QĐND - Theo đánh giá của Trung ương Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam (VAVA) về công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn cả nước thì tỉnh Thái Bình có tổ chức hội sớm nhất, có số nạn nhân và hội viên đông nhất, có quỹ “Hỗ trợ nạn nhân da cam” sớm nhất, chăm sóc nạn nhân tốt nhất và nhiều mô hình hay nhất… 

Trung tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị tặng quà nạn nhân chất độc da cam tại Hội nghị điển hình tiên tiến toàn quốc lần thứ II, Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam.  Ảnh: Thu Hương

 

Đi lên từ nỗi đau thương

Ngày 5-8, Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin tỉnh Thái Bình tổ chức mít tinh kỷ niệm 50 năm thảm họa da cam ở Việt Nam. Tại lễ mít tinh, nguyên Phó chủ tịch nước, Chủ tịch danh dự VAVA Nguyễn Thị Bình đánh giá: Thái Bình là tỉnh có đối tượng bị phơi nhiễm chất độc hóa học đông nhất cả nước với hơn 34.000 người; trong đó hơn 6.400 người đã chết, 19.600 người đang được hưởng chế độ trợ cấp… Từ khi thành lập đến nay, Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin tỉnh Thái Bình luôn đi đầu trong cả nước về công tác chăm sóc, hỗ trợ các hội viên và nạn nhân; có nhiều mô hình hay cần được nhân rộng…

Là một trong những người đầu tiên tham gia vận động thành lập VAVA, chứng kiến nỗi đau, sự mất mát và hoàn cảnh của hàng nghìn nạn nhân, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình từng nói: “…Nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam là những người nghèo nhất trong số những người nghèo; là những người đau khổ nhất trong những người đau khổ”. Lần này trở lại thăm những nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin của tỉnh Thái Bình, bên cạnh sự chia sẻ với những khó khăn mà các nạn nhân đang phải gánh chịu, nguyên Phó chủ tịch nước (năm nay đã bước sang tuổi 85) tỏ rõ sự hài lòng trước những đổi thay về điều kiện sống của các nạn nhân nhờ những mô hình và cách làm hết sức sáng tạo.  

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin tỉnh Thái Bình chia sẻ:

- Đúng như nhận xét của đồng chí Nguyễn Thị Bình, qua điều tra chúng tôi nhận thấy: Trong số 20.000 hội viên-nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn tỉnh, thì có hơn 90% sống trong đói khổ, bệnh tật. Theo đó, cùng với việc bắt tay vào xây dựng tổ chức cơ sở hội, chúng tôi đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia ủng hộ Quỹ “Hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam” của tỉnh (cũng là đầu tiên trong cả nước) và có các hình thức hỗ trợ khác giúp nạn nhân vượt qua khó khăn, phục hồi chức năng… Đến nay, 100% huyện, thành phố, xã, phường của tỉnh có cơ sở hội. Quỹ “Hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam” của tỉnh đã huy động được hơn 15 tỷ đồng từ các đơn vị, doanh nghiệp nhà hảo tâm… qua đó hỗ trợ 250 gia đình hội viên xây dựng, sửa chữa nhà ở; trợ cấp khó khăn cho 25.000 lượt hội viên; trao 300 xe lăn, 110 gường nằm, 150 quạt điện tặng các nạn nhân; phối hợp với các cơ sở y tế phẫu thuật, phục hồi chức năng cho hơn 100 lượt nạn nhân; dạy nghề và tìm việc làm cho hơn 1000 lượt hội viên… Đến nay, tỷ lệ hội viên nghèo ở Thái Bình chỉ còn khoảng 50%. 

Trẻ em bị ảnh hưởng chất độc da cam/đi-ô-xin đang được học tập, điều trị tại Trung tâm nuôi dưỡng trẻ em khuyết tật Đà Nẵng. Ảnh do VAVA cung cấp

 

Góp sức của cả cộng đồng

Một trong những thành công của tỉnh Thái Bình trong việc giúp đỡ, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin chính là việc phát huy được sức mạnh của cả cộng đồng. Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Xuyên thì thành quả mà Thái Bình đạt được trong thời gian qua chính là nhờ sự đoàn kết, ý thức tương trợ lẫn nhau của tất cả các thành phần trong xã hội. Người có điều kiện giúp người khó khăn; người biết nghề giúp người không biết; lương y giúp bệnh nhân…

Trong những ngày ở Thái Bình, chúng tôi gặp em Phạm Thái Hồng (sinh năm 1981, ở phường Lê Hồng Phong, TP Thái Bình), Chủ tịch Câu lạc bộ người khuyết tật TP Thái Bình. Do di chứng chất độc da cam từ người cha là một cựu chiến binh, Hồng bị bại liệt từ khi chưa đầy một tuổi, không thể đi lại được. Không cam chịu số phận, Hồng luôn tìm cách nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, 12 năm liền đạt danh hiệu học sinh giỏi. Dù thi đỗ vào Trường Đại học Luật, nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên Hồng không thể lên Hà Nội để theo học. Sau nhiều lần trăn trở suy nghĩ, được sự giúp đỡ, động viên của cộng đồng và gia đình, Hồng mở cửa hàng chuyên sản xuất, kinh doanh đồ trang sức. Với đôi tay khéo léo và sự sáng tạo, Hồng không ngừng học hỏi, làm ra nhiều sản phẩm trang sức độc đáo được đông đảo khách hàng ưa thích. Bên cạnh đó, với mong muốn giúp đỡ những người có cùng cảnh ngộ và mang tới cho họ sự lạc quan, niềm tin vào cuộc sống, Hồng thành lập câu lạc bộ dành cho những người khuyết tật và nạn nhân chất độc da cam; đồng thời kêu gọi tài trợ để câu lạc bộ dạy nghề, tạo công ăn việc làm cho họ. Đến nay, câu lạc bộ do Hồng làm chủ tịch đã dạy nghề cho hàng trăm lượt nạn nhân và giúp hàng chục nạn nhân có việc làm, thu nhập ổn định.

Cũng từ tình thương yêu những nạn nhân chất độc da cam, từ năm 2004 đến nay, lương y Nguyễn Văn Thiệu (79 tuổi, ở thôn An Phú, xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Phụ) đã tổ chức khám, phát thuốc miễn phí cho hàng nghìn lượt nạn nhân bị nhiễm chất độc da cam của tỉnh Thái Bình. Thậm chí, có những bệnh nhân bị di chứng nặng bởi chất độc da cam không thể tới khám bệnh được, ông Thiệu không quản đường xa đến tận nhà khám bệnh và phát thuốc miễn phí cho các nạn nhân.

Đặc biệt, một trong những mô hình mới đang phát huy hiệu quả và thu hút sự quan tâm của các nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin cả nước chính là Trung tâm tẩy độc của Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin TP Thái Bình. Đây cũng là trung tâm duy nhất cả nước hiện nay có chức năng khử độc tố đi-ô-xin cho các nạn nhân chất độc da cam.

Tìm hiểu về trung tâm này, chúng tôi được đồng chí Hồ Sĩ Hải, Phó chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin tỉnh Thái Bình cho biết: "Trung tâm thuộc Dự án "Cải thiện nâng cao sức khỏe cho nạn nhân chất độc da cam bằng phương pháp Hubbard" do VAVA và Tổ chức Vì cuộc sống châu Á-Thái Bình Dương (ABLE) đồng tài trợ. Sau đợt điều trị thành công đầu tiên cho 22 bệnh nhân là cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong bị nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin (tháng 1-2011), đến nay Trung tâm đã tiến hành thành công 6 đợt tẩy độc cho 117 người (72 nam, 45 nữ) là nạn nhân và người tự nguyện tham gia tẩy độc. Kết quả sau tẩy độc, hầu hết sức khỏe các bệnh nhân được cải thiện và nâng cao; một số người không thấy còn hiện tượng các bệnh mãn tính, tinh thần thoải mái, ăn ngủ tốt, sức khỏe tăng. Đặc biệt, nhiều người sau khi được tẩy độc đã quay trở lại tham gia lao động sản xuất. Hiện nay, Trung tâm tẩy độc của Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin TP Thái Bình đang được các tỉnh, thành hội trong nước và nhiều tổ chức quốc tế đến tham quan, học tập.

Trước những mô hình đang phát huy hiệu quả ở Thái Bình, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hoài Tuân, Ủy viên Ban chấp hành VAVA cho biết: Trung ương Hội đang đề nghị Nhà nước có chủ trương xây dựng thêm các trung tâm tẩy độc, phục hồi chức năng, dạy chữ, dạy nghề, tạo việc làm và nuôi dưỡng nạn nhân cô đơn không nơi nương tựa ở 3 miền (Bắc, Trung, Nam). Chủ trương trên cũng được xuất phát từ việc triển khai thí điểm trung tâm tẩy độc và một số mô hình hoạt động hiệu quả ở Thái Bình thời gian qua. Từ thực tế đó, chúng tôi cho rằng: Nếu địa phương nào cũng làm được như ở Thái Bình, chắc chắn điều kiện sống, sức khỏe của nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin trên cả nước sẽ được cải thiện đáng kể.

Phú Sơn