Mùa gió bão nào cũng có những tình huống đầy lo âu đối với tàu thuyền hoạt động ngoài khơi. Bão, áp thấp nhiệt đới, gió lốc... rồi tai nạn, mất an ninh trên biển làm cho có nơi, có lúc phải chịu thiệt hại về tài sản, tính mạng. Lý do là không gọi được tàu thuyền về bờ một cách kịp thời; thậm chí có lúc không biết con tàu này, tàu kia đang ở đâu; tàu thuyền gặp nạn không báo kịp cho đất liền. Theo Bộ Thủy sản thì nước ta có khoảng 90.000 tàu cá hoạt động trên biển. Các tình huống xảy ra khó ai có thể lường trước, ứng phó kịp thời.

Ảnh minh họa internet

Chính vì vậy, đã có một đề án về Xây dựng hệ thống thông tin quản lý nghề cá trên biển, với một hệ thống thông tin liên lạc đáp ứng yêu cầu thông tin tổng hợp cho người và tàu cá, đồng thời các cơ quan tiếp nhận và xử lý nhanh, chính xác mọi thông tin từ tàu thuyền bằng sóng ngắn, vi ba, vệ tinh... Nhưng đề án chỉ dừng ở đầu tư, nâng cấp thiết bị sẵn có, quy mô vừa và nhỏ, triển khai trong hai năm 2007-2008. Mọi người đều thấy rằng cần xây dựng một hệ thống thông tin hiện đại quản lý tàu cá và giám sát vùng biển bằng công nghệ vũ trụ. Chúng ta đã có Trung tâm xử lý ảnh viễn thám, Trạm thu và xử lý ảnh, sắp tới là có vệ tinh. Tuy nhiên việc đầu tư cho ứng dụng viễn thám mới tập trung phục vụ đất liền, chưa vươn ra biển.

Mới đây, Trung tâm Thu phát và định vị vệ tinh thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ quốc gia Pháp giới thiệu “Đề án về ứng dụng công nghệ vũ trụ trong công tác quản lý tàu thuyền, giám sát vùng biển và tài nguyên biển Việt Nam”. Họ cho rằng sẽ xây dựng được hệ thống dữ liệu vệ tinh giám sát, quản lý và hỗ trợ ngành công nghiệp đánh bắt thủy sản, cảnh báo tình huống khí tượng thủy văn, phát hiện tràn dầu, bảo vệ nguồn tài nguyên biển Việt Nam. Ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn cho các ngư dân thông qua việc cung cấp hệ thống định vị vệ tinh cho các tàu thuyền. Đó là một thiết bị nhận tín hiệu định vị 24/24 giờ, cho biết tốc độ và hướng đi của tàu. Mặc dù tính mạng con người là quý giá, không thể tính ra tiền song việc chi phí lại phụ thuộc vào khả năng của bản thân ngư dân. Bởi vì thiết bị đó giá thành còn quá cao và các chủ tàu, ngư dân phải trả một mức phí hằng tháng.

Nhưng có một lối thoát là nếu dùng thiết bị kết nối với các đài duyên hải của nước ta thì giá tiền có thể chấp nhận được. Về việc liên kết với hệ thống giám sát tài nguyên biển đã có ở nước ta, lãnh đạo cơ quan Trung tâm Thu phát và định vị vệ tinh thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ quốc gia Pháp cho biết, hệ thống của họ cố gắng tận dụng hệ thống thông tin, truyền tin đã có của Việt Nam. Chúng ta có cơ sở hy vọng từng bước giải quyết được nỗi lo âu này về an toàn tàu thuyền trên biển, khi vệ tinh nhân tạo của nước ta được phóng lên vũ trụ.

HOÀNG ĐỨC MẠNH