Thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và toàn quốc nói chung vẫn đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, đây cũng chính là thời điểm cần đưa chủ trương phát triển nhà cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội vào cuộc sống, nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Xung quanh vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi cùng Tiến sĩ Đỗ Thị Loan, Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh.

Dấu hiệu khởi sắc

-Bà có thể đánh giá sự thiệt hại của các nhà đầu tư tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn thị trường bất động sản “đóng băng”? Khó khăn của nhà đầu tư có ảnh hưởng như thế nào đối với thị trường tài chính?

- Nhà đầu tư phải đối mặt với các khoản vay đến hạn, áp lực lãi suất cao, tính thanh khoản thấp của bất động sản trong giai đoạn thị trường “đóng băng”, thiếu tiền mặt để thanh toán các khoản vay ngân hàng hay quay vòng vốn để tái đầu tư... Một số doanh nghiệp chấp nhận vay nóng để duy trì hoạt động của công ty.

Xây dựng nhà ở xã hội để kích cầu tiêu dùng. Ảnh minh họa

Tại Việt Nam, thị trường tài chính giữ vai trò cung một phần vốn vay cho chủ dự án, các nhà đầu tư vào bất động sản và khách hàng mua nhà. Những món nợ xấu, lãi suất cao khiến nhà đầu tư không thể trả lãi và cũng không muốn đi vay để đầu tư tiếp tục. Hoạt động đầu tư vào bất động sản giảm sút kéo theo những suy giảm trên thị trường tài chính. Khả năng huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán của doanh nghiệp bất động sản cũng vô cùng khó khăn. Ngoài ra, còn tác động mạnh đến thị trường vật liệu xây dựng, hiện giá xi măng, sắt, thép,… đã giảm đến 40-50%, nhiều nhà máy sản xuất thép có nguy cơ đóng cửa.

- Có thể nói thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh đã có dấu hiệu khởi sắc được chưa, thưa bà?

- Đã có những tín hiệu vui trên thị trường Thành phố Hồ Chí Minh như nhiều dự án đang tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ hoàn thành nhà mẫu, xây dựng móng công trình; một số dự án đã được tung ra bán, được công bố; chủ đầu tư hạ giá bán; nhiều khách hàng xếp hàng mua các căn hộ, các sàn giao dịch bất động sản đông khách trở lại… Những tín hiệu này báo hiệu thị trường bất động sản đang ấm dần lên nhờ chương trình kích cầu của Chính phủ, lãi suất huy động tiết kiệm và lãi suất cho vay đều giảm.

- Vừa qua, một số doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đã “đại hạ giá” nhiều sản phẩm. Qua đó, tính thanh khoản của một số dự án đã tăng lên đáng kể. Theo bà, việc đó có thể tác động tích cực tới thị trường bất động sản không?

- Nhờ giá vật liệu xây dựng giảm mạnh nên một số chủ đầu tư trong đó có Tập đoàn Hoàng Anh-Gia Lai đã hạ giá 40%, nhằm chia sẻ khó khăn tài chính với khách hàng và đẩy nhanh tiến độ thanh toán cũng như bán hàng tại một số dự án. Kết quả của việc giảm giá bán đã thu hút nhiều khách hàng đăng ký mua. Việc giảm giá này tác động mạnh đến thị trường, kéo theo nhiều chủ dự án khác cũng điều chỉnh giá bán theo chiều hướng giảm nhằm kích cầu và tăng tính thanh khoản. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho những người có nhu cầu nhà ở thực sự cũng như những nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt những người có thu nhập mức trung bình và ổn định có cơ hội tiếp cận nhà ở dễ dàng hơn so với trước đây.

Mỗi chủ đầu tư có một phương thức tiếp cận thị trường mục tiêu của mình nhằm khơi dậy niềm tin nơi khách hàng cũng như góp phần hâm nóng thị trường thời kỳ suy giảm. Theo tôi sự cộng hưởng giữa nỗ lực của chủ đầu tư, niềm tin của khách hàng và gói giải pháp hỗ trợ thị trường từ phía Chính phủ sẽ dần có tác động tích cực lên thị trường trên diện rộng.

Tiến sĩ Đỗ Thị Loan, Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà ở xã hội không vì mục đích lợi nhuận

- Bà đánh giá như thế nào về chủ trương phát triển nhà cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội?

- Tôi cho rằng, chủ trương phát triển nhà cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội là một “giải pháp kép” tại thời điểm này nhằm góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Theo thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 40% công nhân đang làm việc tại các doanh nghiệp, 15% số lao động làm việc trong khu vực quản lý nhà nước, lực lượng vũ trang, và 70% sinh viên học tập tại các trường đại học đang gặp khó khăn và có nhu cầu về nhà ở cũng như nơi lưu trú. Chủ trương này sẽ giải quyết và đáp ứng nhu cầu rất lớn về nhà ở cho người dân, từng bước giúp nâng cao chất lượng sống của đại đa số người thu nhập thấp ở đô thị.

- Để chủ trương đó nhanh chóng đi vào cuộc sống, chúng ta còn phải làm gì?

- Theo tôi, để có thể triển khai thành công chương trình nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố, cần có các giải pháp như sau:

Tìm kiếm và cương quyết thu hồi nhanh chóng quỹ đất công đang được sử dụng một cách lãng phí, cho thuê lại hoặc để trống. Sau đó, phân loại và chọn những khu đất thích hợp để quy hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp.

Giao cho công ty nhà nước hoặc tư nhân thực hiện các dự án này với mục đích phi lợi nhuận. Không được sử dụng lợi nhuận kiếm được từ việc thực hiện các dự án này để phát triển các dự án thương mại, chỉ được phép sử dụng vào việc tái đầu tư cho các dự án phát triển nhà ở xã hội.

Phải có cơ chế chính sách tài chính thật ưu đãi và hấp dẫn như miễn đóng tiền sử dụng đất, miễn thuế trước bạ… để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia chương trình này; thành lập quỹ phát triển nhà ở xã hội;...

Rút ngắn tối đa thời gian làm các thủ tục hành chính liên quan để có thể sớm triển khai thực hiện dự án. Nên xem xét và chọn lọc các đối tượng thụ hưởng loại hình nhà cho thuê, hoặc thuê – mua theo tiến độ thời gian. Ưu tiên cho những người làm việc lâu năm với thành tích tốt, có tiền để thuê nhà hoặc có thể tham gia chương trình thuê – mua.

- Bà có thể dự báo về thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và toàn quốc nói chung trong giai đoạn tới?

- Tôi cho rằng, từ nay đến cuối năm, thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh và toàn quốc sẽ khởi sắc bởi lẽ nhu cầu về nhà đất trong dân là rất lớn.

- Xin cảm ơn bà!

HUY ĐĂNG (thực hiện)