Thời kỳ 10 năm phát triển đô thị Việt Nam kể từ năm 1999 khi bắt đầu công bố định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị đến nay đã đạt được những thành tựu to lớn, không chỉ tăng nhanh về số lượng đô thị mà còn mở rộng về quy mô đất đai, dân số, kết cấu hạ tầng kỹ thuật… Ngày đô thị Việt Nam 8-11 là dịp quan trọng để không chỉ tổng kết kinh nghiệm trong phát triển đô thị mà còn tiếp tục tìm ra những giải pháp cơ bản để bộ mặt đô thị Việt Nam ngày càng khang trang hơn.

Tăng nhanh với tốc độ 1 đô thị/tháng

Nhà ở, vấn đề luôn nóng ở các đô thị lớn. Ảnh: Internet

Mạng lưới đô thị Việt Nam được đánh giá là đã phân bố hợp lý trên tất cả các vùng, miền của đất nước. Số lượng đô thị trong giai đoạn năm 1999 đến 2009 tăng từ 629 đô thị lên 754 đô thị. Như vậy sau 10 năm đã tăng thêm 125 đô thị, tức là tăng trung bình 1 đô thị/tháng. Không chỉ tăng về số lượng, loại đô thị cũng có sự thay đổi. Đã có thêm 2 đô thị loại đặc biệt sau 10 năm, loại I tăng thêm 5 đô thị, trong khi đó loại V tăng thêm 99 đô thị. Theo ông Lưu Đức Hải, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng), sự tăng trưởng này chứng tỏ mức độ đô thị hóa đã phát triển mạnh ở khu vực các đô thị nhỏ, lan tỏa trên diện rộng và phân bố đồng đều hơn.

Bên cạnh đó, tăng trưởng kinh tế ở khu vực đô thị trung bình khá ổn định, từ 12 đến 15% và khu vực đô thị cũng chiếm tỷ trọng khoảng 70% GDP của cả nước. Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực đô thị đã tăng từ gần 400USD năm 1999 lên gần 1000USD năm 2009, trong đó có một số đô thị có thu nhập bình quân đầu người cao như: Hà Nội sau mở rộng đạt 1.500USD/người/năm, Nha Trang đạt 1.779USD, Phan Thiết đạt 1.588USD… Những con số này đã khẳng định vai trò của đô thị là động lực phát triển không chỉ của các tỉnh, các vùng mà còn góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nhà ở, vấn đề luôn nóng ở các đô thị lớn

Với quy mô dân số tăng không ngừng, đến năm 2009 đạt khoảng hơn 31 triệu người, chiếm tỷ lệ 37% cả nước, một mặt là động lực phát triển nhưng mặt khác cũng tạo nên sức ép không nhỏ cho các đô thị. Trong đó, vấn đề nhà ở cho một bộ phận lớn dân cư đô thị có thu nhập trung bình, thu nhập thấp đã trở thành bức xúc của xã hội. Cần phải khẳng định rằng, trong 10 năm qua, phát triển nhà ở đô thị đã có thêm những hướng đi mới mẻ và hiệu quả. Điển hình là việc phát triển mô hình xây dựng nhà ở theo dự án, chung cư cao tầng, khu đô thị mới với đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đã giải quyết được nhu cầu nhà ở cho rất nhiều người. Tính đến năm 2009 diện tích nhà ở đô thị là hơn 320 triệu mét vuông, chiếm khoảng 30% diện tích nhà ở toàn quốc, tăng thêm hơn 11 triệu so với năm 2008.

Mặc dù vậy đánh giá về phát triển nhà ở đô thị, Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho rằng, quỹ nhà ở tuy có tăng nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức, công nhân các khu công nghiệp, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và các đối tượng có thu nhập thấp khác, việc cải tạo lại một số lượng lớn nhà chung cư đã xuống cấp gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó một số dự án khu đô thị mới còn chưa cung cấp được hạ tầng thiết yếu như trường học, chợ, khu sinh hoạt… Việc đẩy mạnh xây dựng nhà ở cho đối tượng này đã có cơ chế từ Chính phủ, các bộ, ngành nhưng yêu cầu cấp thiết là cơ chế đó phải đi vào cuộc sống và có những kết quả thiết thực.

MẠNH HƯNG