Nhiều dự án, công trình đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng được triển khai đã đem lại những hiệu quả thiết thực cho kinh tế-xã hội ở tỉnh nghèo Hà Giang. Nhưng bên cạnh đó cũng xuất hiện không ít dự án, công trình sai phạm nghiêm trọng làm cho vùng đất này đã khó lại càng khó hơn.

Nhiều vi phạm bị phát hiện

Chúng tôi đã tìm hiểu và có thông tin về sai phạm của nhiều công trình đầu tư xây dựng ở các huyện của tỉnh Hà Giang. Dưới đây là một số trường hợp mới bị phát hiện trong năm 2007.

Bằng Lang... không bằng lòng: Công trình đường giao thông Tân Trịnh (do Công ty TNHH Sơn Hà thi công) và công trình thủy nông thôn Hạ của xã Bằng Lang (do Công ty TNHH Sơn Lâm thi công) đều thuộc huyện Quang Bình được đầu tư từ nguồn vốn xây dựng cơ bản tập trung do UBND huyện Bắc Quang làm chủ đầu tư. Tổng dự toán được duyệt của công trình đường giao thông Tân Trịnh là 5.481.640.000 đồng và công trình thủy nông thôn Hạ là 4.985.180.000 đồng. Qua thanh tra của cơ quan chức năng đã phát hiện từ hai công trình này nhiều sai phạm với tổng số tiền 376.659.892 đồng, hành vi sai phạm chủ yếu do quyết toán tăng khối lượng thi công. Riêng công trình đường giao thông Tân Trịnh được đầu tư với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm (ngân sách Nhà nước 70%, nhân dân đóng góp 30%); giá trị khối lượng thiếu hụt so với hoàn công quyết toán 282.965.235 đồng, gây nhiều bất bình trong cán bộ, đảng viên và người dân địa phương.

Không đủ khối lượng vẫn quyết toán: Công trình đường Nậm Ty-Thông Nguyên và công trình đường vào 3 xã bờ Nam sông Chảy (Sán Xả Hồ, Pờ Ly Ngài, Nàng Đôn) ở huyện Hoàng Su Phì được triển khai với số tiền lớn, nhưng trong quá trình thi công cũng bộc lộ sai phạm ở nhiều khâu. Đặc biệt, nổi lên tình trạng không bảo đảm khối lượng thi công nhưng vẫn được quyết toán. Số tiền mà cơ quan chức năng yêu cầu phải thu hồi nộp vào ngân sách Nhà nước của hai công trình trên là 633.901.045 đồng, trong đó công trình đường vào 3 xã bờ Nam sông Chảy do Công ty Đầu tư xây dựng và phát triển kỹ thuật hạ tầng Sơn Vũ thi công số tiền sai phạm lên đến 464.412.333 đồng.

Sai phạm kinh tế ở Phòng Kinh tế: Tại Phòng kinh tế và Ban quản lý dự án 661 huyện Xín Mần cũng xảy ra khá nhiều vi phạm liên quan đến hoạt động kinh tế, triển khai các dự án trong huyện. Trong tiếp nhận, quản lý sử dụng và quyết toán các nguồn kinh phí 2 năm 2004-2005; việc cấp phát kinh phí, giống, phân bón; phát tiền chăm sóc, khoanh nuôi bảo vệ rừng; sửa chữa công trình nâng cấp thủy nông thôn Cốc Chứ, xã Chế Là và công trình khắc phục lũ lụt thủy lợi thôn Khâu Rom, xã Quảng Nguyên... ở đây đều phát hiện các sai phạm, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và tiền của nhân dân với số tiền hàng trăm triệu đồng. Đơn cử, trong việc cấp tiền chăm sóc, khoanh nuôi, bảo vệ rừng năm 2005, Ban Quản lý dự án 661 đã thiếu trách nhiệm dẫn đến tình trạng một số xã nhận tiền nhưng sử dụng sai mục đích hoặc chưa chi trả cho dân. Như xã Nàn Xỉn, nhận 117.420.600 đồng nhưng mới chỉ trả cho dân 43.530.000 đồng, còn lại sử dụng vào việc khác, trong đó ông Kháy là cán bộ khuyến nông xã giữ 8.670.000 đồng.

Xử lý nghiêm minh để đủ sức ngăn đe

Đối với những địa phương nghèo ở các huyện Xín Mần, Hoàng Su Phì, Quang Bình, thì sai phạm trên là rất lớn ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển KT-XH của địa phương. Nguy hại hơn nó còn ảnh hưởng đến kỷ cương phép nước. Chẳng hạn, như công trình nâng cấp thủy nông thôn Cốc Chứ, công trình khắc phục lũ lụt thủy lợi thôn Khâu Rom đều thi công không đúng thiết kế kỹ thuật, quyết toán tăng khối lượng so với khối lượng thực tế thi công; riêng công trình thủy lợi thôn Cốc Chứ thi công thiếu chiều cao đập đầu mối, bê tông bọc đập không có cốt thép, giá trị quyết toán tăng… hiện công trình đã bị hư hỏng nặng, không sử dụng được! Điều đáng nói là những sai phạm trên thường xảy ra ở tất cả các khâu của quá trình triển khai thực hiện các công trình, dự án liên đới đến trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị giám sát, đơn vị thi công diễn ra trong thời gian dài nhưng chậm bị phát hiện, xử lý. Thậm chí, có công trình cơ quan có trách nhiệm đã chỉ đạo phải sửa chữa, khắc phục nhưng các ngành, các cấp bên dưới vẫn tìm cách lẩn tránh, không thực hiện. Đơn cử tại công trình đường giao thông Tân Trịnh, quá trình thi công phát sinh nhiều hạng mục ngoài thiết kế, UBND tỉnh đã có ý kiến chỉ đạo bằng văn bản, nhưng cấp dưới và đơn vị thi công vẫn không xem xét thực hiện.

Từ những thông tin vừa nêu, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng, cơ quan pháp luật của tỉnh Hà Giang cần khẩn trương làm rõ những vi phạm trong các công trình trên, có hình thức xử lý nghiêm minh về Đảng, chính quyền, thậm chí cả bằng pháp luật hình sự những cá nhân, tập thể liên quan; thu hồi các khoản kinh tế bị thất thoát, chiếm dụng trái phép trả lại cho Nhà nước và nhân dân. Chúng ta đã và sẽ còn phải tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế-xã hội các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, cần rút kinh nghiệm sâu sắc để có biện pháp phòng, chống hiệu quả, kiên quyết không để tái diễn những sai phạm như trên.

PHẠM VĂN HUẤN