Lễ hội cồng chiêng mừng lúa mới

Làng Plei Ơi có 97 hộ, 574 khẩu, 65% người Giơ Rai, còn lại là dân tộc Thái, Ba Na, Xê Đăng và Kinh. Bước ra từ rừng núi hoang tàn, nên bước đầu đời sống nhân dân còn có nhiều khó khăn, vất vả. Nhưng được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương tập trung đầu tư, tiếp sức… Plei Ơi hôm nay khác trước nhiều lắm. Khi nghe vận động, dân làng đã đồng loạt nhất trí rời làng “đi kinh tế mới”, để thuận lợi cho việc sản xuất, giao lưu hàng hóa…

Không giấu được niềm vui, Sui Ghem, trưởng thôn nói như khoe với chúng tôi: “Năm nay mình đã 47 mùa rẫy, cái tuổi mạnh khỏe nhất để mà làm ăn xây dựng cuộc sống. Mình đã làm nhiều, nói nhiều để dân Plei Ơi hiểu rằng ở đời này chỉ có Bác Hồ, chỉ có Đảng lãnh đạo thì dân mình mới luôn có nồi cơm đầy, hạt thóc, hạt gạo đầy nương; con cái được đi học, được làm cán bộ của Đảng, của dân, có điện sinh hoạt, mọi vật dụng trong gia đình như ti-vi, xe máy… ngày càng có nhiều, điều mà trước đây cha ông ta bao đời làm cũng chưa có được (hiện nay trong làng 97% số hộ đã có ti-vi, hơn 90% có xe máy, 35% có xe công nông, máy xay xát lúa, ngô…). Cái bụng của dân làng hiểu thì hiểu thật đấy nhưng trình độ lại hạn chế vì thế có lúc một số bị kẻ xấu lợi dụng lôi kéo làm những điều sai trái. Biết được, cái bụng mình buồn lắm, cùng với già làng Ên và một số cán bộ thôn, cứ đi hết nhà này, lại qua nhà khác nói như rót từng giọt mật vào cái tai cho nó hiểu... Giờ đây họ đã hướng về Đảng, về Bác như cây rừng trên núi Ba Hòn hướng về mặt trời vậy…

Lễ hội cà kheo mừng năm mới

Sự thay đổi nhận thức ấy đã góp phần không nhỏ vào việc giữ vững tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và sự phát triển kinh tế của địa phương. Nếu trước đây cuộc sống của bà con cứ “chặt, đốt, chọc, tỉa”, rừng rú ngày càng bị tàn phá, đất đai không còn màu mỡ nữa nên người dân vẫn cứ nghèo khổ. Nay dân làng đã biết lợi thế thủy lợi Ayun Hạ, chỗ nào cũng trồng được cây lúa nước hai vụ, cùng những cây trồng cho năng suất cao. Còn về chăn nuôi cũng đã thay đổi các giống “địa phương” không năng suất bằng giống lai hóa hiệu quả… Đặc biệt là còn thành lập hẳn một hợp tác xã nông nghiệp Thanh Sơn để vừa là cầu nối giúp bà con áp dụng những tiến bộ kỹ thuật vào trong quá trình sản xuất, trồng trọt, vừa tiêu thụ sản phẩm khi bà con làm ra…”.

Bên cạnh sự thay đổi về kinh tế, đời sống văn hóa, tinh thần của bà con đồng bào các dân tộc ở đây đã thay đổi rất nhiều. Chuyện học hành của con cháu cũng được cả làng quan tâm. 100% trẻ em được đi học. Làng chưa có ai đi học đại học, nhưng có nhiều em đã học hết cấp 3, cấp 2. Năm 2000 Plei Ơi được công nhận là làng Thanh niên theo tiêu chí mới, làng văn hóa cộng đồng. Trong làng từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết đánh cồng chiêng, biết nhảy xoang, còn làm rượu ghè thì đã nổi tiếng khắp các vùng. Nằm gần khu du lịch Ayun Hạ, với khu di tích Plei Ơi và núi Ba Hòn… Plei Ơi đã có tiềm năng phát triển du lịch, dịch vụ… Trao đổi với chúng tôi ông Kpă Góp - Bí thư Đảng ủy xã Ia Ke nói: “Dân làng Plei Ơi tự hào là cái nôi sản sinh văn hóa cồng chiêng mang tính cộng đồng rất cao ở Tây Nguyên… Giờ đây, có thể khẳng định rằng núi Ba Hòn, Plei Ơi, hồ thủy lợi Ayun Hạ sẽ tạo nên một điểm du lịch sinh thái mang nhiều dấu ấn về vẻ đẹp kỳ thú và đậm đà bản sắc cội nguồn văn hóa truyền thống, địa phương… sẽ là cơ sở để xây dựng một làng quê giàu đẹp giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ…”.

Bài và ảnh: Lê Quang Hồi