Ảnh: Quang Thái

Người dân Hà Nội đã quen với cảnh ngập lụt mỗi khi trời mưa to, gây ách tắc, tê liệt giao thông và công nhân của công ty thoát nước lại được huy động tối đa, đội mưa, dầm mình trong nước, thay nhau mở các nắp hố ga, nâng cánh cống... để tăng khả năng tiêu thoát nước. Tất nhiên, họ phải đứng đó liên tục giữa “biển nước” cả ngày đêm để làm “cọc tiêu sống”, nếu không nhiều người và phương tiện sẽ bị “sập bẫy”. Nhiều khi, các xe chuyên dụng cũng được huy động để bơm hút, thông cống, tiêu úng cục bộ. Trách nhiệm, sự kiên trì, vượt khó khăn, vất vả của đội ngũ nhân viên ngành thoát nước rất đáng biểu dương. Tuy nhiên, khó có thể chấp nhận, ở một thành phố lớn, thủ đô của đất nước hơn 80 triệu dân, hệ thống thoát nước đã được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho dự án cải tạo giai đoạn 1, đang triển khai giai đoạn hai (cũng với kinh phí rất lớn) mà lại duy trì cách tiêu thoát nước “thủ công” như vậy. Cả một thành phố lớn, yêu cầu tiêu úng khi mưa phải rất nhanh và chủ động, nhưng chỉ có một trạm bơm Yên Sở, công suất chưa đủ lớn, lại đặt ở “vùng sâu, vùng xa”, nên không phát huy hiệu quả. Đợt mưa lớn vừa qua, nếu các lực lượng không ứng cứu nhanh, kịp thời đắp bờ bao thì cả trạm bơm này cũng đã bị chìm trong nước và hư hỏng, tê liệt nốt...

Thủ đô đang tiến tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. Giai đoạn hai của dự án thoát nước Hà Nội đang tiếp tục được triển khai với những “lời hứa” sẽ làm giảm ngập úng, tiêu thoát tốt hơn (như các cán bộ có trách nhiệm từng hứa ở giai đoạn 1). Nhưng với những gì diễn ra trong suốt nhiều năm qua ở Hà Nội, khó tin lời hứa trên có thể thành hiện thực. Nếu có ngập úng, tê liệt giao thông, ngành thoát nước thành phố lại vẫn “đổ” cho mưa to bất thường... Trong đợt mưa lớn vừa qua, nhiều công trình giao thông, thoát nước thi công dang dở không có cảnh báo và cả những nắp cống, nắp hố ga được bật lên để tăng khả năng thoát nước đã trở thành những “cái bẫy”, có vụ gây chết người.

Có những thành phố, thủ đô trên thế giới nằm dưới mực nước biển hàng mét, nhưng vẫn an toàn và không hề bị ngập úng. Còn ở Hà Nội, với năng lực thoát nước như hiện nay, nhiều tầng hầm của các nhà cao tầng trở thành “hang động” trong biển nước và thiệt hại tài sản rất lớn, nhất là khu vực trông giữ xe ô tô. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu không cải thiện được năng lực thoát nước của Hà Nội, thì không những giao thông vẫn bị tê liệt khi mưa lớn, mà việc xây dựng, đưa vào hoạt động các bãi để xe ngầm, hệ thống tàu điện ngầm... có thể dẫn đến “thảm họa” khôn lường.

QUÂN THỦY