Doanh nghiệp lẩn tránh vì ngại "tốn kém"

Ao cá nhà chị Thu-nơi tiếp nhận nước thải "đã qua xử lý" của khu công nghiệp.

Khu công nghiệp Khai Quang (phường Khai Quang, thành phố Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc) có tổng diện tích 275ha, cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Hơn nữa, do nằm ở vị trí khá thuận lợi về giao thông, cộng với nhiều chính sách ưu đãi từ phía tỉnh nhà nên khu công nghiệp đã thu hút được nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đến đầu tư. Hiện nay, toàn khu đã có 39 doanh nghiệp đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực với gần 10.000 nhân công. Tính đến hết năm 2006, tổng doanh thu của các doanh nghiệp đạt 85,2 triệu USD và 13,5 tỷ VND, nộp ngân sách tỉnh hàng trăm tỷ đồng… Có thể nói, khu công nghiệp Khai Quang đã và đang đóng góp rất lớn vào sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, góp phần tích cực xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh công nghiệp.

Tuy nhiên, có một thực tế là nhiều doanh nghiệp chỉ lo tìm kiếm lợi nhuận mà coi nhẹ vấn đề bảo vệ môi trường. Theo thống kê chưa đầy đủ, tổng lượng nước thải công nghiệp mà các doanh nghiệp trong khu công nghiệp thải ra khoảng 6.570m³/ngày đêm. Trong đó, một lượng lớn nước thải của các doanh nghiệp sản xuất gạch, cơ khí, dược phẩm, mỹ phẩm, giấy ráp… chứa nhiều kim loại nặng, hóa chất độc hại… gây hại cho môi trường và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Hiện nay không ít doanh nghiệp vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Một số doanh nghiệp có nhưng vì nhiều lý do khác nhau, hoạt động không hiệu quả, nước sau khi được “xử lý” thường không đạt yêu cầu… Tất cả lượng nước thải theo hệ thống cống dẫn được đổ thẳng ra ngoài, “vô tư” chảy vào đồng ruộng, ao hồ...

Chị Nguyễn Thị Thu-một nông dân thôn Hán Lữ, khi thấy chúng tôi quan sát dòng nước thải chảy ra từ miệng cống, cho biết: “Hôm nay nhìn trong như thế này nhưng nhiều hôm nước đen sì, sùi bọt trắng xóa chú à”. Nói rồi chị chỉ tay vào cái ao bên cạnh lo lắng: “Năm ngoái toàn bộ cá gia đình tôi nuôi trong ao đã bị chết". Tìm hiểu chúng tôi được biết, ao nuôi cá nhà chị Thu hằng ngày phải “tiếp nhận” một lượng lớn nước thải chảy ra từ hai miệng cống. Đây là hệ thống cống thu gom nước thải công nghiệp "đã qua xử lý”(?!) của các doanh nghiệp phía bắc Khu công nghiệp.

Chúng tôi tìm đến Ban quản lý dự án Khu công nghiệp Khai Quang để tìm hiểu về vấn đề xử lý nước thải trong khu công nghiệp thì được biết, vừa qua, một trạm xử lý nước thải tập trung có nhiệm vụ xử lý nước thải cho toàn bộ khu công nghiệp, đã được Công ty cổ phần phát triển hạ tầng Vĩnh Phúc đầu tư xây dựng. Bà Nguyễn Thanh Thủy, phụ trách trạm cho biết, trạm đã xây xong, đang trong giai đoạn chạy thử. Khi đi vào hoạt động, trạm có khả năng xử lý nước thải cho tất cả các doanh nghiệp nằm trong khu công nghiệp. Nước sau xử lý đạt tiêu chuẩn Việt Nam, thân thiện với môi trường… Tuy nhiên, bà Thủy cũng tỏ ra băn khoăn vì hiện nay nhiều chủ doanh nghiệp tỏ ý không muốn ký hợp đồng với công ty để xử lý nước thải vì sợ “tốn kém”. “Họ ký cam kết với Sở Tài nguyên-Môi trường sẽ tự xử lý, bảo đảm tiêu chuẩn nước thải nhưng lợi dụng những lúc sơ hở, họ xả thẳng ra ngoài”-bà Thủy nói.

Thiết nghĩ, để bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân trong khu vực, các cơ quan chức năng cần có những cơ chế bắt buộc các doanh nghiệp phải ký hợp đồng xử lý nước thải tập trung. Những doanh nghiệp nào cam kết tự xử lý cần phải được kiểm tra, giám sát thường xuyên, đồng thời cần phải xử lý thật nghiêm khắc nếu vi phạm.

NGUYỄN TRUNG KIÊN