Cần ngay một cơ chế đặc thù

Sau khi trực tiếp đi khảo sát tại một số HTX thuộc hai huyện Mỹ Đức và Từ Liêm, chiều ngày 11-2, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Ngô Thị Doãn Thanh đã chủ trì buổi làm việc với Liên minh HTX thành phố và các sở, ngành có liên quan để đánh giá những tồn tại và quyết liệt đưa ra các biện pháp cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho mô hình hoạt động của các HTX trên địa bàn Thủ đô trong giai đoạn hiện nay.

Hiệu quả hoạt động của mô hình HTX còn mờ nhạt

Việc nhân rộng các mô hình HTX làm ăn hiệu quả sẽ góp phần ổn định và nâng cao đời sống của người dân trên địa bàn huyện Từ Liêm nói riêng và toàn thành phố nói chung. Ảnh: Ngô Lịch

Hiện Hà Nội có 1.587 HTX chủ yếu là các HTX nông nghiệp, chiếm 60,2%. Các HTX này đã cung cấp các khâu dịch vụ: điện, nước, phục vụ tưới, tiêu, phân bón, thuốc trừ sâu... giúp người nông dân sản xuất hiệu quả. Đã có một thời gian khá dài, HTX, đặc biệt là HTX nông nghiệp được coi là người bạn của nông dân. Tuy nhiên trong cơ chế thị trường hoạt động theo mô hình mới (theo điều chỉnh của Luật HTX 2003), các HTX đang gặp rất nhiều khó khăn, nhiều nơi hoạt động không hiệu quả. Ông Phạm Văn An, Chủ tịch Liên minh HTX Hà Nội cho biết: Ở một số nơi, các cấp ủy Đảng và chính quyền còn thiếu quan tâm, sâu sát, chỉ đạo và tạo điều kiện cho các HTX hoạt động. Điều đáng nói, vẫn còn một bộ phận cán bộ xã viên chưa nhận thức đầy đủ về mô hình HTX kiểu mới nên còn trông đợi vào sự hỗ trợ của các cấp chính quyền. Theo Luật HTX 2003, HTX hoạt động theo mô hình doanh nghiệp nhưng phần lớn các HTX còn thiếu đội ngũ cán bộ đã qua đào tạo, tâm huyết với nghề nghiệp… nên không đủ tầm lãnh đạo HTX hoạt động hiệu quả và làm ăn có lãi nên hoạt động cầm chừng hoặc không hoạt động. Những vấn đề đó đã làm cho kinh tế tập thể ở một số địa phương đi xuống. Phó Chủ tịch HĐND thành phố Lê Quang Nhuệ chỉ ra những điểm yếu trong việc chuyển đổi mô hình HTX: Trước đây, tài sản của HTX do các xã viên đóng góp tiền của, công sức nên khi chuyển đổi rất khó giải quyết. Ngay cả các HTX đã chuyển đổi cũng còn lúng túng trong lựa chọn giữa hình thức đại diện hộ và hình thức từng xã viên tham gia góp vốn. Ngay mô hình HTX nông nghiệp An Mỹ (huyện Mỹ Đức) - một mô hình được coi là làm ăn có hiệu quả thì quan điểm của Ban quản trị HTX là hướng đến đại diện hộ trong khi chủ trương của Liên minh HTX Hà Nội lại hướng đến từng cá nhân xã viên. Vì vậy chưa có sự đồng nhất trong việc chỉ đạo và triển khai thực hiện. Mặt khác, việc quản lý Nhà nước đối với các HTX còn có sự chồng chéo, có địa phương do phòng tài chính kế hoạch hoặc phòng công thương, có nơi do phòng Nông nghiệp quản lý nên việc quản lý chỉ đạo thiếu thống nhất, kém hiệu quả. Một số đại biểu băn khoăn cho rằng việc đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ HTX chưa thỏa đáng nên chưa tập hợp được sức mạnh và tâm huyết của cán bộ dẫn đến HTX hoạt động kém hiệu quả hoặc hoạt động mang tính hình thức. Bà Lê Thị Kim Thúy, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Mỹ Đức cho rằng: Do chưa có chính sách đãi ngộ nên xuất hiện tình trạng cán bộ từ chối nhiệm vụ được giao. Huyện Mỹ Đức có 23 HTX nông nghiệp, nay chỉ còn vài ba HTX làm ăn có hiệu quả…

Để nâng cao hiệu quả mô hình HTX kiểu mới

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Huy Tưởng cho biết: Thành phố đã thành lập Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể tập trung tháo gỡ khó khăn cho các HTX, nhất là đối với các HTX nông nghiệp. Ngoài ra, chú trọng xây dựng các mô hình HTX xây dựng, vận tải, quản lý chợ, nhà ở, nước sạch và nhân rộng các điển hình làm ăn hiệu quả.

Trên cơ sở những tồn tại khó khăn tác động tới các HTX, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Ngô Thị Doãn Thanh nhận định: Trong thời gian qua, kinh tế tập thể có những đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, thể hiện cụ thể bằng hiệu quả của một số mô hình HTX tiêu biểu như: Nhựa Song Long; Tiến Bộ, An Mỹ; Thống Nhất…Vì vậy, những điển hình này cần được nhân rộng để học tập. Tuy nhiên, tình trạng một số nơi chưa thật sự quan tâm đến mô hình HTX kiểu mới dẫn tới tính liên kết giữa các HTX yếu, trình độ quản lý và kinh nghiệm còn hạn chế, khó khăn vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm… Tồn tại tình trạng đó, trước hết là sự thiếu trách nhiệm của chính quyền địa phương. Trước mắt, để chủ trương của thành phố đi vào cuộc sống cần phải tăng cường việc tuyên truyền nhận thức cho cán bộ và nhân dân hiểu rõ lợi ích của mô hình HTX. Trong thời gian tới, thành phố sẽ chỉ đạo các ngành liên quan rà soát lại cơ chế, chính sách liên quan đến mô hình HTX, đồng thời rà soát lại việc hoạt động của các HTX trên địa bàn để có chính sách tháo gỡ khó khăn, loại trừ những mặt còn hạn chế. Phấn đấu đạt các chỉ tiêu kế hoạch của UBND thành phố đề ra, đưa giá trị sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp của các HTX tăng 10-12%; giá trị dịch vụ tăng từ 2-3%; doanh số hoạt động thương mại dịch vụ tăng từ 20-25%. Đối với các quỹ tiến dụng nhân dân cố gắng đạt mức tăng trưởng bình quân về nguồn vốn cho vay từ 10-15%.

Sẽ có các cơ chế chính sách hỗ trợ mô hình HTX

Qua công tác giám sát, HĐND thành phố Hà Nội đề nghị UBND thành phố quan tâm đầu tư thỏa đáng trong chương trình mục tiêu hỗ trợ kinh tế tập thể như: kinh phí tuyên truyền, đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý, nghiệp vụ các HTX, hỗ trợ hoạt động xúc tiến thương mại cho các HTX, thành lập mới HTX.... Các sở, ban, ngành nghiên cứu tham mưu cho thành phố xây dựng các cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, trong đó có các HTX. Liên minh HTX có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách phát triển kinh tế tập thể, vận động phát triển thành viên. Đồng thời phối hợp với các sở, ngành liên quan, UBND các quận, huyện, thị xã triển khai xây dựng điểm HTX điển hình tiên tiến để nhân rộng trên toàn địa bàn thành phố, góp phần ổn định đời sống người lao động.

Theo HNMO