Những năm qua, diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hoà Bình bị thu hẹp để phát triển các khu công nghiệp, du lịch, trụ sở làm việc... Nhiều nông dân mất đất hoặc mất một phần diện tích đất. Đáng chú ý là không ít người dân sử dụng phần lớn tiền đền bù vào việc xây dựng nhà cửa, mua sắm phương tiện sinh hoạt mà không dùng để tìm hướng chuyển nghề.

Mấy hôm nay, anh Nguyễn Đình Cơ không thể đi phụ vữa xây dựng vì ốm. Trong ngôi nhà hai tầng khang trang ở khu tái định cư Đoàn Kết, xã Lâm Sơn (Lương Sơn, Hòa Bình), anh kể: Gia đình được đền bù 300 triệu đồng thì xây nhà đã hết 220 triệu đồng, còn lại mua đồ dùng sinh hoạt,

Tạo việc làm cho người bị thu hồi đất là rất cần thiết. Ảnh: Internet

chi tiêu hằng ngày là gần hết. Cuộc sống của gia đình hiện trông vào diện tích trồng chuối ít ỏi còn lại và công làm phụ xây dựng của anh. Nếu cứ ốm lâu mà sắp tới hết việc, không biết lấy tiền đâu mà trả tiền điện nước.

Qua tìm hiểu, nhiều gia đình ở Lâm Sơn cũng có hoàn cảnh như hộ anh Cơ. Bà Nguyễn Thị Hồng Nhinh, Phó chủ tịch UBND xã cho biết: Trên địa bàn xã có 2 dự án đầu tư là: Làng Văn hoá các dân tộc và sân gôn Long Sơn với diện tích đất thu hồi hơn 400ha. Sau khi bàn giao đất, số lao động thiếu việc làm và không có việc làm tăng cao. Tổng số lao động trong vùng dự án là 1.428 người, chỉ có 180 người vào làm trong các dự án, chủ yếu là lao động phổ thông, còn lại là thiếu việc làm và không có việc làm. Xã khuyến khích phát triển tiểu, thủ công nghiệp, dịch vụ tạo thêm việc nhưng chủ yếu cũng chỉ duy trì các cơ sở hiện có như sản xuất bàn, ghế, gỗ lũa, rượu cần, chổi chít. Do thị trường tiêu thụ không ổn định, các cơ sở không dám đầu tư, mở rộng sản xuất. Bên cạnh đó, nhiều hộ sử dụng tiền đền bù không hợp lý. Nếu không có giải pháp kịp thời, tỷ lệ tái nghèo sẽ tăng cao trong thời gian tới.

Theo thống kê của Phòng Nội vụ, lao động và xã hội Lương Sơn, diện tích đất nông nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng của huyện là hơn 740ha, hơn 4.500 lao động bị ảnh hưởng. Trong đó, hơn 2.960 lao động mất việc làm hoàn toàn, 1.592 lao động giảm việc làm. Số lao động được nhận vào làm tại các doanh nghiệp khu công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nơi chuyển đổi mục đích sử dụng đất chỉ là 1.585 người. Vấn đề này không chỉ riêng ở Lương Sơn mà là tình hình chung tại các địa phương có diện tích đất nông nghiệp diện thu hồi như thành phố Hoà Bình, Kỳ Sơn...

Ông Trần Đình Vui, Trưởng phòng Dạy nghề, Sở Lao động, thương binh và xã hội cho biết: Đến hết năm 2006, số lao động thuộc diện thu hồi đất của toàn tỉnh là hơn 16.000 người. Việc thu hút lao động vào làm việc tại các khu công nghiệp còn ít. Lý do là các khu công nghiệp mới bắt đầu xây dựng, trình độ lao động cần có nghề chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Hiện nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh mới đạt 13,18%. Do vậy, yêu cầu đào tạo nghề và đào tạo lao động có tay nghề cao là vấn đề bức thiết. Tỉnh đã chỉ đạo ưu tiên tuyển chọn lao động diện thu hồi đất vào học tại các cơ sở dạy nghề. Các địa phương đã khảo sát nguyện vọng và khả năng dạy các nghề truyền thống. Các cơ sở đã tổ chức dạy nghề ngắn hạn tại xã, huyện nhằm giảm bớt chi phí. Hết năm 2006 có khoảng 3.000 lao động diện thu hồi đất được nhận vào làm tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất tiểu, thủ công nghiệp.

6 tháng đầu năm 2007, hơn 1.200 lao động đã được dạy các nghề, trong đó có 390 lao động nông nghiệp. Tuy nhiên, những con số đó còn thấp so với nhu cầu được đào tạo nghề trong thực tế. Những nghề được đào tạo phần lớn không thích hợp với độ tuổi lao động.

Nhan Sinh