Đất đai màu mỡ ở cạnh Quốc lộ 1 trên địa bàn huyện Thanh Trì (Hà Nội) bị bỏ hoang nhiều năm nay.

Bố tôi năm nay gần 80 tuổi. Tuy không còn trực tiếp làm ruộng, nhưng ông vẫn gắn bó với ruộng đồng. Mới đây, khi được tôi đưa đi thăm Thủ đô, ông đã khóc khi thấy rất nhiều cánh đồng “bờ xôi ruộng mật” bị bỏ hoang. Ông xót xa nói với tôi rằng: Ở nông thôn, nông dân đang thiếu đất sản xuất, vậy mà ở thành phố, bao nhiêu “tấc vàng” lại để cho cỏ dại mọc.

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong 7 năm (từ năm 2001 đến 2007), ở nước ta, tổng số đất nông nghiệp bị thu hồi, chuyển sang đất phi nông nghiệp là hơn 500 nghìn ha, trong đó có đất lúa là hơn 335 nghìn ha (tương đương với việc mỗi năm “xóa sổ” gần 50 nghìn ha). Đáng lưu ý là đã có  rất nhiều  dự án "treo" bỏ đất hoang hóa, trong khi nông dân thiếu đất phải "ly nông, ly hương". Rất nhiều cánh đồng trồng lúa màu mỡ ngày nào nay đã trở thành nơi chăn trâu bò, nơi trồng… cỏ dại. Nghịch lý sử dụng đất đai là một trong những nguyên nhân dẫn tới việc khiếu kiện về đất đai gia tăng. Số liệu thống kê cho thấy, khoảng 80% khiếu kiện của người dân trên cả nước liên quan đến đất đai. Điều đáng báo động là với “tiến độ gặm nhấm đất trồng lúa” như mấy năm qua thì đến năm 2020 sản lượng lúa của Việt Nam chỉ còn đảm bảo nhu cầu tiêu thụ trong nước, chứ không có khả năng xuất khẩu.

Để khắc phục những bất cập, những nghịch lý trong sử dụng đất đai, rất cần rà soát lại quy hoạch tổng thể đất sản xuất nông nghiệp. Việc thu hồi đất đối với các dự án chậm triển khai cần sớm thực hiện, xóa quy hoạch “treo” để phục hồi quỹ đất sản xuất lúa. Vấn đề cốt lõi và lâu dài là phải hoàn chỉnh hệ thống pháp luật về đất đai.  Đây là việc không chỉ giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ, hợp lý nguồn tài nguyên đất đai vô giá mà còn góp phần ổn định xã hội.  Hệ thống pháp luật về đất đai hoàn chỉnh sớm ngày nào, lợi ích của Nhà nước và người dân càng được bảo đảm sớm ngày đó.

Bài và ảnh: PHÚ THỌ