Tháo gỡ những bất cập như thế nào?

Ngày 30-7, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo 183 Bộ Quốc phòng đã tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả triển khai thực hiện các quyết định: 290, 188, 142 của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định 159 của Chính phủ về việc thực hiện chế độ đối với một số đối tượng tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Tại hội nghị này, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đề xuất nhiều chủ trương, biện pháp với cấp có thẩm quyền nhằm giải quyết một số vấn đề vướng mắc, bất cập nảy sinh trong quá trình tổ chức thực hiện. Với khuôn khổ bài viết này, chúng tôi xin đề cập đến một số vấn đề trong triển khai thực hiện Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ.

Một chủ trương đúng, hợp lòng dân

Trước hết, cần khẳng định rằng: Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 142 về việc thực hiện chế độ đối với quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước có dưới 20 năm công tác trong quân đội đã phục viên, xuất ngũ về địa phương là một chủ trương đúng, thu hút được sự quan tâm của đông đảo các tầng lớp nhân dân trong xã hội. Theo số liệu thống kê của cơ quan chức năng, hiện cả nước có khoảng 800.000 cựu chiến binh được hưởng chế độ theo Quyết định 142.

Những thương binh tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Nghệ An đã để lại một phần máu thịt trong các cuộc kháng chiến của dân tộc ta. Ảnh minh họa

Nhìn lại lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm giành độc lập tự do cho dân tộc, với đường lối chiến tranh nhân dân, với tinh thần “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, hầu hết các gia đình đều có người tham gia cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Bởi vậy, khi Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định 142, các thế hệ cựu chiến binh đã từng một thời tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước đều xúc động cho rằng: Đảng, Nhà nước không bao giờ quên những công lao, những đóng góp của mỗi người vì nền độc lập tự do của Tổ quốc. Đặc biệt, triển khai thực hiện Quyết định 142 trong điều kiện nền kinh tế đất nước đang gặp không ít khó khăn, càng thể hiện quyết tâm lớn của Đảng, Nhà nước đối với việc chăm lo, giúp đỡ, tri ân người có công với Tổ quốc, góp phần quan trọng bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo; củng cố lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng; tạo nên sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc đưa đất nước vượt qua những khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng.

Một số vướng mắc đặt ra

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong triển khai thực hiện, nhưng thực tế đang đặt ra không ít vấn đề cần được các cơ quan chức năng nghiên cứu đề xuất với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét giải quyết.

Tại hội nghị do Ban Chỉ đạo 183 Bộ Quốc phòng tổ chức, vấn đề được nhiều đại biểu đề cập chính là đối tượng những người tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hiện đang tham gia công tác trong hệ thống chính trị ở cơ sở. Cùng với đối tượng cựu chiến binh là cán bộ hiện đang công tác trong hệ thống chính trị tại ở cơ sở, số cựu chiến binh là cán bộ đã từng tham gia công tác trước đây, hiện già yếu đã nghỉ việc, mức trợ cấp hằng tháng được hưởng cũng thấp hơn nhiều so với mức trợ cấp theo Quyết định 142.

Những bất cập liên quan đến hai đối tượng nêu trên đang là vấn đề gây bức xúc nhất hiện nay trong triển khai thực hiện Quyết định 142 ở các địa phương, gây ra không ít xáo trộn trong công tác điều hành, quản lý ở mỗi địa phương, tạo ra ý kiến thắc mắc trong dư luận.

Dư luận cũng quan tâm đến một đối tượng không thuộc phạm vi điều chỉnh theo Quyết định 142 là lực lượng công an vũ trang. Trên thực tế, công an vũ trang thường hoạt động ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Hơn nữa, trong thời gian tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng công an vũ trang thuộc quyền quản lý của Bộ Quốc phòng….

Cùng với hai vấn đề trọng tâm chúng tôi nêu trên, một số vấn đề vướng mắc trong triển khai thực hiện Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ đã được chúng tôi đề cập trong bài “Sớm tháo gỡ những bất cập” đăng trên trang 2, Báo Quân đội nhân dân số ra ngày 31-7-2009.

Hướng giải quyết được đề cập

Tại hội nghị đánh giá kết quả thực hiện các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định 159 của Chính phủ do Ban Chỉ đạo 183 Bộ Quốc phòng tổ chức, Thiếu tướng Phạm Hữu Bồng, Phó chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam phân tích: “Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ là ghi nhận sự đóng góp của mỗi cá nhân đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng trong kháng chiến giành độc lập, giải phóng dân tộc. Việc một số cựu chiến binh là cán bộ được hưởng lương và các khoản trợ cấp hiện nay lại là sự đóng góp của họ đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế đất nước. Do vậy, tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần nghiên cứu để đối tượng này được hưởng chế độ theo Quyết định 142”.

Một đại biểu thuộc Trung ương Hội Cựu chiến binh phụ trách công tác chính sách sau khi đọc một số trích đoạn những lá thư mà một số cựu chiến binh gửi về, đề xuất thêm: Nếu không điều chỉnh cho số đối tượng là công an vũ trang được hưởng chế độ theo Quyết định 142, các cơ quan chức năng nên nghiên cứu cho phép cộng thời gian tham gia quân ngũ vào thời gian tham gia công tác của từng người để giải quyết theo chế độ hiện hành của Nhà nước.

Cũng tại hội nghị, một số đại biểu cho rằng: Đối với đối tượng tham gia cán bộ xã, phường đã nghỉ, đang hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 130, ngày 20-6-1975 của Hội đồng Chính phủ và Quyết định 111, ngày 13-10-1981 của Hội đồng Bộ trưởng, đề nghị cho áp dụng thực hiện chế độ trợ cấp một lần (kể cả số có thời gian tham gia kháng chiến chống Mỹ đủ từ 15 năm trở lên). Lý do được các đại biểu đưa ra là: Những trường hợp trên, nghỉ việc hưởng chế độ trợ cấp (sinh hoạt phí) hằng tháng, nên không phải chế độ hưu. Mặt khác, mức trợ cấp hằng tháng hiện hưởng thấp. Hơn nữa, các đối tượng trên, nếu tham gia kháng chiến chống Pháp đã được hưởng chế độ theo Quyết định 47 của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với trường hợp tham gia cán bộ xã, phường đã nghỉ, đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, chế độ hưu trí theo Nghị định 09 và Nghị định 121 của Chính phủ có hai phương án được đề xuất tại hội nghị: Phương án 1: Đề nghị được áp dụng hưởng chế độ trợ cấp một lần. Lý do, vì khi nghỉ hưu không được tính nối thời gian tham gia quân đội; mức trợ cấp bảo hiểm xã hội, lương hưu thấp hơn các đối tượng khác. Phương án 2: Đề nghị không áp dụng hưởng chế độ trợ cấp một lần. Lý do, vì đây là những người đang hưởng chế độ hưu trí, hơn nữa mức hưởng cao hơn so với bệnh binh (những người không được hưởng chế độ theo Quyết định 142).

Đối với những trường hợp đang công tác ở xã, phường có tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, một số đại biểu đề xuất: Từng địa phương căn cứ tuổi đời, thời gian công tác của mỗi người, nếu xét thấy không đủ điều kiện nghỉ hưu, thì thực hiện chế độ trợ cấp một lần (hoặc hằng tháng) theo Quyết định 142. Trường hợp có khả năng đủ điều kiện nghỉ hưu thì áp dụng theo một trong hai phương án nêu trên.

Những vấn đề được các đại biểu đề cập tại hội nghị, tuy chưa có kết luận chính thức nhưng cũng đã mở ra nhiều triển vọng trong việc giải quyết các vấn đề vướng mắc phát sinh trong triển khai thực hiện Quyết định 142 của Thủ tướng Chính phủ. Bởi đây là vấn đề liên quan đến một số lượng khá lớn người có công, cần có thời gian để các cơ quan chức năng nghiên cứu, tham khảo ý kiến đông đảo của quần chúng nhân dân. Khi có những kết luận chính thức, Báo Quân đội nhân dân sẽ thông tin sớm nhất đến bạn đọc về những vấn đề liên quan nêu trên.

LÊ NGỌC LONG