Sạt lở đất bờ sông Lam

Bờ sông đang bị sạt lở dài, với tốc độ nhanh tại xã Đỉnh Sơn, huyện Anh Sơn.

Tình trạng sạt lở đất dọc bờ sông Lam, tại xã Đỉnh Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An đang đe dọa cuộc sống của hàng trăm hộ dân, hàng nghìn héc-ta đất nông nghiệp. Một nguy cơ nữa là tuyến giao thông huyết mạch Quốc lộ 7A đang có nguy cơ “rơi” xuống sông.

“Chú thấy đó, vườn nhà tôi, trước đây là từ ngoài kia (cách khoảng 40m), vậy mà chỉ chưa đầy ba năm bờ sông đã sát nhà rồi”- anh Phạm Sỹ Y, ở xóm 2, xã Đỉnh Sơn cho chúng tôi biết như vậy. Gia đình anh Y là một trong 5 hộ gia đình nằm trong diện phải di dời khẩn cấp trong mùa mưa bão năm nay. Trong 5 hộ gia đình đó, thì 4 hộ là anh em ruột của anh Y, họ đang cùng nhau chạy vạy khắp nơi để làm nhà tạm chuyển đến nơi ở mới. “Gia đình tôi làm nông nghiệp, hai con đang tuổi đi học, chính quyền chỉ bố trí đất tái định cư đủ để làm nhà và 2 triệu đồng tiền di dời nên rất khó khăn. Nhưng thiên nhiên bất khả kháng phải vay mượn để làm nhà nơi mới, rồi mong mùa màng thắng lợi bán lúa trả dần, chứ ở đây thì không ổn”-anh tâm sự.

Trước đây, những hộ gia đình sống ở khu vực này đều dựa vào dòng sông để nuôi cá lồng đem lại nguồn thu nhập đáng kể. Thế nhưng trong mấy năm lại đây, đất lở thì thế mạnh này không thể phát huy được nữa. “Chú thấy đó, bờ sông dựng đứng thế kia, chúng tôi vẫn nuôi nhưng không chăm sóc được, vì lên xuống khó khăn quá, nhất là những ngày mưa không dám xuống, lỡ đất lở thì chết. Đành nuôi được chăng hay chớ” - anh Lực giải thích. Nhưng dù sao thì anh em của anh Y vẫn còn may mắn hơn là họ sắp được ổn định ở nơi ở mới dẫu vẫn biết sẽ còn nhiều khó khăn.

Anh Y đứng trên bờ chỉ xuống lồng cá bị bỏ đói vì không thể xuống cho cá ăn.

Còn với gia đình ông Đỗ Hữu Quảng thì đành chấp nhận thử thách cùng với thiên nhiên. Gia đình làm nông nghiệp, tích góp cả cuộc đời, đầu năm 2005 ông mới xây được ngôi nhà mới khang trang. Nụ cười chưa dứt trên môi của các thành viên trong gia đình ông, thì cuối năm 2005, những tảng đất sau nhà cứ đổ ầm xuống sông khi mùa mưa về. “Lúc đầu, khi mưa xuống thấy bong bóng nổi lên trên mặt đất, rồi những khe hở xuất hiện và cứ thế đất sẽ đổ xuống dòng sông và đến nay nó chỉ cách nhà tôi khoảng 7m nữa. Biết phải di dời đi, nhưng số tiền nợ làm nhà cũ trả chưa hết, giờ lấy gì mà làm nhà mới hả chú” - ông Quảng tâm sự cùng chúng tôi.

Sạt lở đất bờ sông Lam không chỉ ảnh hưởng đến an cư, mà nó cứ “nuốt” dần diện tích lớn đất nông nghiệp. Khu đất trồng chè của nông trường Bãi Phủ cũng đang bị sạt lở nghiêm trọng. Không chỉ vậy, hiện tượng lở đất cũng đang đe dọa tuyến giao thông huyết mạch qua huyện này, đó là Quốc lộ 7A, theo kinh nghiệm của những người dân sống ở khu vực này, với tốc độ lở đất như vậy thì chỉ trong vòng hơn một năm nữa, Quốc lộ 7A sẽ bị đứt đoạn. Để khắc phục tình trạng này, người ta đã tính toán đến khả năng xây dựng bờ kè dài 3,6km với nguồn kinh phí 72 tỉ đồng.

Bài và ảnh: NGUYỄN VIẾT LAM