thời 42,3 nghìn tỷ đồng, gồm các khoản chi như trợ giá dầu hỏa cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng chưa có điện thắp sáng; trợ giá dầu cho ngư dân đánh bắt xa bờ; cho bảo trợ xã hội; mua thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, cận nghèo; cấp học bổng cho học sinh dân tộc nội trú, bán trú; hỗ trợ đồng bào bị thiên tai, lũ lụt; thực hiện miễn giảm các khoản đóng góp của người dân; miễn thủy lợi phí, không thu phí dự thi, dự tuyển vào các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông; miễn lệ phí trước bạ đối với nhà ở, đất ở của các hộ nghèo; thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với đồng bào thiểu số đặc biệt khó khăn, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn... Đối với lao động khu vực Nhà nước, đã được nâng mức lương tối thiểu từ 450 nghìn đồng/tháng vào thời điểm đầu năm 2008 và lương của người hưu trí, người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, người có công với cách mạng cũng được trợ cấp thêm 15% theo Nghị định số 101/2008/NĐ-CP ngày 12-9-2008 của Chính phủ.

Đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa năm 2009 sẽ được hưởng lợi hơn nhờ các chính sách mới bảo đảm an sinh xã hội. Trong ảnh: Phiên chợ vùng cao Hà Giang.

Nhờ có các chính sách an sinh xã hội kịp thời, tỷ lệ hộ nghèo của cả nước năm 2008 chỉ còn 13,5%, giảm 1,3% so với năm 2007. Đây là một cố gắng rất lớn của Đảng, Nhà nước đối với người nghèo và những người làm công ăn lương, là đối tượng dễ bị tổn thương trong khó khăn về kinh tế.

Tuy nhiên, theo nhận định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, một số vấn đề xã hội bức xúc vẫn chậm được khắc phục. Đời sống nhân dân, nhất là những người có thu nhập thấp, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng bị thiên tai vẫn còn khó khăn.

Năm 2009: Tạo đột phá trong công tác an sinh xã hội

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2009, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định: Bảo đảm an sinh xã hội là bản chất tốt đẹp của xã hội ta. Các địa phương phải theo dõi, tính toán, bảo đảm không để hộ nào bị đói. Nhằm đối phó với sự suy giảm kinh tế, trong năm 2009, Chính phủ sẽ xây dựng và ban hành đồng bộ các chính sách về an sinh xã hội, bao gồm chính sách hỗ trợ về tài chính, hỗ trợ tự tạo việc làm, dạy nghề để chuyển đổi nghề nghiệp, cung cấp các dịch vụ tư vấn việc làm, thông tin thị trường lao động. Trong đó sẽ đưa ra bảo hiểm thất nghiệp. Chính phủ cũng sẽ ban hành chuẩn nghèo mới, Nghị quyết về định hướng chính sách, cơ chế đặc thù hỗ trợ 61 huyện nghèo nhất nước. Đặc biệt sẽ thay đổi chính sách trợ cấp qua giá, bao cấp cho người sản xuất sang điều chỉnh giá theo cơ chế thị trường và trợ cấp trực tiếp cho người thụ hưởng.

Theo Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân, trong Hội nghị triển khai nhiệm vụ kinh tế-xã hội năm 2009 của Chính phủ với các địa phương được tổ chức cuối năm 2008, Chính phủ đã dành nhiều thời gian thảo luận về an sinh xã hội với quyết tâm tạo đột phá trong công tác này trong năm nay. Một trong số những giải pháp đột phá đó là hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, những doanh nghiệp có nhiều lao động, từ đó, bảo đảm việc làm cho người lao động và nâng cao đời sống của họ.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: Ngoài việc thực hiện kịp thời đầy đủ 11 nhóm chính sách an sinh xã hội đã ban hành những năm trước đây cùng với 10 chính sách xã hội được ban hành trong năm 2008, năm 2009 sẽ có thêm nhiều chính sách mới được ban hành và phát huy tác dụng.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở. Việc hỗ trợ nhà ở được thực hiện theo thứ tự ưu tiên, hộ gia đình có công với cách mạng; hộ gia đình là đồng bào dân tộc thiểu số; hộ gia đình trong vùng thường xuyên xảy ra thiên tai; hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn (già cả, neo đơn, tàn tật...); hộ gia đình đang sinh sống trong vùng đặc biệt khó khăn... Mức hỗ trợ xây dựng nhà ở của Ngân sách nhà nước cho các hộ gia đình là 6 triệu đồng/hộ. Đối với những hộ dân cư trú tại các đơn vị hành chính thuộc vùng khó khăn thì được ngân sách Trung ương hỗ trợ 7 triệu đồng/hộ.

Với các giải pháp đồng bộ về kinh tế-xã hội, cơ chế, chính sách và từ kinh nghiệm năm 2008, hy vọng rằng, Việt Nam sẽ thực hiện thành công các mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội trong năm 2009.

Bài và ảnh: ĐỖ HẢI HÀ