Hoạt động và lao động trong lĩnh vực quân sự-quốc phòng mang tính đặc thù, môi trường làm việc khắc nghiệt, dễ mắc bệnh nghề nghiệp. Hưởng ứng Tuần lễ quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động và phòng, chống cháy, nổ năm 2008 với chủ đề “Cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cháy, nổ”, Bộ Quốc phòng đã triển khai nhiều biện pháp thiết thực cải thiện điều kiện làm việc, lao động; chủ động phòng, chống, khắc phục bệnh nghề nghiệp trong quân đội.

Làm việc trong các kho quân khí, trạm bảo dưỡng, sửa chữa đạn dược dễ mắc bệnh nghề nghiệp.

Theo Ban chỉ đạo phòng, chống bệnh nghề nghiệp Bộ Quốc phòng, số người mắc bệnh nghề nghiệp trong quân đội được phát hiện khá cao là do ô nhiễm môi trường lao động ở các cơ sở sản xuất quốc phòng chưa được cải thiện triệt để. Viện Vệ sinh phòng dịch quân đội và Trung tâm Y tế dự phòng phía Nam (Tổng cục Hậu cần) tiến hành đo đạc môi trường lao động và phân tích gần 8.500 mẫu lấy năm 2007 tại 34 đơn vị, cơ sở sản xuất, phát hiện 26,6% số mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép, trong đó, các chỉ số về tốc độ gió, bụi, nhiệt độ và tiếng ồn chiếm tỉ lệ cao. Tuy nhiên, đáng mừng là các chỉ số về hơi khí độc giảm xuống còn 13,8%, không có ô nhiễm về phóng xạ và điện từ trường.

Chú trọng cải thiện điều kiện lao động

Năm 2007, các cơ sở quân y đã khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động tại các cơ sở sản xuất thuộc quân đội; quản lý gần 4000 lao động làm việc trong môi trường độc hại, tăng 2,8 lần so với năm 2006, phát hiện gần 400 người bị ảnh hưởng sức khỏe và mắc bệnh nghề nghiệp ở các mức độ khác nhau, trong đó 75,5% mắc bệnh bụi phổi si-líc, 15,4% bị điếc nghề nghiệp do tiếng ồn và 9,1% nhiễm độc hóa chất.

Để cải thiện điều kiện làm việc, lao động, các cơ quan, đơn vị tăng cường đầu tư xây dựng cơ bản trạm, xưởng, nhà làm việc; lắp đặt máy móc, trang thiết bị như điều hòa không khí, hệ thống lọc khói, bụi; kiểm tra, cấp phát bổ sung đầy đủ trang bị bảo hộ lao động; nghiên cứu, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Các đơn vị, cơ sở sản xuất thực hiện tốt công tác kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, giáo dục mọi người chấp hành các nội quy lao động, quy tắc an toàn. Lực lượng an toàn-vệ sinh viên, cán bộ, nhân viên chuyên trách công tác y học lao động các cấp thường xuyên được kiện toàn, huấn luyện, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn được giao.

Giám sát môi trường và khám phát hiện, giám định bệnh nghề nghiệp thường xuyên là một trong những biện pháp hiệu quả để hạn chế bệnh nghề nghiệp trong quân đội. Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị xây dựng kế hoạch, triển khai đo đạc môi trường nhằm đánh giá mức độ các yếu tố bất lợi tới sức khỏe của người lao động; đề xuất các giải pháp khắc phục để bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Cục Quân y được Bộ giao triển khai dự án đầu tư trang, thiết bị chuyên môn phục vụ công tác khảo sát môi trường lao động, khám phát hiện và giám định bệnh nghề nghiệp; thành lập phòng khám bệnh nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia tại Viện Vệ sinh phòng dịch quân đội; xúc tiến xây dựng Trung tâm phục hồi chức năng cho bệnh nhân mắc bệnh nghề nghiệp tại Đoàn an điều dưỡng 296 (Tổng cục Hậu cần).

Chế độ chính sách phù hợp

Bộ Quốc phòng đã quan tâm nâng mức tiền ăn cơ bản cho cán bộ, chiến sĩ, viên chức quốc phòng, bảo đảm các tiêu chuẩn dinh dưỡng cho từng đối tượng lao động, nhất là các đối tượng lao động đặc thù. Ngành tài chính quân đội tham mưu với Bộ Quốc phòng, xây dựng các tiêu chuẩn, chế độ bồi dưỡng độc hại phù hợp cho các đối tượng làm việc theo danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong quân đội được Bộ LĐ-TB-XH ban hành. Ngành quân nhu nghiên cứu, thiết kế các kiểu quân phục, trang phục bảo hộ, chế độ dinh dưỡng theo từng đối tượng, nhất là các lĩnh vực, ngành nghề đặc thù như bộ đội đặc nhiệm, phi công, người lao động thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, sóng điện từ, làm việc ở hầm sâu, vùng xa...

Trước những biến động về giá cả, tiền lương, để bảo đảm tiêu chuẩn, chế độ bồi dưỡng cho bộ đội, người lao động làm việc trong ngành nghề đặc thù, độc hại, ngành tài chính quân đội đã bám sát các văn bản pháp luật Nhà nước ban hành, tham mưu với Bộ Quốc phòng xây dựng mới, sửa đổi chính sách phù hợp cho bộ đội, người lao động. Đại tá Nguyễn Ngọc Kiên, Trưởng phòng Chế độ-chính sách (Cục Tài chính, Bộ Quốc phòng) cho biết: Cục đã xây dựng, trình Bộ phê duyệt, ban hành thực hiện các chế độ, chính sách đối với người lao động, quân nhân, thân nhân gia đình bộ đội như chế độ bảo hiểm y tế, tiêu chuẩn, chế độ bồi dưỡng độc hại, trợ cấp bệnh nghề nghiệp... Năm 2008, Cục Tài chính tiếp tục xây dựng tiêu chuẩn, chế độ bổ sung cho các đối tượng hưởng phụ cấp đặc thù, chế độ an dưỡng, điều dưỡng của cán bộ. Ngành cũng áp dụng các chính sách, chế độ của Nhà nước cho các đối tượng trực tiếp xét nghiệm, quản lý, điều trị và chăm sóc người nhiễm HIV/AISD và các bệnh nguy hiểm dễ lây lan, phơi nhiễm; kịp thời xây dựng chế độ, tiêu chuẩn cho 4 ngành nghề độc hại gây bệnh nghề nghiệp vừa được Nhà nước phê duyệt .

Bộ Quốc phòng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm các chế độ bồi dưỡng độc hại bằng hiện vật theo các văn bản chính sách mới; tham gia bảo hiểm xã hội cho 100% người lao động. Quân y các đơn vị được giao khám bệnh, điều trị và giám định bệnh nghề nghiệp tiếp tục tăng cường đến cơ sở, tổ chức khám bệnh định kỳ cho bộ đội, người lao động. Các cơ quan chức năng hoàn chỉnh các thủ tục để Bộ Quốc phòng đề nghị các Bộ Y tế, LĐ-TB-XH bổ sung các bệnh do tiếp xúc trường điện từ siêu cao tần vào danh mục các bệnh nghề nghiệp được Nhà nước bảo hiểm. Hội đồng giám định Y khoa bệnh nghề nghiệp Bộ Quốc phòng duy trì tốt công tác giám định, phối hợp chặt chẽ với Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị) giải quyết chính sách, thực hiện chi trả, đền bù, cấp sổ hưởng trợ cấp thường xuyên và trợ cấp một lần cho người lao động mắc bệnh nghề nghiệp đúng quy định.

Bài và ảnh: HƯƠNG HỒNG THU