Làng định cư vào xuân

Bản Đoàn Kết (huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên) đang được xây dựng nhờ công sức của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên (ảnh; Phú Sơn)

Tại làng San II, bản định cư của 54 hộ đồng bào dân tộc Giáy mới chuyển về cách đây 2 năm, nhường đất cho công trình thủy lợi Quang Kim. Chỉ trong thời gian ngắn mà Làng San II đã mang vóc dáng một khu dân cư sầm uất với đủ các điều kiện: điện, nước, nhà văn hóa... Khung cảnh thiên nhiên ở đây thật hữu tình với một bên là dãy núi chạy dài và một bên là con suối làng San trong xanh dẫn về cánh đồng Thanh Kim rộng lớn. Không khí đón Tết dường như hiện rõ hơn khi cánh hoa đào chúm chím nở, trên các ngả đường mới mở về 3 thôn bản còn đỏ tươi màu đất, từng tốp bà con đi chợ ríu rít nói cười, phấn khởi mua sắm chuẩn bị cho một cái Tết thật vui vẻ đủ đầy.

Ông Sần Quáng, trưởng Ban Dân tộc tỉnh Lào Cai cho biết: Năm 2006, Lào Cai đã chi hơn 10 tỷ đồng vào các chương trình: sắp xếp dân cư; 134; định canh định cư; hỗ trợ hộ dân tộc đặc biệt khó khăn; ổn định dân di cư tự do... Gần 3.000 lượt hộ đã có cuộc sống ổn định trên quê hương mới. Đây là nỗ lực rất lớn của tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn này. Năm 2007, nhu cầu sắp xếp ổn định dân cư tiếp tục với mục tiêu sắp xếp lại ít nhất 5 cụm dân cư để lấy quỹ đất phát triển sản xuất, xây dựng cơ bản phát triển kinh tế - xã hội và phòng tránh thiên tai.

Cũng giống như Quang Kim và nhiều xã khác của huyện Bát Xát, các làng định cư Nậm Sò (huyện Bảo Thắng), thôn Hang Đá, xã Tả Thàng, Na Lốc Cốc Phương (huyện Mường Khương), xã Cốc Ly (huyện Bắc Hà), thôn Hát Tình, Văn Sơn (Văn Bàn), Nậm Sài, Bản Hồ (Sa Pa), Cán Cấu, Lùng Sui (Si Ma Cai) đều có thêm nhiều thôn, nhiều điểm dân cư được thành lập. Dù làng cũ, làng mới các thôn định cư đều rộn ràng không khí chuẩn bị đón Xuân mới.

Ở xã Bản Qua, huyện Bát Xát có 3 thôn mới đang canh tác trên dải đất màu mỡ ven biên giới. Trước khi về đây, các hộ này nằm trong vùng có nguy cơ xảy ra thiên tại hoặc ở nơi dân cư mật độ quá đông, thiếu đất sản xuất, nay được sắp xếp về nơi ở mới tái định cư. Nhờ chăm chỉ sản xuất, nhiều hộ đã trở nên giàu có. Bí thư Đảng bộ xã Bản Qua cho chúng tôi biết: Đảng và chính quyền xã thực hiện chủ trương di giãn dân phát triển vùng kinh tế biên giới gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc phòng. Đến nay cuộc sống của nhân dân ở đây đã ổn định, không khí đón năm mới tràn ngập khắp bản Mông. Cũng nhờ triển khai chương trình này mà huyện Bảo Yên đã mở rộng được vùng nguyên liệu giấy, quy hoạch được vùng cây ăn quả trên cơ sở những giống cây quý của địa phương và nhập từ nơi khác về giúp cho đồng bào có thêm nhiều hàng hóa nông sản trao đổi trên thị trường. Còn ở huyện vùng cao Si Ma Cai, nơi có diện tích đất canh tác tính theo đầu người thấp nhất tỉnh, trình độ canh tác lạc hậu, dân cư thưa thớt, việc xây dựng được quy hoạch vùng sản xuất hợp lý, sắp xếp dân cư đến nơi ở thuận tiện, tập trung để đầu tư có hiệu quả là việc làm hết sức khó khăn và bức thiết. Bằng quyết tâm lớn của Đảng bộ và chính quyền địa phương với những chính sách hợp lòng dân, Si Ma Cai đã kết hợp có hiệu quả việc xây dựng quy hoạch sản xuất gắn với chương trình chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp nông thôn.

Vẫn là những cây trồng truyền thống như lúa, ngô, đậu tương, chè... nhưng được trồng bằng giống mới, bằng kỹ thuật chăm sóc mới, bằng thâm canh tăng vụ, kết hợp với phát triển chăn nuôi, đời sống của đồng bào vùng định cư cũ và tái định cư mới đã ổn định nhanh và bứt phá đi lên làm giàu. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng Đảng bộ, chính quyền huyện Si Ma Cai quyết không để hộ dân nào không có Tết. Những làng định cư nay đã yên ổn làm ăn với đầy đủ điện, nước, nhà văn hóa và đường giao thông thuận tiện. Ông Lự Seo Lao, Chủ tịch xã Mản Thẩn, huyện Si Ma Cai cho biết, hơn hai chục hộ dân được sắp xếp đến nơi ở mới trong năm qua nay đã ổn định, bà con chuẩn bị đón Xuân mới.

Về nơi ở mới xa bản, gia đình anh Cư A Hòa được bố trí ở ngay cạnh đường giao thông, cùng với hơn một chục nhà khác lập thành một cụm dân cư khá đông đúc. Ngôi nhà ngói vừa hoàn thành dường như đẹp hơn bởi được trang trí để đón Tết. Anh Hòa bày tỏ niềm vui: "Tuy mới về, nhưng mình thấy ở đây vui lắm, xuống chợ cũng tiện. Tết này nhà mình không mổ lợn nhưng vẫn thấy vui hơn mọi năm".

LỤC VĂN TOÁN