Theo Ủy ban quốc gia tìm kiếm cứu nạn (TKCN) trong quý 1 năm 2008, các lực lượng TKCN trên biển đã cứu được 1.139 người của 88 phương tiện bị nạn. Bộ đội biên phòng huy động 22 tàu cá của ngư dân TKCN 63 vụ, cứu được 181 người của 35 phương tiện; các trung tâm phối hợp TKCN hàng hải cứu được 73 người của 6 tàu (có 22 người nước ngoài). Bộ đội Hải quân cứu 6 vụ, còn lại do lực lượng tại chỗ trên biển tự ứng cứu.

Cán bộ, chiến sĩđồn Biên phòng Hải Hậu, Nam Định giúp dân neo đậu tàu, thuyền để tránh bão. (Ảnh Xuân Gụ)

Chưa vào thời kỳ “cao điểm” mưa bão, nhưng có thể thấy, công tác quản lý tàu, thuyền hoạt động trên sông, biển còn yếu; số vụ tai nạn xảy ra còn nhiều; số người chết, mất tích; số phương tiện chìm đắm, hư hỏng còn cao. Ủy ban quốc gia TKCN đánh giá: Việc thực hiện quy chế phối hợp trên biển trong một số vụ còn khó khăn, thiếu đồng bộ. Đặc biệt, trang thiết bị, phương tiện cứu hộ, cứu nạn còn nhiều hạn chế, dẫn đến công tác này ở vùng biển xa, vùng biển tranh chấp gặp nhiều khó khăn, hạn chế hiệu quả. Việc phân vùng bố trí các phương tiện cứu hộ, cứu nạn trên biển và các khu vực trọng điểm có nơi chưa chặt chẽ, hợp lý; sự phối hợp giữa địa phương và cơ quan Trung ương đôi khi thiếu kịp thời, gây khó khăn và lãng phí.

Trong cơn bão số 1 (bão Chan Chu) cách đây tròn 2 năm, tình huống cứu nạn xảy ra rất phức tạp trên vùng biển khu vực đảo Đông Sa, cách đất liền hơn 1.200km. Bộ Quốc phòng chỉ đạo Quân chủng Hải quân liên hệ với hải quân các nước trong khu vực, điều động 4 tàu hải quân đi trong hơn một tháng. Nhiều sự cố, tai nạn tàu thuyền khác ở vùng biển xa, các tàu chuyên dụng của các trung tâm phối hợp TKCN hàng hải không đủ sức vươn xa (chỉ hoạt động cách bờ khoảng 200 hải lý), không chịu được sóng gió lớn khi tình huống xảy ra.

Thiếu tướng Nguyễn Sơn Hà, Cục trưởng Cục Cứu hộ-cứu nạn Bộ Quốc phòng cho biết: Lực lượng, phương tiện trên biển, nhất là ở vùng biển xa của ta hiện nay chủ yếu là bán chuyên nghiệp, dựa vào tàu thuyền, trang bị của quân đội là chính; đặc biệt, rất thiếu các trang, thiết bị chuyên dụng. Việc điều động tàu hải quân trong một số tình huống phải qua những thủ tục rất phức tạp, nhất là tại các vùng biển “nhạy cảm”. Ủy ban đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn chỉnh các văn bản pháp luật như Quy chế cấp phép cho các phương tiện nước ngoài tham gia tại Việt Nam; Quy chế phối hợp thông tin trên biển; triển khai thực hiện Công ước quốc tế TKCN (SAR-79)... Cùng với đầu tư trang thiết bị chuyên dụng, chúng ta phải sớm tổ chức lực lượng cứu hộ, cứu nạn chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu TKCN trên vùng biển xa và tham gia cứu hộ, cứu nạn trong khu vực khi có yêu cầu.

Được biết, trong năm 2008, Ủy ban quốc gia TKCN tập trung ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư cho các dự án chuyển tiếp, mua sắm trang thiết bị chuyên dụng, trang thiết bị bảo đảm cho lực lượng chuyên trách và TKCN ở một số đảo xa... Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã xác định nguồn, cân đối vốn để đóng một số tàu công suất lớn đa năng, cơ động nhanh, hoạt động xa bờ dài ngày trong điều kiện thời tiết phức tạp để tham gia có hiệu quả. Quan hệ hợp tác với các nước trong khu vực và quốc tế cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm học hỏi kinh nghiệm về đầu tư phương tiện, trang bị, huấn luyện đào tạo cán bộ, nhân viên và đặc biệt là tổ chức điều hành hoạt động TKCN mang tính chuyên nghiệp.

MINH KHIÊM