“Nếu như cuộc Cách mạng tháng Tám cách đây 64 năm đã giành chính quyền về tay nhân dân, thì việc xây dựng chính quyền điện tử hôm nay cũng là một cuộc cách mạng mới, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân”- Anh Nguyễn Dũng Tiến, một người dân mà chúng tôi gặp ở UBND quận Ngô Quyền, thành phố  Hải Phòng đã nói như vậy.

Bộ phận “một cửa” của quận Ngô Quyền cũng giống như các quận khác, nhưng giấy giao nhận hẹn ngày đến nhận kết quả lại khác, có gắn mã vạch. Người dân có thể ở nhà truy cập cổng thông tin của quận là có thể biết được hồ sơ của mình đang được xử lý đến đâu. Nếu không truy cập được mạng thì người dân có thể mang giấy giao nhận có gắn mã vạch lên UBND quận và soi vào máy tra cứu hồ sơ là có thể biết hiện trạng hồ sơ của mình đã xử lý đến đâu (ai làm, chậm hay nhanh, vướng mắc ở đâu…).

Mô hình chính quyền điện tử đang được triển khai tại quận Ngô Quyền đã làm nhiều người dân hài lòng. “Quan trọng nhất là người dân có thể kiểm tra được công việc của công chức, hạn chế được rất nhiều tiêu cực có thể phát sinh” – Anh Nguyễn Dũng Tiến nói với chúng tôi như vậy.

Tham quan việc xử lý hồ sơ cấp phép xây dựng qua “chính quyền điện tử”, chúng tôi thấy đơn của người dân kèm hồ sơ được nộp ở bộ phận “một cửa”.  Bộ phận này sẽ chuyển hồ sơ sang phòng quản lý đô thị xử lý, rồi chuyển xuống cho phường xác nhận và giải quyết các thủ tục. Sau đó phường sẽ chuyển về phòng quản lý đô thị để làm giấy cấp phép xây dựng trao cho người dân. Người dân và các cơ quan chức năng không phải đi lại trình bày, mà tất cả đều qua mạng Internet. Thông qua website riêng của quận, người dân cũng dễ dàng khai thác, tìm hiểu thông tin, thủ tục hành chính… Với 40 website thành phần (của các đơn vị phòng, ban của quận và của phường) được tích hợp nên mọi thông tin hoạt động của tất cả các đơn vị đều được cập nhật đầy đủ trên website của quận.

Có thể nói, việc xây dựng chính quyền điện tử của Việt Nam đã đặt được nền móng khá vững chắc từ trình độ tiếp nhận công nghệ thông tin của cán bộ công chức và người dân. Tỷ lệ hộ dân sử dụng Internet tăng lên nhanh chóng. Bắt đầu từ phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 4-2009, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức yêu cầu các thành viên Chính phủ phải sử dụng máy tính trong quá trình làm việc. Hình ảnh người đứng đầu Chính phủ trực tiếp sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc đã phát đi thông điệp quan trọng trong ứng dụng công nghệ thông tin đối với giới công chức, viên chức trên toàn quốc.

Theo kế hoạch, đến cuối tháng 9 này, Thủ tướng Chính phủ sẽ công bố công khai, minh bạch trên mạng Internet bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính tại 4 cấp chính quyền (sớm hơn dự kiến 14 tháng) và cách thức tiến hành những thủ tục đó, bất kỳ người nào muốn quan tâm đến thủ tục hành chính về lĩnh vực nào đều có thể vào xem và có thể tiến hành theo hướng dẫn. Đây sẽ là bước đột phá để Việt Nam xây dựng chính phủ điện tử và các địa phương xây dựng chính quyền điện tử.

Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc:  Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Ðề án đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý Nhà nước giai đoạn 2007 - 2010 (gọi tắt là Ðề án 30) là công khai trên mạng Internet các thủ tục hành chính đang được áp dụng; tiến hành rà soát để đơn giản hóa các thủ tục hành chính và các quy định có liên quan.

Theo các đồng chí lãnh đạo thành phố Hải Phòng thì việc xây dựng chính quyền điện tử như quận Ngô Quyền không phải là một việc quá khó với nhiều địa phương, bởi lẽ hầu hết các đơn vị hành chính cấp quận, huyện ở Hải Phòng và cả nước đều có các máy tính nối mạng. Số cán bộ được đào tạo về công nghệ thông tin cũng không ít.  Điều quan trọng là quyết tâm của những người lãnh đạo địa phương bởi lẽ thực thi chính quyền điện tử thì người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi, trong khi đó quyền lợi của một số cán bộ công chức bị ảnh hưởng, nhất là cơ chế “xin cho” bị chặn đứng ở nhiều khâu. Vì vậy vấn đề mấu chốt để xây dựng  chính quyền điện tử là người lãnh đạo phải gương mẫu, đi đầu, chú trọng tập huấn nghiệp vụ công nghệ thông tin  cho bản thân và công chức. Một vấn đề nữa cũng rất quan trọng đó là khả năng sử dụng của người dân. Nếu chỉ muốn nhanh chóng hình thành một chính quyền  điện tử để rồi người dân trong địa phương đó không biết sử dụng thì chính quyền điện tử cũng không có tác dụng tích cực.

Chính quyền điện tử, một cuộc cách mạng mới đang được phát triển ở khắp các địa phương trong cả nước với mục tiêu sẽ làm cho người dân thuận lợi hơn trong quan hệ với các cấp chính quyền, chính quyền các cấp gần dân hơn, phục vụ  nhân dân tốt hơn.

ĐỖ PHÚ THỌ