Chưa đáp ứng được nhu cầu của người học

Lớp học nghề thêu tay của các học viên ở Trung tâm chữa bệnh Phú Văn

Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đang quản lý 14 trung tâm cai nghiện và cơ sở chữa bệnh với hơn 30.000 học viên. Sau 3 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 16/2003/QH11 của Quốc hội về thực hiện đề án “Tổ chức quản lý, dạy văn hóa, dạy nghề cho người sau cai nghiện”, Trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX) Gia Định thuộc Sở LĐTB và XH thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp cùng các trung tâm cai nghiện tổ chức dạy nghề cho hơn 11.000 học viên, trong đó có 7.700 học viên tốt nghiệp với các ngành nghề được đào tạo gồm kỹ thuật may, điện, tin học, sửa xe gắn máy, mộc, gò, hàn, nề, cắt, uốn tóc… Việc tổ chức dạy văn hóa và dạy nghề cho học viên không chỉ giúp học viên nâng cao được nhận thức mà còn giúp cho họ có một nghề phù hợp với khả năng để tham gia lao động ,tái hòa nhập cộng đồng sau khi hết thời gian cai nghiện. Tuy nhiên việc tổ chức dạy nghề cho học viên ở các trung tâm cai nghiện của thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn gặp không ít khó khăn.

Ông Nguyễn Văn Phi, Trưởng phòng dạy nghề Trung tâm GDTX Gia Định cho chúng tôi biết: Khó khăn của các trung tâm cai nghiện là thiếu trang thiết bị phục vụ việc dạy nghề. Phần lớn các máy móc, thiết bị dạy nghề được trang bị đều cũ kỹ, chắp vá và không đồng bộ, không đủ đáp ứng nhu cầu học nghề của học viên tại các trung tâm dẫn đến tình trạng dạy chay, học chay, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Tôi đã có dịp xuống trung tâm cai nghiện Phú Văn và Đức Hạnh. Thăm một số phòng học nghề của học viên, điều dễ nhận thấy ở đây là phần lớn các thiết bị dạy học đều thiếu và quá cũ kỹ. Ông Trần Ngọc Du, giám đốc trung tâm cai nghiện Phú Văn cho biết: Do điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn, trung tâm hiện chỉ mới có 8 phòng học bố trí cho học viên vừa học văn hóa, vừa học nghề. Trung tâm được trang bị 70 máy may công nghiệp, 20 động cơ xe gắn máy cùng một số dụng cụ, thiết bị điện phục vụ việc học tập của học viên. Phần lớn các máy móc, thiết bị phục vụ việc dạy nghề của trung tâm là do các doanh nghiệp sử dụng lao động sau cai nghiện giúp đỡ. Do thiếu thốn về cơ sở vật chấ nên nhiều học viên phải học chung một máy. Chúng tôi đang cố gắng vận động các nhà hảo tâm giúp đỡ thêm trang thiết bị để sớm khắc phục tình trạng khó khăn này.

Mỗi học viên, sau khi hết thời gian cai nghiện sẽ được hỗ trợ kinh phí học nghề lần đầu là 360.000 đồng/học viên. Do kinh phí quá ít, nên học viên chỉ được học các phần cơ bản, còn các phần chuyên sâu ít được học tập, do vậy khi tìm việc làm học viên khó có thể đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng lao động gây ra một sự lãng phí lớn về kinh phí đào tạo của Nhà nước. Qua trao đổi với học viên các trung tâm cai nghiện, chúng tôi nhận thấy ai cũng muốn có một nghề nghiệp vững vàng để có thể kiếm được việc làm khi trở về gia đình, tái hòa nhập cộng đồng. Học viên Nguyễn Thị Thủy, ở trung tâm cai nghiện Phú Văn cho biết: Thủy học nghề may để sau này về có thể mở tiệm may để ổn định cuộc sống, nhưng với kinh phí 360.000 đồng/khóa học, Thủy mới chỉ học được những kỹ năng cắt may cơ bản, chưa được học nâng cao. Thủy sợ kiến thức sẽ rơi rụng vì ít được thực hành.

Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cố gắng trong việc giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện để họ tái hòa nhập cộng đồng. Thế nhưng, qua tìm hiểu của chúng tôi, mặc dù số học viên được đào tạo nghề ở các trung tâm khá đông nhưng số học viên có được việc làm vẫn còn rất ít bởi sự nghi ngại của người tuyển dụng lao động. Để giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện, thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều chính sách ưu đãi đối với các doanh nghiệp sử dụng lao động sau cai nghiện như hỗ trợ về vốn, mặt bằng, nhà xưởng… nhưng tâm lý thiếu sự tin tưởng với số lao động sau cai nghiện của nhà tuyển dụng lao động vẫn rất nặng nề. Theo số liệu của Trung tâm GDTX Gia Định, năm 2006, mới chỉ có 2.076 học viên được giải quyết việc làm, trong đó có hơn 700 học viên về làm việc tại các doanh nghiệp ở cụm công nghiệp Nhị Xuân, số còn lại thì làm việc ở các cơ sở tư nhân hoặc làm các công việc tự do khác. Bà Lê Tường Vân, Giám đốc Công ty may Tường Vân ở cụm công nghiệp Nhị Xuân cho biết: Thực hiện chủ trương của thành phố, doanh nghiệp của bà đã tiếp nhận hơn 80 lao động là người sau cai nghiện. Về chất lượng lao động, phần lớn các em đã có ý thức và trách nhiệm trong công việc, nhưng tay nghề còn rất hạn chế. Công ty đã phải đào tạo lại tay nghề cho số công nhân này. Một số công ty như Công ty may Mỹ Sơn, Công ty may Đại Việt, công ty Vĩnh Thạnh… ở cụm công nghiệp Nhị Xuân cũng đều có chung một nhận xét như vậy.

Theo chúng tôi, để việc dạy nghề ở các trung tâm cai nghiện của thành phố Hồ Chí Minh đạt kết quả tốt, thành phố cần phải tăng cường thêm đội ngũ giáo viên dạy nghề cùng với việc trang bị thêm máy móc, thiết bị cho việc dạy nghề. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ thêm kinh phí để công tác dạy nghề đạt kết quả tốt hơn, giúp những người sau cai nghiện có tay nghề, tìm được việc làm phù hợp, tái hòa nhập cộng đồng cùng với việc ưu đãi về giá thuê đất, chậm trả tiền thuê đất cùng các chính sách hỗ trợ khác cho các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động sau cai nghiện. Có như vậy, công tác dạy nghề và sử dụng lao động đối với người sau cai nghiện mới có thể đạt kết quả tốt, giúp những người sau cai nghiện tự tin, hòa nhập với cuộc sống cộng đồng.