Đối tượng nào sẽ được tăng lương?

Sau khi Báo Quân đội nhân dân đăng tin từ 1-5-2009, lương tối thiểu chung sẽ tăng thêm 110.000 đồng/tháng, nhiều bạn đọc của báo đã viết thư, gọi điện, gửi thư điện tử... đến hỏi thêm về đối tượng được điều chỉnh lương trong đợt này. Mức độ điều chỉnh ra sao? Tiền lương của cán bộ quân đội sắp tới sẽ như thế nào? Lương tăng có kéo theo giá tăng?...

Đáp ứng yêu cầu của bạn đọc, chúng tôi đã tới một số cơ quan chức năng, tìm hiểu một số văn bản quy phạm pháp luật với hy vọng có thể giải đáp được thắc mắc của bạn đọc.

Lương của cán bộ, công chức, viên chức sẽ tăng thêm hơn 20%

Theo Nghị định số 33/2009/NĐ-CP ngày 6-4-2009 của Chính phủ thì từ ngày 1-5-2009 mức lương tối thiểu chung sẽ là 650.000 đồng/tháng, tăng hơn 20% so với mức lương tối thiểu chung cũ (540.000 đồng/tháng). Mức lương tối thiểu chung quy định tại Nghị định này áp dụng đối với cơ quan Nhà nước, lực lượng vũ trang, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; đơn vị sự nghiệp của Nhà nước; đơn vị sự nghiệp của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; đơn vị sự nghiệp ngoài công lập được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật; công ty được thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Nhà nước; công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ được tổ chức quản lý và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.

Lương của cán bộ, công chức, viên chức được tính theo hệ số lương tối thiểu chung, do đó mức lương mới nhận sẽ tăng thêm hơn 20% so với lương hiện hành.

Các cơ quan chức năng của Nhà nước đã chuẩn bị sẵn sàng để từ tháng 5, cán bộ, công chức, viên chức được nhận lương mới. Ảnh: Hoàng Nhàn

Theo quy định của Bộ luật Lao động: Mức lương tối thiểu chung là mức lương tối thiểu để trả công cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường. Mức lương tối thiểu chung được điều chỉnh tùy thuộc vào mức tăng trưởng kinh tế, chỉ số giá sinh hoạt và cung cầu lao động theo từng thời kỳ. Từ năm 2000 đến nay, mức lương tối thiểu chung đã nhiều lần thay đổi: 180.000 đồng/tháng (áp dụng từ 1-1-2000), 210.000 đồng/tháng (từ 1-1-2001), 290.000 đồng/tháng (từ 1-1-2002), 350.000 đồng/tháng (từ 1-10-2005), 450.000 đồng/tháng (từ 1-10-2006), 540.000 đồng/tháng (từ 1-1-2008) và 650.000 đồng/tháng (áp dụng từ 1-5-2009).

Vì sao chỉ tăng thêm 5% mức lương hưu?

Theo Nghị định 34 của Chính phủ, từ ngày 1-5-2009 sẽ tăng thêm 5% mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng đối với các đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng cán bộ, công chức, công nhân, viên chức và người lao động; quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hàng tháng; cán bộ xã, phường, thị trấn… hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng; người hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng; người đang hưởng trợ cấp hằng tháng; quân nhân đã phục viên, xuất ngũ đang hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng… Sở dĩ chỉ tăng thêm 5% mức lương, trợ cấp cho các đối tượng nói trên vì theo giải thích của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, tháng 10-2008, đã tăng trước 15% cho đối tượng này. Bây giờ tăng thêm 5% nữa mức tăng sẽ là hơn 20,15%. Như vậy, nếu tính ra thì cán bộ hưu trí, người có công, người hưởng trợ cấp có mức tăng cao hơn đối tượng cán bộ, công chức, viên chức đang công tác.

Tuy nhiên, theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, với mức tăng lương và trợ cấp hơn 20% cũng chỉ bù đắp được một phần tương đương mức trượt giá của năm 2008 bởi cả năm 2008, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng hơn 20%. Như vậy, thu nhập thực tế của cán bộ công chức, người hưởng lương hưu, hưởng trợ cấp… sau thời điểm tăng (1-5-2009) vẫn thấp hơn thời điểm 1-1-2008. Thế nhưng, trong bối cảnh các nguồn thu ngân sách bị giảm sút do sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn, thị trường xuất khẩu bị hạn chế, giá dầu thô sụt giảm, hoãn, giãn, giảm nhiều loại thuế …, việc quyết định tăng mức lương tối thiểu chung đối với cán bộ, viên chức, lực lượng vũ trang, người lao động trong khu vực Nhà nước cũng như tăng mức lương hưu, trợ cấp đã thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực lớn của Chính phủ trong việc chăm lo cho người dân, bảo đảm an sinh xã hội.

Lương cán bộ trong quân đội sẽ được điều chỉnh như thế nào?

Quan điểm của Chính phủ về tiền lương của lực lượng vũ trang đã thể hiện trong Tờ trình của Chính phủ trước Quốc hội khóa XI: "Tiền lương và phụ cấp của lực lượng vũ trang phải phản ánh được mức độ phức tạp, tính chất, đặc điểm, nhiệm vụ, trách nhiệm cống hiến của lực lượng vũ trang là "một ngành lao động đặc biệt", vì vậy có bảng lương riêng và giữ mức ưu đãi so với cán bộ công chức như hiện nay".

Theo Nghị định 204 của Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang thì hệ số lương (so với lương tối thiểu chung) của sĩ quan quân đội ở một số cấp bậc như sau: Cấp thiếu úy là 4,2 (có nghĩa là gấp 4,2 lần lương tối thiểu chung), cấp trung úy là 4,6, cấp thượng úy là 5,0, cấp đại úy là 5,4, cấp thiếu tá là 6,0, cấp trung tá là 6,6, cấp thượng tá là 7,3, cấp đại tá là 8,0.

Tổng mức lương và phụ cấp của sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương bằng 1,8 lần, của quân nhân chuyên nghiệp bằng 1,7 lần so với tổng mức lương và phụ cấp của cán bộ, công chức, viên chức tương đương; công nhân viên quốc phòng xếp lương như công nhân viên Nhà nước và hưởng phụ cấp phục vụ quốc phòng. Binh sĩ không quy định chế độ tiền lương mà thực hiện chế độ ăn định lượng và phụ cấp sinh hoạt phí theo cấp hàm. Như vậy, nếu theo Nghị định 33 của Chính phủ về điều chỉnh mức lương tối thiểu chung thì từ 1-5-2009, dự kiến tiền lương hằng tháng (chưa kể tới các khoản phụ cấp theo lương tăng) của cấp thiếu úy sẽ tăng thêm 462.000 đồng, của cấp thiếu tá tăng thêm 660.000 đồng, cấp đại tá tăng thêm 880.000 đồng.

Thực tế hiện nay, đời sống của cán bộ, chiến sĩ trong quân đội vẫn còn rất nhiều khó khăn. Trong khi đó, cán bộ quân đội ở cơ sở gần như không có ngày nghỉ, giờ nghỉ, không có khái niệm thu nhập ngoài lương. Vì vậy, trong lộ trình cải cách tiền lương sắp tới, dư luận mong muốn cần phải có chế độ ưu đãi hơn nữa đối với cán bộ quân đội.

Việc tăng lương lần này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến giá cả

Đó là khẳng định của các chuyên gia kinh tế, các nhà quản lý về lao động-tiền lương của Việt Nam. Bởi lẽ, cả nước chỉ có khoảng 8 triệu người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Số này quá nhỏ so với 46 triệu lao động trên cả nước. Mặt khác, mức tăng lương này cũng chỉ bù đắp được một phần tương đương mức trượt giá của năm 2008. Theo Nghị định 33, kinh phí thực hiện mức lương tối thiểu chung quy định tại Nghị định này đối với các đối tượng do ngân sách Nhà nước bảo đảm từ các nguồn: Tiết kiệm 10% chi thường xuyên (trừ tiền lương và các khoản có tính chất lương) đối với từng cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp thuộc các Bộ, cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đối với các đơn vị sự nghiệp có thu, sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ. Riêng các đơn vị sự nghiệp thuộc ngành y tế sử dụng tối thiểu 35% số thu để lại theo chế độ (sau khi trừ chi phí thuốc, máu, dịch truyền, hóa chất, vật tư tiêu hao, vật tư thay thế). Sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ của các cơ quan hành chính có thu. Sử dụng 50% số tăng thu ngân sách địa phương... Chính vì vậy, việc tăng lương sẽ không ảnh hưởng nhiều đến lạm phát.

Đề phòng tình trạng "té nước theo mưa", khi lương tăng, giá các loại hàng hóa và dịch vụ sẽ tăng theo, Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm sự bình ổn của thị trường, đồng thời kích cầu hợp lý, xử lý nghiêm các trường hợp tăng giá bất hợp lý.

ĐỖ PHÚ THỌ