Phúc Xá với mô hình “Nhà trọ tin cậy”

Ảnh minh họa

Nhà trọ tin cậy

Trẻ em lang lang bây giờ không tập trung tại các nhà ga, bến tàu, điểm du lịch, khu trung tâm mà phân tán di động khắp đại bàn Thành phố. Cả ngày đi lang thang, tối các em mới về nhà trọ. Đặc thù này đã khiến việc tiếp cận để tư vấn và giúp đỡ trẻ ngày càng khó khăn. Chính vì vậy Ban quản Lý dự án Hỗ trợ trẻ em lang thang đã đưa ra một phương thức tiếp cận trẻ em lang thang mới với mô hình “Nhà trọ tin cậy”. Đây là hình thức tập hợp các chủ nhà trọ trên địa bàn, trang bị cho họ những kiến thức, kỹ năng tiếp cận, làm việc với trẻ em, nâng cao nhận thức cho các chủ nhà trọ để họ trong một chừng mực nào đó thay thế chính quyền, thay thế gia đình trẻ, bảo vệ trẻ trong thời gian ở trọ. Xây dựng mô hình “Nhà trọ tin cậy” cũng là một hình thức hỗ trợ chăm sóc thay thế đối với những trẻ em chưa hoặc không có cơ hội hồi gia...

Mô hình thí điểm đầu tiên

Phúc Xá thuộc địa bàn quận Ba Đình, năm trên bờ sông Hồng, có chợ đầu mối hoa quả Long Biên, có bến xe khách và chợ Đồng Xuân. Từ nhiều năm qua, nơi đây luôn là địa bàn thuận lợi để những người buôn bán ngoại tỉnh, người làm thuê thời vụ, đối tượng tệ nạn xã hội và trẻ em lang thang chọn làm nơi cư trú tạm thời. Theo thống kê của phường, số người tạm trú thường xuyên ở mức trên dưới 2000 người. Cả phường hiện có tới 104 nhà trọ tập trung chủ yếu ở tổ dân phố số 7 và số 8 thuộc cụm dân cư số 2.

Chị Nguyễn Thi Lan Hương- Phó chủ tịch UBND phường Phúc Xá cho biết: đặc thù của địa bàn là nơi có rất nhiều nhà trọ, nên khi được chỉ đạo triển khai mô hình thí điểm chúng tôi đã phải suy nghĩ rất nhiều để tìm ra những bước đi thích hợp. Để thực hiện mô hình này, phường khảo sát nhiều nhà trọ và tập hợp được 20 gia đình có tinh thần xã hội tốt đang cho thuê trọ thành một nhóm sinh hoạt với nhau như một tổ dân phố đặc thù... Nhóm này được UBND phường, Giảng viên Trường Lao động TB&XH tập huấn để hiểu rõ hơn về quyền trẻ em, được hướng dẫn kỹ năng tiếp xúc với trẻ và được bồi dưỡng kiến thức bảo vệ sức khoẻ sinh sản cho phụ nữ và trẻ em, phòng chống xâm hại tình dục trẻ em... Với những kiến thức được tập huấn này, các chủ nhà trọ sẽ có ý thức, trách nhiệm để nhà trọ của mình trở thành nơi ở tin cậy cho những người thuê trọ.

Lợi ích từ “Nhà trọ tin cậy”

Bác Tạ Thị Ngọt- một chủ kinh doanh nhà trọ ở đây cho hay: “Khi mới tham gia mô hình chúng tôi cũng không hào hứng lắm vì sợ gò bó, nhưng càng về sau càng thấy đây là một mô hình thiết thực. Từ mô hình này chúng tôi thêm gần gũi với chính quyền địa phương và đặc biệt với những người thuê trọ. Với những kiến thức được tập huấn, chúng tôi có thêm kinh nghiệm để tư vấn trực tiếp, chia sẻ với các gia đình ở trọ khi gặp khó khăn, hoạn nạn, cung cấp cho trẻ các thông tin tốt khi cần sự giúp đỡ và coi các cháu như người thân trong nhà...”.

Ở phường Phúc Xá, nhiều chủ nhà trọ đã sẵn sàng giúp đỡ người thuê trọ như: bà Nguyễn Thị Ngát đã cho trẻ tiền mua vé ô tô để cháu về quê thăm bố mẹ ốm đau hay ông Nguyễn Trọng Doanh giữa đêm đã đưa trẻ thuê trọ bị đau ruột thừa đi cấp cứu…

54 trẻ được tư vấn hồi gia, 20 cháu được về quê, 21 trẻ được học tại Mái ấm 19/5 và trường tiểu học, 3 trẻ được học nghề, tất cả các cháu dưới 6 tuổi được cấp thẻ bảo hiểm miễn phí… con số sau một năm thực hiện mô hình tại Phúc Xá đã phần nào phản ánh được những hiệu quả thiết thực mà dự án mang lại. Có thể nói với trẻ chưa được hồi gia, hình thức chăm sóc thay thế này giúp các em được bảo vệ an toàn và gắn kết với cộng đồng hơn. Mô hình này cũng giúp chính quyền địa phương rất nhiều trong việc quản lý dân cư, tuyên truyền và triển khai các hoạt động xã hội khác như: bảo đảm trật tự an ninh, vệ sinh môi trường, chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, phòng chống tệ nạn xã hội…

Sau ba năm triển khai, dự án Hỗ trợ trẻ em lang thang trên địa bàn thành phố đã kết thúc. Chính vì lợi ích thiết thực của mô hình này mà lãnh đạo phường Phúc Xá quyết định sẽ vẫn tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình “Nhà trọ tin cậy” trên địa bàn phường. Thí điếm đầu tiên của mô hình tại Phúc Xá cũng đã được Ban quản lý dự án trung ương đánh giá cao. Tháng 2-2007, phường Thanh Nhàn là địa bàn thứ hai triển khai mô hình này. Hy vọng rằng không chỉ có Phúc Xá, Thanh Nhàn, ở Hà Nội sẽ nhân rộng nhiều hơn mô hình này ở các phường xã có đông người thuê trọ đến làm ăn sinh sống. Bởi lợi ích của mô hình không chỉ dành riêng cho trẻ em lang thang mà cho cả những người đang thuê trọ ở Hà Nội.

Đặng Thủy