Nói để dân hiểu và bảo đảm quyền lợi cho dân

Năm 2004, Dự án đường dây 500KV Quảng Ninh-Thường Tín và trạm biến áp 500 KV Quảng Ninh, trong đó có đoạn đi qua tỉnh Hưng Yên được Chính phủ phê duyệt. Ngay sau khi Dự án được triển khai, UBND tỉnh Hưng Yên giao cho huyện Văn Lâm (địa phương có Dự án đi qua) thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng. Tiếp đến, ngày 7-4-2006, tỉnh Hưng Yên ra Quyết định 906/QĐ-UBND về việc thu hồi đất tại các xã Trưng Trắc, Lạc Hồng, Đình Dù, Lạc Đạo, Chỉ Đạo, Việt Hưng, Đại Đồng, thuộc huyện Văn Lâm; xã Đông Tảo, thuộc huyện Khoái Châu để thực hiện Dự án. Theo đó, xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm sẽ phải thu hồi 3.256m² đất để thực hiện dự án.

Phó chủ tịch UBND xã Trưng Trắc Đỗ Thế Phả giới thiệu bản đồ quy hoạch tuyến đường dây 500KV, đoạn đi qua địa phương.

Về việc thu hồi đất, ông Đỗ Thế Phả, Phó chủ tịch UBND xã Trưng Trắc, cho biết: “Khi có Quyết định của tỉnh, huyện, xã phân ra hai diện bị thu hồi đất. Diện thứ nhất, có 49 hộ dân bị thu hồi đất vĩnh viễn để xây dựng các chân cột điện 309, 310, 311, 312. Tổng số đất bị thu hồi là 3.057m². Diện thứ hai là các hộ dân có tài sản, cây cối, hoa màu nằm trong hành lang an toàn lưới điện”. Tính đến thời điểm này, 100% các hộ dân thuộc diện thứ nhất đã nhận tiền đền bù. Ngày 6-4-2007, huyện Văn Lâm phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh cùng với đại diện các xã nằm trong Dự án tiến hành bàn giao đất cho đơn vị thi công.

Thế nhưng theo người dân thôn Tuấn Dị, Dự án được phê duyệt từ năm 2004, nhưng đến tháng 9-2007, huyện mới công khai bản đồ hành chính xã Trưng Trắc có đường điện đi qua. Ngày 17-10-2007, huyện và xã tổ chức họp dân phổ biến về chính sách, đơn giá đền bù nhưng ngay hôm sau (18-10-2007), Ban giải phóng mặt bằng đã tiến hành cho xây dựng cột 311. Ông Đỗ Thế Phả cho biết: “Để dựng cột, chúng tôi không chỉ thu hồi 3.057m² đất, mà còn mượn đất các hộ liền kề để hỗ trợ thi công. Những hộ dân bị thu hồi đất để dựng cột 311 không có ý kiến gì. Ý kiến phản đối chủ yếu là những hộ nằm trong hành lang an toàn lưới điện”. Ông Đỗ Thế Phả nhấn mạnh, năm 2006, các cơ quan chức năng tiến hành kiểm kê đất đai, hoa màu, cây cối. Khi đó áp giá đền bù của năm 2006 là 5.000 đồng/m². Người dân không đồng tình, nên phải dừng lại. Tháng 9-2007, tỉnh chỉ đạo kiểm kê lại và thực hiện theo Quyết định 02 về việc quy định mức giá đền bù khi bị thu hồi đất năm 2007. Nhưng Quyết định 02 không quy định về mức đền bù cho cây dong và cây sấu (hai cây chủ lực của địa phương). Ngày 5-11-2007, tỉnh mới tiến hành thẩm định lại, theo đó, giá đền bù cho cây dong là 25.000 đồng/cây, cây sấu là 3,5 triệu đồng/cây. Tuy nhiên, người dân vẫn chưa đồng ý với mức giá này.

Ông Khương Văn Khoái, trưởng thôn Tuấn Dị thừa nhận, diện tích đất ở chân cột, móng cột 309, 310, 311 người dân đã nhận tiền, riêng cột 311 việc mượn đất cũng hoàn tất. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, rất nhiều vấn đề người dân chưa hiểu, chưa rõ, nhưng chính quyền địa phương không giải thích để người dân hiểu, tự giác chấp hành. Nhiều người hoang mang, lo sợ đường dây 500KV chạy qua sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng. Hơn nữa, người dân còn tỏ ý nghi ngờ, khi thi công xong cột, chỉ kéo dây qua, việc áp giá đền bù không thoả đáng.

Việc lo lắng của người dân về an toàn lưới điện khi đường dây 500KV chạy qua là có cơ sở. Từ năm 2005, người dân đã có ý kiến thắc mắc về an toàn của đường điện nhưng mãi đến ngày 10-9-2007, Ban quản lý Dự án công trình điện miền Bắc, Tập đoàn Điện lực Việt Nam mới có văn bản 2082/CV-AMB-P6 trả lời đơn kiến nghị của các hộ dân khẳng định, không cho phép tồn tại nhà ở và công trình có người thường xuyên sinh sống, làm việc trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây diện trên không có điện áp từ 500KV trở lên. Cung theo văn bản hướng dẫn, chiều rộng hành lang đường dây 500KV được giới hạn bởi hai mặt thẳng đứng về hai phía của đường dây, song song với đường dây, có khoảng cách từ dây ngoài cùng về mỗi phía khi dây ở trạng thái tĩnh theo quy định là 7m. Vì vậy, tất cả các công trình, vật kiến trúc có người sinh sống đều phải di chuyển ra khỏi hành lang an toàn theo đúng quy định của pháp luật.

Vẫn biết, việc các hộ dân nằm trong hành lang an toàn lưới điện ở thôn Tuấn Dị phải di dời để bảo đảm tính mạng, sức khoẻ là cần thiết. Song, các cấp, các ngành ở địa phương cần rút kinh nghiệm, ngoài phổ biến, tuyên truyền để người dân hiểu và chấp hành thì khi tính giá đền bù ngoài việc đúng với quy định của Nhà nước cũng cần phải sát với thực tế địa phương, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp cho người dân, có như vậy mới tránh việc khiếu kiện, không làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Bài và ảnh: Nhóm phóng viên Phòng Bạn đọc và Cộng tác viên