“Lại có Vedan”! Đó là thông tin liên tục xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng kể từ khi cơ quan chức năng phát hiện Công ty TNHH Vedan Việt Nam xả nước thải chưa qua xử lý ra sông Thị Vải, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Sông Thị Vải ô nhiễm nặng (ảnh internet)

Theo kết quả kiểm tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường, khoảng 80% khu công nghiệp, nhà máy ở nước ta không có hệ thống xử lý nước thải hoặc có nhưng chưa đạt chuẩn. Chỉ tính riêng khu vực nội thành Hà Nội, mỗi ngày có tới gần nửa triệu mét khối nước thải đổ ra các sông hồ, trong đó gần 20% là nước thải công nghiệp, dịch vụ chưa qua xử lý. Lưu vực sông Đồng Nai có tới hơn 10.000 cơ sở công nghiệp đổ nước thải ra sông. Rồi sông Cầu, sông Đáy… Thực trạng này khiến hầu hết các con sông đều “chết” dù nhà nước đã đầu tư rất nhiều tiền của, công sức khắc phục.

Tài nguyên nước nói chung và hệ thống sông ngòi nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân và sự phát triển của xã hội. Thế nhưng, suốt nhiều năm qua, hàng vạn nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất, dịch vụ và hàng triệu gia đình… cứ vô tư xả chất thải ra sông làm cho nước đen ngòm, thủy sinh chết sạch, thậm chí bốc mùi hôi thối. Đáng trách là, tình trạng “sông chết” đã được báo chí và các nhà khoa học rất nhiều lần cảnh báo nhưng chưa được cấp thẩm quyền giải quyết hiệu quả. Sự “bùng phát Vedan” khi các cơ quan chức năng rốt ráo vào cuộc đã phần nào chứng tỏ: Trước đó chúng ta quá sao nhãng trong quản lý, bảo vệ môi trường.

“Phát triển bền vững” không chỉ là quan điểm chiến lược của Đảng, Nhà nước ta mà của cả thế giới, nhưng muốn thành hiện thực thì rất cần những biện pháp “mạnh”. Ở các nước tiên tiến, chính quyền đặt lên hàng đầu việc bảo vệ môi trường trước khi quyết định triển khai các dự án. Còn với nước ta, không ít địa phương đã lạm dụng chính sách “trải thảm đỏ” thu hút đầu tư để “thông cảm, bỏ qua” cho doanh nghiệp! Chế tài xử lý những vi phạm về môi trường cũng quá nhẹ nên doanh nghiệp coi thường, chấp nhận bị phạt còn hơn phải đầu tư hệ thống xử lý chất thải tốn kém…

“Môi trường nước ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng và đang gõ cửa từng nhà, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng” là trăn trở của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải tại Hội thảo cao cấp Dự án đánh giá ngành nước Việt Nam vừa được tổ chức ngày 29-10. Cứu những dòng sông “chết” là đòi hỏi bức thiết hiện nay. Để làm được việc này, biện pháp triệt để nhất là phải xử lý ô nhiễm từ gốc. Thiết nghĩ, nhân “vụ Vedan”, Bộ Tài nguyên – Môi trường cần phối hợp với các địa phương và cơ quan chức năng đồng loạt triển khai kiểm tra, xử lý nghiêm tất cả những trường hợp xả chất thải tùy tiện. Kiên quyết đình chỉ những hoạt động gây ô nhiễm để bảo vệ cuộc sống cộng đồng và sự phát triển bền vững.

CÁT HUY QUANG