Đó là đề nghị của nhiều chuyên gia tại cuộc hội thảo bàn về vấn đề chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông (THPT) do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức sáng 17-1. Những ý kiến trong Hội thảo cho biết: Hiện nay, cả nước có hơn một triệu giáo viên, trong đó khoảng 120.000 giáo viên bậc THPT. Đây là đội ngũ khá hùng hậu và góp phần rất quan trọng đối với chất lượng giáo dục phổ thông nước ta. Thế nhưng, lâu nay, các thầy giáo, cô giáo dạy học sinh như thế nào, chất lượng và năng lực sư phạm đến đâu… vẫn là điều mà các cấp quản lý giáo dục rất khó kiểm soát. Nguyên nhân là vì chúng ta còn thiếu các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể để đánh giá thường xuyên công việc hằng ngày của các giáo viên.

Các giáo viên tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội
Đại đa số giáo viên THPT hiện nay đều được đào tạo qua các trường đại học sư phạm, song vẫn còn không ít hạn chế. Thầy Nguyễn Lâm, Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cho rằng: các giáo viên THPT hiện nay làm việc còn thiếu tính chuyên nghiệp, tản mạn, tùy tiện, đồng thời cũng chưa quan tâm đầy đủ đến đạo đức nghề nghiệp nên tình trạng vi phạm đạo đức nhà giáo còn nhiều. Cần phải chuyên nghiệp hóa đội ngũ giáo viên, phát huy và kiểm tra được năng lực tự học, tự rèn luyện của họ, đồng thời quy định rõ hơn tính tự chịu trách nhiệm của các nhà giáo…

Theo Bản dự thảo lần thứ 6 do Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố thì sẽ có 8 tiêu chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT. Đó là: phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục; năng lực xây dựng kế hoạch giáo dục; năng lực dạy học; năng lực giáo dục; năng lực kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục; năng lực hoạt động xã hội; năng lực phát triển nghề nghiệp của giáo viên. Trong đó, một số yêu cầu cụ thể là: giáo viên cần phải yêu nghề, giữ gìn phẩm chất danh dự, uy tín của nhà giáo, sống trung thực lành mạnh, có tác phong mẫu mực, làm việc khoa học. Phải làm chủ được kiến thức môn học mình dạy theo yêu cầu cơ bản, hiện đại, thực tiễn, chủ động sáng tạo và phát triển năng lực tự học của học sinh; sử dụng và tự làm đồ dùng dạy học, sử dụng các phương tiện thiết bị công nghệ thông tin trong giảng dạy. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập một cách chính xác, khách quan, công bằng… Trên cơ sở các tiêu chí cụ thể đó, hằng năm nhà trường sẽ đánh giá, xếp loại tất cả giáo viên một lần chính thức vào cuối năm học.

Thiết nghĩ, việc xây dựng tiêu chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên THPT là rất cần thiết để góp phần điều chỉnh hành vi, tác phong và phương pháp giáo dục của giáo viên, từ đó, nâng cao trình độ năng lực chuyên môn nghiệp vụ. Tuy nhiên, điều đáng nói là sau khi đã ban hành chuẩn thì cần phải có đội ngũ kiểm tra giám sát việc thực thi ra sao để bảo đảm sự công bằng, khách quan và chính xác với những nỗ lực cố gắng trong lao động nghề nghiệp của các thầy, cô giáo. Mặt khác, các nhà trường cũng cần mạnh dạn sàng lọc và loại bỏ những giáo viên không đạt chuẩn nhất là những trường hợp vi phạm kỷ luật về phẩm chất đạo đức. Với những giáo viên yếu kém về năng lực chuyên môn thì cần được chuyển công tác hoặc bồi dưỡng thêm… Toàn ngành cần phải quyết tâm khắc phục những hạn chế yếu kém để đội ngũ giáo viên ngày càng chuyên nghiệp hóa toàn diện, góp phần cải thiện chất lượng giáo dục phổ thông nước nhà.

Bài và ảnh: HÀ THANH MINH