Thiếu chợ đầu mối, chủ vựa ép giá ngư dân

Giá vật tư, nguyên liệu tăng vọt, khai thác hải sản là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp. Trong khi chưa có tổ chức thu mua nào đủ mạnh thì đương nhiên các chủ vựa làm chủ “đầu ra” của ngư dân. Lợi dụng điều này, nhiều chủ vựa đã liên kết ép giá ngư dân...

Buộc phải bán cho chủ vựa

Chúng tôi đến cảng cá Vàm Láng, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang vào một buổi sáng cuối tháng 10. Tại đây, hàng chục con tàu đánh cá về neo đậu bên cảng, những người khuân vác thay nhau đưa cá tôm lên bờ. Nhìn những con tàu đầy ắp cá, tôm, dễ tưởng bà con ngư dân trúng đậm. Ai ngờ, khi nghe chị Đẹp, một chủ tàu tại xã Vàm Láng than thở mới thấy xót xa cho bà con ngư dân: “Giá hải sản từ đầu năm đến nay đều sụt giảm, nhất là mặt hàng cá xô đầu năm còn bán được 6.000 đồng/kg, giờ chỉ còn 3.000 đồng đến 3.500 đồng/kg; cá mối 9.000 đồng/kg, sụt còn 6.000 đồng/kg; mực tươi sụt 3.000 đồng đến 5.000 đồng/kg; tôm giảm 1.000 đồng đến 2.000 đồng/kg. Giá giảm đã đành, sau khi cân hàng xong phải mất từ 1,5 đến 2 tháng mới cầm được tiền trong tay, có khi mất 3-4 tháng mới lấy được tiền bán mực khô. Trong khi đa số chủ tàu đều kẹt tiền để chi phí cho chuyến đi biển kế tiếp nên đành đong dầu, lấy nước đá thiếu mà còn chịu lỗ 300-500 đồng/lít dầu, 1.000 đồng/cây nước đá”.

Lộn xộn ở cảng cá Vàm Láng

Cần sớm có chợ đầu mối

Hiện tượng thị trường hải sản bị thả nổi, các chủ vựa ép giá ngư dân tại cảng Vàm Láng, Gò Công Đông đã diễn ra trong một thời gian dài, nhưng các ngành chức năng vẫn chưa có giải pháp khả dĩ nào để giúp cho ngư dân được hưởng giá trị sản phẩm đúng với công sức họ bỏ ra.

Ông Bùi Minh Xiểng, Cảng trưởng cảng cá Vàm Láng cho biết: “Cảng Vàm Láng hiện tại đã quá tải, cả trên bến lẫn dưới thuyền. Cảng được xây dựng vào năm 2002, diện tích 7.000m². Khi ấy sức chứa tối đa là hơn 100 phương tiện. Nhưng hiện nay cảng chứa gần 600 phương tiện, chưa kể mùa cao điểm đánh bắt, tàu ra, vào bờ lên hàng tăng và đến mùa gió bão, ngoài phương tiện của địa phương còn có phương tiện từ Bến tre, Vũng Tàu, Bạc Liêu… cập cảng, làm cho việc lên hàng rất khó khăn. Bến đậu khá lộn xộn, chưa bảo đảm an ninh nơi neo đậu”.

Ông Võ Văn Châu, ngư dân xã Vàm Láng cho biết: “Nguyên nhân dẫn đến các chủ vựa ép giá chúng tôi là hiện nay chưa có điểm giao dịch hải sản chính thức. Các đại lý, chủ vựa đều độc quyền mua bán tại đây, không một đầu mối nào nhảy vào được. Nghe nói tỉnh cho xây chợ đầu mối thu mua hải sản nhưng đến nay vẫn chưa có”.

Chúng tôi được biết, hằng ngày, sản lượng thủy sản nhập cảng Vàm Láng lên tới hàng trăm tấn. Thế nhưng, tại đây các công ty chế biến thủy sản không đặt cơ sở thu mua trực tiếp. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng cho nghề cá cũng chưa được quan tâm đầu tư đúng mức nên các công ty chế biến không thể trực tiếp thu mua sản phẩm của các chủ tàu. Bởi lẽ, sản phẩm thu mua của công ty phải được chọn lọc kỹ, trong khi dịch vụ hậu cần nghề cá tại đây không bảo đảm cho ngư dân làm được việc này. Vì thế các chủ vựa có cơ hội làm giá “mua rẻ, bán đắt” với ngư dân và công ty chế biến. Thực trạng chủ vựa ép giá ngư dân cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xây dựng một chợ đầu mối.

Theo Phòng Công thương huyện Gò Công Đông, UBND huyện đã có kế hoạch xây chợ thủy sản Vàm Láng, nhưng trong quá trình triển khai lập hồ sơ thấy mặt bằng xây chợ có diện tích quá nhỏ và không thể mở rộng vì trước mặt giáp tỉnh lộ 871, phía sau giáp sông Cần Lộc. Nếu dự án đi vào hoạt động, vấn đề an toàn giao thông khu vực này rất phức tạp.

Tỉnh Tiền Giang đã xác định đánh bắt thủy-hải sản là ngành kinh tế mũi nhọn. Theo chúng tôi, tỉnh cần có cơ chế, chính sách cụ thể tạo điều kiện cho ngư dân có một cuộc sống ổn định, phát triển. Dự án xây dựng chợ đầu mối cần nhanh chóng đưa vào thực hiện cùng với việc tổ chức các doanh nghiệp Nhà nước thu mua hải sản tận gốc cho ngư dân.

Bài và ảnh: Nam Việt-Đông Anh