Cùng với Nghị quyết 30a, Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 được xây dựng theo Nghị quyết 24 của Chính phủ được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới để đẩy mạnh công cuộc hiện đại hóa, công nghiệp hóa nông nghiệp-nông thôn. Mục tiêu phấn đấu là đến năm 2020, lao động trong nông nghiệp còn dưới 30% (hiện nay khoảng hơn 50%) lao động xã hội, hơn 50% lao động nông thôn được qua đào tạo góp phần cơ bản xây dựng một bộ mặt nông nghiệp-nông thôn Việt Nam ngày càng hoàn  chỉnh...

Bám sát thực tế

Người nông dân là đối tượng có nhiều khó khăn về kinh tế cần được hỗ trợ dạy nghề. Ảnh: Trọng Hải

Theo ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) thì nước ta với đặc thù là một nước lao động tập trung chủ yếu ở nông thôn (khoảng 67%), lao động trong lĩnh vực nông nghiệp khá cao (hơn 50%), do đó cung ứng một số lượng lao động rất lớn trong thời gian nông nhàn. Tuy nhiên những lao động nông nghiệp này chủ yếu chỉ tham gia các công việc lao động phổ thông, làm việc tại các làng nghề hoặc ra thành phố làm thêm với những khoảng thời gian và tính chất công việc mùa vụ. Điều này khiến cho hiệu quả sức lao động và lợi ích kinh tế đều thấp và về cơ bản thực trạng nông nghiệp-nông thôn vẫn chỉ thuần túy theo kiểu truyền thống. Thực tế cho thấy là hiện nay mỗi năm nhu cầu tuyển dụng lao động ở các khu công nghiệp, khu chế xuất trong nước và nhu cầu xuất khẩu lao động đi nước ngoài có thể cần đến hàng trăm nghìn lao động. Tuy nhiên, số lao động ở nông thôn dù dồi dào nhưng không đáp ứng được yêu cầu công việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và không có nghề cơ bản. Chính vì vậy chúng ta lãng phí một thị trường lao động rộng lớn và mất đi nguồn thu không nhỏ cho chính người lao động và ngân sách quốc gia.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế và thực hiện theo tinh thần Nghị quyết Trung ương VII (khóa X) về nông nghiệp, nông dân và nông thôn, Chính phủ đã giao cho 3 bộ thực hiện xây dựng đề án với 3 hợp phần gồm: Dạy nghề cho nông dân trực tiếp sản xuất nông nghiệp hiện đại do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì; Dạy nghề cho nông dân và con em nông dân để chuyển dịch cơ cấu lao động và xuất khẩu lao động do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội chủ trì; Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã do Bộ Nội vụ chủ trì.

Từ tổng quát đến cụ thể

Ông Nghiêm Trọng Quý, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội cho biết, mục tiêu tổng quát của đề án là bình quân hằng năm đào tạo nghề cho khoảng 1 triệu lao động nông thôn, trong đó bồi dưỡng, đào tạo cho 100.000 cán bộ, công chức xã. Giai đoạn 2009-2010, thực hiện Dự án Tăng cường năng lực dạy nghề sẽ đào tạo khoảng 800.000 lao động nông thôn. Đồng thời đề án sẽ khảo sát nhu cầu sử dụng lao động qua đào tạo nghề trong các ngành kinh tế, vùng kinh tế để xây dựng kế hoạch đào tạo nghề cho lao động nông thôn giai đoạn 2010-2020. Ngoài ra chương trình sẽ thực hiện thí điểm mô hình dạy nghề cho khoảng 18.000 lao động nông thôn với 50 nghề đào tạo và đặt hàng dạy nghề cho 12.000 người thuộc diện hộ nghèo, người dân tộc thiểu số, lao động nông thôn bị thu hồi đất canh tác và gặp khó khăn về kinh tế.

Cũng theo ông Nghiêm Trọng Quý, mục tiêu cụ thể của đề án là giai đoạn 2011-2015 sẽ đào tạo nghề cho 5.200.000 lao động nông thôn. Trong đó có khoảng 500.000 lượt cán bộ, công chức xã được bồi dưỡng và 4.700.000 lao động học nghề với tỉ lệ 35% học nghề nông nghiệp và 65% học nghề phi nông nghiệp, tỉ lệ có việc làm sau học nghề tối thiểu là 70%. Giai đoạn 2016-2020, đề án sẽ đào tạo nghề cho 6.000.000 lao động nông thôn. Trong đó sẽ bồi dưỡng cho 500.000 lượt cán bộ xã, dạy nghề cho 5.500.000 lao động nông thôn với tỉ lệ 26% học nghề nông nghiệp và 64% học nghề phi nông nghiệp, tỉ lệ có việc làm sau học nghề tối thiểu là 80%.

Để đạt được các mục tiêu đề ra, đề án đã đưa ra 5 nhóm giải pháp được cụ thể hóa bằng 13 hoạt động gồm 8 hoạt động dạy nghề và 5 hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xã. Trọng tâm của đề án sẽ là giải pháp sửa đổi, bổ sung các chính sách đối với người học nghề; chính sách đối với giáo viên, giảng viên và chính sách đối với cơ sở đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

HOÀNG TRƯỜNG GIANG