Bên lề cuộc đối thoại về chống tham nhũng giữa Thanh tra Chính phủ và các nhà tài trợ vừa diễn ra tại Hà Nội, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho rằng: thái độ, trách nhiệm thi hành công vụ của công chức, của bộ máy Nhà nước tận tụy, vì dân, và giải quyết vấn đề đầy đủ, không để nhùng nhằng sẽ tạo điều kiện cho chống tham nhũng đạt kết quả.

Cải cách hành chính là điều kiện quan trọng để tiến hành các giải pháp phòng ngừa tham nhũng. Chỉ cần thủ tục hành chính gọn, công khai, minh bạch, đảm bảo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân, tức là chúng ta đã xóa một phần rất quan trọng của tham nhũng.

Ông Matthieu Salomon (cố vấn về chống tham nhũng của Đại sứ quán Thụy Điển) nhận xét: “Vấn đề tiêu cực trong tuyển dụng, bổ nhiệm và thăng chức đối với công chức tại Việt Nam hiện nay không phải là vấn đề mới. Chống tiêu cực có hiệu quả sẽ có tác động trực tiếp đến vấn đề trọng dụng nhân tài trong hệ thống hành chính Việt Nam hoặc ngược lại”.

Vụ Lã Thị Kim Oanh là bài học đắt giá trong công tác phòng chống tham nhũng (ảnh internet)

Còn theo ông Jairo Acuna Alfaro – cố vấn chính sách (Phòng cải cách hành chính và chống tham nhũng của UNDP tại Việt Nam), trong hoàn cảnh của mình hiện nay, Việt Nam nên có cách tiếp cận hữu hiệu đối với công tác cải cách công vụ, đồng thời cân nhắc tới hiện trạng phát triển kinh tế cũng như năng lực của nguồn nhân lực hiện tại. Một nền công vụ dựa trên giá trị và hiệu quả là rất cần thiết để cải thiện chất lượng của nền hành chính công và đảm bảo một nền tảng tốt hơn cho dịch vụ công.

Các chuyên gia trong lĩnh vực phòng chống tham nhũng quốc tế khẳng định, nếu không áp dụng nguyên tắc tuyển dụng, bổ nhiệm và thăng chức trên cơ sở công trạng, phần lớn cán bộ công chức sẽ không nỗ lực để làm việc một cách chuyên nghiệp, hiệu quả. Vì vậy, lĩnh vực dịch vụ công của Việt Nam sẽ không có được cán bộ đúng với yêu cầu. Điều này làm ảnh hưởng sâu sắc đến các thành công của chính sách cải cách hành chính và các nỗ lực chống tham nhũng – các vấn đề mà trong đó nhân tố con người đóng vai trò quan trọng – và rõ ràng cũng làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của Việt Nam.

Chống tham nhũng đã có hiệu quả

Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho biết, các địa phương cũng phát hiện nhiều vụ tham nhũng. Trung bình năm qua mỗi địa phương phát hiện khoảng 10 – 15 vụ việc, trong đó có những vụ việc nghiêm trọng. Ngoài ra, lực lượng thanh tra còn phát hiện không ít các hành vi gian dối trong việc cấp quyền sử dụng đất, san bán đất đai trái phép hoặc là chiếm đoạt tài sản với những hình thức khác nhau.

Tiến sĩ Đỗ Gia Thư, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ) dẫn số liệu của Cục chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ cho hay, từ đầu năm đến nay, cơ quan thanh tra các cấp đã triển khai 2.355 cuộc thanh tra, kết thúc 1.199 cuộc phát hiện sai phạm với tổng giá trị 1.200 tỷ đồng, 59,9ha đất; yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị sai phạm nộp ngân sách Nhà nước 797 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 46,1ha đất, chuyển cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ 16 vụ việc, kiến nghị xử lý kỷ luật 59 tập thể, 263 cá nhân có sai phạm. Từ đầu năm đến nay, khởi tố mới 117 vụ án với 280 bị can về các tội danh tham nhũng. Cơ quan điều tra các cấp đã kết luận điều tra, chuyển Viện kiểm sát truy tố 61 vụ án với 144 bị can tham nhũng. Số tiền, tài sản tham nhũng được kiến nghị tịch thu, sung công quỹ trong các vụ án đã kết luận điều tra là 33,6 tỷ đồng.

Tiến sĩ Đỗ Gia Thư đánh giá, công tác phòng, chống tham nhũng trong những tháng đầu năm nay đã được đẩy mạnh, có sự chuyển biến cả chiều rộng lẫn chiều sâu, vừa có hiệu quả thiết thực vừa làm đà cho những giai đoạn tiếp theo.

Nhưng cuộc chiến còn nhiều gian nan

Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho biết: “Xưa nay người ta hay nói rằng những người có quyền, có chức mới có hành vi tham nhũng, còn những người không có quyền có chức thì không thể tham nhũng. Nhưng thực tế thì tham nhũng diễn ra ở cả khu vực tư, giữa tư với công lại quyện với nhau. Do vậy chống tham nhũng cũng cần hướng đến khu vực tư, bởi chính khu vực này là điều kiện nảy sinh những vấn đề liên quan đến tham nhũng”.

Một số doanh nghiệp luôn khai thác và tìm cách giành lợi thế trong kinh doanh bằng cách tận dụng mối quan hệ của mình và dùng vật chất tiền bạc để hối lộ.

Những tồn tại, hạn chế trong quản lý kinh tế nếu không được khắc phục kịp thời sẽ tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển nhanh và có nguy cơ diễn biến phức tạp, cản trở việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, có tính cạnh tranh, làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thanh tra chỉ có quyền thanh tra, rồi kết luận, kiến nghị, chưa có quyền xử lý. Thực tế, nhiều kết luận của thanh tra lại không được các cơ quan chức năng lưu ý. Ông Trần Văn Truyền nói: “Tôi nghĩ rằng thanh tra không cần có quyền xử lý vụ việc, nhưng các kết luận và kiến nghị của thanh tra phải được xử lý thật nghiêm. Với tinh thần ấy, thì thanh tra phải rất là công minh, chính xác, kiên quyết. Bởi vì chống tham nhũng mà không kiên quyết đồng nghĩa dung túng cho sai phạm. Nhưng nếu kiên quyết mà kết luận không được xử lý nghiêm túc, không được xử lý đến nơi đến chốn thì thanh tra không có uy và không có tín nhiệm gì, kết quả gì”.

Được biết, hiện Thanh tra Chính phủ đang sửa Luật thanh tra, sẽ đưa ra một số ràng buộc nhất định trong việc xử lý kết quả của thanh tra. Theo đó, mỗi kết quả, kết luận của Thanh tra phải được chấp hành và phải được xử lý nghiêm. Ví dụ như kết luận Thanh tra phải được thi hành trong thời hạn bao lâu, trong thời hạn đó mà không thi hành thì phải có chế tài xử phạt gì.

Ông Trần Văn Truyền khẳng định rõ hơn: “Chế tài đó không do thanh tra thực hiện mà do các cơ quan của Nhà nước có trách nhiệm thực thi. Thậm chí, trong chừng mực nào đó nếu không thực hiện nghiêm kết luận thanh tra thì còn phải truy cứu trách nhiệm”.

Theo VOVnews