Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ tốt nghiệp lần 1 năm 2008 của giáo dục THPT là 75,96%, tăng hơn kỳ thi lần 1 năm 2007 là 9,24%. Thế nhưng trên cả nước vẫn còn gần 250.000 thí sinh phải quay về trường phổ thông để ôn tập chờ thi tốt nghiệp THPT lần 2. Đối với những thí sinh này, cơ hội thi vào các trường ĐH, CĐ năm nay sẽ không còn nên cơ hội lựa chọn sẽ tập trung vào các trường TCCN, những trường không giới hạn chỉ tiêu tuyển sinh để học nghề.

Thời hạn tuyển sinh đối với thí sinh đăng ký vào các trường TCCN sẽ kéo dài từ tháng 8 tới tháng12-2008. Đây là điều kiện vô cùng thuận lợi cho các thí sinh để tìm hiểu, lựa chọn cho mình một ngành nghề đào tạo phù hợp. Đặc biệt, với những thí sinh trượt tốt nghiệp lần một, không còn cơ hội dự thi vào các trường ĐH, CĐ năm nay thì chỉ còn lựa chọn tốt nhất là đăng ký dự thi TCCN 2008.

Học nghề sẽ giúp nhiều bạn trẻ tìm được việc làm có thu nhập ổn định.

Trao đổi với chúng tôi, PGS.TS Dương Đức Lân-Phó tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề cho biết: “Mặc dù nền kinh tế nước ta đang trong giai đoạn phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cần rất nhiều lao động có trình độ tay nghề cao, đủ khả năng vận hành các máy móc, thiết bị tiên tiến, nhưng đa số học sinh sau khi tốt nghiệp THPT đều muốn vào học đại học. Sự lựa chọn vào các trường dạy nghề chỉ là lựa chọn cuối cùng của nhiều học sinh”.

Ông Lân cho biết thêm, suy nghĩ của học sinh nước ta đang khác với học sinh các nước đang phát triển đó là việc lựa chọn học lên CĐ, ĐH hay học nghề. Tại nhiều nước phát triển trên thế giới, việc học nghề được mọi người quan tâm, chú trọng. Ví dụ, tại Phần Lan, tỉ lệ học sinh lựa chọn học nghề là 80%. Tại CHLB Đức, rất đông thanh niên thích học nghề, vì thời gian học nghề ngắn, dễ dàng hơn, không vất vả như học tập nghiên cứu ở đại học, mà lại nhanh có thu nhập, chuyển đổi nghề cũng dễ dàng. Tại Mỹ, người thợ điện, thợ xây, thợ mộc, thợ sửa chữa ống nước, thợ cơ khí, thợ sửa chữa ô tô, thợ có tay nghề cao trong các nhà máy... đều có tiền lương không thua một tiến sĩ mới ra trường (lương một tiến sĩ mới tốt nghiệp, đi dạy đại học khoảng 40.000 đến 50.000USD một năm, lương của một thợ điện khoảng 25USD một giờ, một năm làm 1.800 giờ tức 45.000USD) và gấp đôi số lương của một người lao động không có chuyên môn khoảng 20.000USD một năm. Còn ở nước ta, do quá coi trọng bằng cấp nên các bậc làm cha làm mẹ đều mong muốn con cái mình sẽ thành tài. Có nhiều người, vì danh dự, sợ thua bạn bè, đồng nghiệp hay vì rất nhiều các lý do khác mà họ đặt cho con cái những áp lực nặng nề là phải học hết phổ thông, phải vào được đại học bằng mọi giá mà không cần biết khả năng và trình độ con cái mình như thế nào. Hậu quả là nhiều người bị rơi rụng trong quá trình học tập, nhiều người tốt nghiệp nhưng năng lực yếu, không tìm được việc làm, phải đi làm “thợ”, nhưng làm thợ cũng không bằng người học nghề tại các trường nghề vì thiếu những kỹ năng lao động nghề nghiệp cần thiết.

Hiện nay với 656 trung tâm dạy nghề, 180 trường trung cấp nghề và 62 trường cao đẳng nghề, dự kiến đến 2010 quy mô tuyển sinh đạt 7,5 triệu người, đến 2020 đạt 21 triệu người. Nhiều ngành nghề mới, theo chuẩn của khu vực và thế giới cũng đang được giảng dạy trong các trường dạy nghề như nhóm nghề cơ khí, động lực; nhóm nghề công nghệ ô tô, nhóm nghề điện, điện tử; nhóm nghề công nghệ thông tin; nhóm nghề xây dựng, nhóm nghề mộc - mỹ nghệ, nhóm nghề du lịch - dịch vụ… trong đó có nhiều nghề đã đạt giải cao trong Hội thi tay nghề ASEAN tổ chức tại Bru-nây.

Thiết nghĩ, các em học sinh hãy căn cứ vào khả năng học tập của mình mà lựa chọn con đường cho phù hợp. Cần phải gạt bỏ tư tưởng người giỏi mới học tại các trường ĐH, CĐ, còn người học lực kém mới phải chọn học nghề. Bởi làm nghề giỏi thì tương lai cũng không thua kém những người theo đuổi con đường nghiên cứu, học tập tại các trường đại học. Hơn nữa, dạy nghề đang được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Quy mô, ngành nghề đào tạo tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu về lao động cho các khu công nghiệp, các vùng kinh tế động lực và xuất khẩu lao động.

Bài và ảnh: Cù Thu Hương